Ζητείται διπλωματική οδός

«Είμαστε σε άμεση, διμερή επικοινωνία με το Ιράν» για την επίλυση της κρίσης με τους 15 Βρετανούς ναύτες και πεζοναύτες, δήλωσε χθες ο υπουργός Άμυνας της Βρετανίας Ντες Μπράουν. Την ίδια ώρα όμως, εκατοντάδες οργισμένοι Ιρανοί διαδηλωτές επετίθεντο στη βρετανική πρεσβεία στην Τεχεράνη.

«Θάνατος στους Βρετανούς», «Θάνατος στους Αμερικανούς»: οργισμένοι Ιρανοί διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από τη βρετανική πρεσβεία στην Τεχεράνη και έβαλαν εναντίον του κτιρίου με πέτρες και φωτοβολίδες. Οι διαδηλωτές απειλούσαν να εισβάλουν στο εσωτερικό της πρεσβείας και μάλιστα ορισμένοι σκαρφάλωσαν στα κιγκλιδώματα αλλά απωθήθηκαν από τους

ΤΙ ΛΕΕΙ ΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ

Αξιωματούχοι χαμηλώνουν τους τόνους, λέγοντας ότι ανυπομονούν «να επιλυθεί το ζήτημα άμεσα»

αστυνομικούς. Ακολούθησαν συγκρούσεις ανάμεσα στους διαδηλωτές και την Αστυνομία. «Οι Βρετανοί κατάσκοποι θα πρέπει να δικασθούν» έλεγαν οι διαδηλωτές, πολλοί εκ των οποίων προέρχονταν από την παραστρατιωτική οργάνωση Μπασίτζ. Ζητούσαν επίσης από την ιρανική κυβέρνηση να μην απελευθερώσει τη Φέι Τέρνι, τη μοναδική γυναίκα μεταξύ των 15 Βρετανών συλληφθέντων, μέχρι να απολογηθεί η βρετανική κυβέρνηση. Ακόμη απαιτούσαν να κλείσει η πρεσβεία και να απελαθεί ο Βρετανός πρέσβης, χαρακτηρίζοντας το κτίριο της βρετανικής διπλωματικής αποστολής «άντρο κατασκόπων».

Το νέο βίντεο
Άλλους δύο Βρετανούς πεζοναύτες έδειξε χθες τη νύχτα η ιρανική τηλεόραση. Σε βίντεο που προβλήθηκε, δύο από τους Βρετανούς αιχμαλώτους παρουσιάζονται να ομολογούν ότι συνελήφθησαν σε ιρανικά χωρικά ύδατα. Όμως, στο Λονδίνο, αξιωματούχοι της βρετανικής κυβέρνησης προσπαθούσαν να χαμηλώσουν τους τόνους. «Ανυπομονούμε να επιλυθεί αυτό το ζήτημα το ταχύτερο δυνατόν και μάλιστα με διπλωματικά μέσα. Για τον λόγο αυτόν καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια» πρόσθεσε ο Βρετανός υπουργός Άμυνας Ντες Μπράουν στο ΒΒC, διευκρινίζοντας ότι δεν θα προχωρήσει σε λεπτομέρειες. Λίγο νωρίτερα κυβερνητικοί αξιωματούχοι στο Λονδίνο, επίσης λακωνικά, άφηναν να εννοηθεί ότι εξετάζουν νέες προτάσεις διαλόγου με την Τεχεράνη. Αρνήθηκαν ωστόσο αρνήθηκαν να προβούν σε λεπτομέρειες για δημοσιεύματα στον βρετανικό Τύπο, τα οποία έκαναν λόγο για αποστολή αξιωματικού του Ναυτικού στο Ιράν προκειμένου να διαπραγματευθεί την επιστροφή των 15. Το σχετικό δημοσίευμα- στη «Σάντεϊ Τέλεγκραφ» – ανέφερε ότι, στο πλαίσιο της αποστολής του, ο συγκεκριμένος αξιωματικός θα διαβεβαίωνε την Τεχεράνη ότι μέλη του Βρετανικού Ναυτικού δεν θα περνούσαν ποτέ εκουσίως σε ιρανικά χωρικά ύδατα χωρίς πρώτα να έχουν λάβει άδεια από τους Ιρανούς.

Ωστόσο, η «συγγνώμη» που απαίτησε το Ιράν για την παραβίαση- όπως ισχυρίζεται- των χωρικών του υδάτων από τους Βρετανούς δεν ήλθε, και ο πρόεδρος της χώρας, Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, έστρεψε ξανά τα βέλη του κατά των «βρετανικών δυνάμεων κατοχής», οι οποίες, όπως είπε, επιδεικνύουν «υπεροψία και εγωισμό». Η Βρετανία αρνείται κατηγορηματικά ότι οι στρατιώτες της παραβίασαν τα ιρανικά χωρικά ύδατα στις 23 Μαρτίου, οπότε και συνελήφθησαν από μέλη των Φρουρών της Επανάστασης. Υποστηρίζει πως οι άνδρες της επιχειρούσαν σε χωρικά ύδατα του Ιράκ.


«Αφήστε τους ελεύθερους»

ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ του δημόσια παρέμβαση από την έναρξη της κρίσης, ο Αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε την αμέριστη συμπαράστασή του στη βρετανική κυβέρνηση, χαρακτηρίζοντας μάλιστα «αδικαιολόγητη» τη στάση της Τεχεράνης και «ομήρους» τους 15 συλληφθέντες- μια λέξη που έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν και τα βρετανικά Μέσα Ενημέρωσης και θυμίζει μέρες ΄79: την εισβολή στην αμερικανική πρεσβεία στην Τεχεράνη – ύστερα από την Ισλαμική Επανάστασηκαι την ομηρεία 52 Αμερικανών επί 444 μέρες.


[ ΓΝΩΜΗ ] Να συνεχίσουμε να μιλάμε στους Ιρανούς

Λέγεται συχνά ότι η υποστήριξη προς τον πρόεδρο Αχμαντινετζάντ περιορίζεται σταδιακά λόγω της καταστροφικής διαχείρισης των οικονομικών του Ιράν. Ωστόσο, όποιες κι αν είναι οι εσωτερικές εντάσεις της χώρας, οι πιθανότητες να ανέλθουν σύντομα στην εξουσία στην Τεχεράνη άνθρωποι που έχουν δεσμευτεί για ομαλοποίηση των σχέσεων με τη Δύση είναι μικρές.

Εκτιμώντας τις επιλογές που έχουν οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους, το μόνο βέβαιο φαίνεται να είναι το εξής: είναι απόλυτα αντιπαραγωγικό να ανταποκριθούν στις ιρανικές προκλήσεις με απειλές για στρατιωτική δράση. Είναι αδιανόητο για τον κόσμο αλλά και για τους επαναστάτες στην Τεχεράνη να πιστέψουν πως ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους μπορεί είτε να πραγματοποιήσει αεροπορικές επιδρομές κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν, είτε να αναλάβει χερσαία στρατιωτική δράση.

Η μόνη ρεαλιστική επιλογή, ακόμη και ύστερα από την τελευταία προσβολή της σύλληψης των Βρετανών ναυτών, είναι να διατηρηθεί ανοιχτή η διπλωματική οδός- όσο απογοητευτικό κι αν ακούγεται αυτό.

Στις κατ΄ ιδίαν συζητήσεις των κυβερνητικών αξιωματούχων ευρωπαϊκών χωρών, συμπεριλαμβανομένων και των Βρετανών, ακούγεται η άποψη ότι προς το τέλος της δεκαετίας το Ιράν θα πετύχει τον στόχο του να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα. Ακόμη και οι αποκαλούμενοι μετριοπαθείς στην Τεχεράνη έχουν δεσμευτεί σε αυτόν τον αντικειμενικό στόχο.

Από όλες τις σκληρές λέξεις που βγαίνουν από την Ιερουσαλήμ, φαίνεται δύσκολο για το Ισραήλ- όπως και για τις ΗΠΑ- να βρουν τα αξιόπιστα στρατιωτικά μέσα να σταματήσουν τους Ιρανούς. Ορισμένοι από εμάς είχαμε πει, όταν άρχισε η εισβολή στο Ιράκ το 2003, πως αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα να πληγεί η ικανότητα της Δύσης να αντιμετωπίσει πιο σοβαρές απειλές από το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα. Έτσι κι έγινε.

Πρέπει να συνεχίσουμε να μιλάμε στους Ιρανούς, γιατί δεν υπάρχει αξιόπιστη εναλλακτική λύση. Ακόμη και οι απειλές για οικονομικές κυρώσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται με ιδιαίτερη προσοχή. Το πιθανότερο είναι να δώσουν τροφή στην ιρανική παράνοια και να ενισχύσουν τους εξτρεμιστές της Τεχεράνης. Η ισχύς του Αχμαντινετζάντ και των κληρικών που κυβερνούν παρασκηνιακά εξαρτάται από τη διατήρηση των έντονων αντιπαραθέσεων. Όπως κι αν τελειώσει αυτή η κρίση, η σύλληψη των Βρετανών ναυτών είναι πιθανό να θεωρηθεί κυρίως ιρανική νίκη. Δεν αναμένεται λοιπόν να είναι η τελευταία προσβολή του Ιράν προς εμάς. Μόνο με την υπομονή, τον πολιτικό λόγο και την άρνηση να εμπλακούμε σε ακραίες συμπεριφορές υπάρχουν πιθανότητες να πειστεί τελικά αυτό το επικίνδυνο έθνος να ενταχθεί σε ένα… λογικό σύμπαν.

Ο Μαξ Χάστινγκς είναι Βρετανός δημοσιογράφος,ιστορικός και συγγραφέας.Τo τελευταίο βιβλίο του έχει τίτλο «Πολεμιστές:Πορτρέτα από το Πεδίο Μάχης» («Warriors:Ρortraits From the Βattlefield»).