ΠΑΙΔΙΑ ΧΩΡΙΣ ΠΑΤΡΙΔΑ

«Μας αρνούνται την Ελλάδα»

«Νιώθω φυλακισμένη σε μια “γκρίζα ζώνη” όπου οι άνθρωποι δεν έχουν δικαιώματα. Γεννήθηκα πριν από 23 χρόνια στην Αθήνα και δεν έχω γνωρίσει άλλη πατρίδα από την Ελλάδα. Ωστόσο, κάθε χρόνο πρέπει να βγάζω άδεια παραμονής και ενώ έχω καταθέσει αίτημα για άδεια εργασίας από τον Ιούλιο του 2006, ακόμα δεν έχει γίνει τίποτα», λέει η Σάρα Αφολάνιο.

«Το χειρότερο; Από τον προηγούμενο Μάιο που υπέβαλα τα χαρτιά μου για τη φετινή άδεια παραμονής μου ακόμα και σήμερα δεν έχει βγει, με αποτέλεσμα να μην μπορώ να βγω από τη χώρα», προσθέτει. Οι γονείς της Σάρας Αφολάνιο ήρθαν στην Ελλάδα από τη Νιγηρία το 1977. Όταν γεννήθηκε η κόρη τους, επτά χρόνια αργότερα, δεν τους χορηγήθηκε κανονικό πιστοποιητικό γέννησης. «Αυτό μου προκαλούσε πάντα τρομερό πρόβλημα κατά την εγγραφή μου σε σχολεία. Συχνά σκέφτομαι ότι αν οι γονείς μου ήταν Έλληνες

ΧΩΡΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ

Δεν παίρνουν την ελληνική ιθαγένεια παρά μόνον όταν γίνουν 18 χρόνων και αφού αποδείξουν ότι τα τελευταία 5 χρόνια ζούσαν στην Ελλάδα

που είχαν μεταναστεύσει στη Νιγηρία και είχα λάβει τη νιγηριανή υπηκοότητα με τη γέννησή μου, η ζωή μου θα ήταν πολύ πιο εύκολη»… Η Σάρα δεν είναι η μοναδική περίπτωση- υπολογίζεται ότι χιλιάδες παιδιά μεταναστών που γεννήθηκαν στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα, αν όχι χειρότερα: «Δεν μπορώ να γραφτώ σε δημόσιο πανεπιστήμιο, δεν μπορώ να ανοίξω τραπεζικό λογαριασμό, δεν μπορώ να νοικιάσω διαμέρισμα, δεν μπορώ να ζήσω φυσιολογικά», λέει η 18χρονη Κατερίνα Μπαρμπόγια, της οποίας οι γονείς ήρθαν από την Γκάνα και την Κένυα πριν από 25 χρόνια. Όταν η Κατερίνα άρχισε να αντιμετωπίζει προβλήματα με τα χαρτιά της απευθύνθηκε στον… δήμαρχο. «Δεν ήξερα τι ακριβώς να κάνω και έτσι πέρασα από το δημαρχείο για να μου δώσουν κάποια απάντηση σχετικά με το τι θα γίνει με τα χαρτιά μου. Από τη στιγμή που γεννήθηκα στην Ελλάδα, έτσι πίστευα ότι έπρεπε να κάνω. Τελικά ήταν μεγάλο λάθος. Στο δημαρχείο με αντιμετώπισαν με απερίγραπτη απάθεια και ειρωνεία. Μάλιστα μου έδωσαν και ένα χαρτάκι που έγραφε ένα τηλέφωνο. “Αυτοί θα λύσουν όλα σου τα προβλήματα”, μου είπαν. Ήταν το τηλέφωνο του Τμήματος Αλλοδαπών», λέει η Κατερίνα. Καμπάνια για 200.000 παιδιά
Εδώ και δύο χρόνια έχει αρχίσει μια καμπάνια προκειμένου να χορηγείται πιστοποιητικό γέννησης στα παιδιά των μεταναστών που γεννιούνται στην Ελλάδα αλλά και για να παίρνουν την ελληνική ιθαγένεια. «Πρόκειται για περίπου 200.000 παιδιά, που, ενώ δεν έχουν γνωρίσει άλλη πατρίδα εκτός από την Ελλάδα, αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Τα παιδιά που είναι συμμαθητές των δικών μας παιδιών όταν ενηλικιωθούν “βαφτίζονται” μετανάστες προερχόμενοι από τη χώρα προέλευσης των γονέων τους. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι είτε θα εργασθούν πολύ γρήγορα και θα έχουν ένσημα είτε θα απελαθούν ή θα ζήσουν υπό το γνωστό καθεστώς της “ημιπαρανομίας”», λέει η Σόνια Μητραλιά, επικεφαλής της εκστρατείας «Όχι στον Ρατσισμό από την Κούνια». Μέσα από τη συγκεκριμένη καμπάνια το υπουργείο Εσωτερικών έχει επανειλημμένως κληθεί να τροποποιήσει τον Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων για την εγγραφή των παιδιών των μεταναστών στα δημοτολόγια των δήμων όπου γεννιούνται. Επιπροσθέτως ζητείται η τροποποίηση του Κώδικα Ιθαγένειας ούτως ώστε να είναι δυνατή η κτήση της ιθαγένειας με τη γέννηση, καθώς και η πολιτογράφηση των παιδιών που συμπληρώνουν 3 χρόνια στην ελληνική Εκπαίδευση χωρίς την υποχρέωση καταβολής παραβόλου.

«Δεν είμαστε ίσοι»
«Γεννηθήκαμε στην Ελλάδα, πληρώνουμε φόρους και δημοτικά τέλη, είμαστε εντάξει σε όλες μας τις υποχρεώσεις προς το κράτος και την Πολιτεία, και παρόλα αυτά δεν είμαστε ίσοι με τους υπόλοιπους Έλληνες», συμπληρώνει η 23χρονη Ελίζαμπεθ Ελέτσι. «Κάθε χρόνο αναγκάζομαι να υποβάλλω αίτηση για άδεια παραμονής και να ξοδεύω 300 ευρώ για το παράβολο. Υπέβαλα τα χαρτιά μου πέρυσι, η άδεια παραμονής δεν έχει βγει ακόμα ενώ λήγει κανονικά σε δύο μήνες και εγώ είμαι με τη βεβαίωση. Έχω την ανάγκη να πάρω ένα δάνειο, όμως στην τράπεζα η βεβαίωση δεν αρκεί- χρειάζονται την άδεια».


Παράβολο – χρυσάφι

ΣΥΜΦΩΝΑ με τον νόμο που ισχύει σήμερα, για να αποκτήσουν την ελληνική ιθαγένεια τα παιδιά των μεταναστών που έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα θα πρέπει αφού ενηλικιωθούν να δρομολογήσουν τη διαδικασία της πολιτογράφησης. Και εδώ υπάρχουν «αγκάθια»: «Το μεγαλύτερο πρόβλημα, κατά τη γνώμη μου, είναι το ιδιαίτερα υψηλό κόστος του παραβόλου για την υποβολή της αίτησης, το οποίο ανέρχεται στα 1.500 ευρώ. Την ίδια ώρα υπάρχουν πολλές συστάσεις που προτρέπουν τα κράτη-μέλη σε ελάφρυνση των δημοσιονομικών βαρών για πρόσφυγες και μετανάστες, ώστε να αποκτήσουν την ιθαγένεια της χώρας όπου διαμένουν.

Είμαστε μία από τις χώρες με τα πιο ακριβά παράβολα πολιτογράφησης», αναφέρει η κ. Ξένια Πασσά, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες. «Επίσης, σε περίπτωση που ο υπουργός Εσωτερικών απορρίψει αναιτιολόγητα την αίτηση για την κτήση ελληνικής ιθαγένειας, ο αιτών δεν έχει το δικαίωμα να προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας», επισημαίνει η κ. Πασσά.
Εμπόδια και με τον νόμο για την ιθαγένεια

ΟΜΑΔΑ δικηγόρων με επικεφαλής τον κ. Βασιλόπουλο εξέτασε την ισχύουσα νομοθεσία για τα παιδιά των μεταναστών στη χώρα μας και κατέληξε στα εξής: Η Διεθνής Σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού που κυρώθηκε από την Ελλάδα με το 1992 προβλέπει ότι κάθε συμβαλλόμενο κράτος υποχρεούται να σέβεται και να εγγυάται τα δικαιώματα κάθε παιδιού που υπάγεται στη δικαιοδοσία του, χωρίς καμία διάκριση φυλής, χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, πολιτικών ή άλλων πεποιθήσεων του παιδιού ή των γονέων τους. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται και το δικαίωμα στην επιβίωση και στην ανάπτυξή του, το δικαίωμα μη αποχωρισμού του από τους γονείς του, το δικαίωμα στην προστασία της υγείας του, το δικαίωμα στην κοινωνική πρόνοια, το δικαίωμα στην εκπαίδευση, το δικαίωμα σεβασμού της πολιτιστικής του ταυτότητας.

Ωστόσο, οι παραπάνω υποχρεώσεις της ελληνικής Πολιτείας τίθενται σε αμφιβολία με το ισχύον Μεταναστευτικό Δίκαιο, που αγνοεί παντελώς τους μετανάστες δεύτερης γενιάς, υπηκόους τρίτων χωρών- αλλά και Ευρωπαίους υπηκόους- που γεννιούνται ή ανατρέφονται στην Ελλάδα και αποφοιτούν από ελληνικά σχολεία. «Πέραν του ότι η γέννηση ή η ανατροφή τους στη χώρα μας δεν συνδέονται με την ελληνική ιθαγένεια, η μακρά παραμονή τους στην Ελλάδα δεν συνεπάγονται την ένταξή τους στο καθεστώς τού επί μακρόν διαμένοντος, παρ΄ ότι είναι κατεξοχήν η περίπτωση των προσώπων που πληρούν τις προϋποθέσεις που θέτει ο νομοθέτης».

Απόδειξη… παραμονής
«Έτσι και για τους αλλοδαπούς που γεννιούνται στην Ελλάδα ο νομοθέτης απαιτεί την απόδειξη της πενταετούς, συνεχούς, νόμιμης παραμονής στην χώρα, όπως επίσης και την απόδειξη της επαρκούς γνώσης στοιχείων ελληνικής γλώσσας, Ιστορίας και πολιτισμού- με μόνη απαλλαγή τους ως προς την απόδειξη γνώσης της ελληνικής γλώσσας και μόνο εφόσον είναι κάτοχοι Απολυτηρίου ελληνικού σχολείου Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης», αναφέρεται στην έκθεση της εν λόγω ομάδας των δικηγόρων. Επισημαίνεται δε ότι «η νομιμότητα της παραμονής τους συναρτάται με τη νομιμότητα της παραμονής των γονέων τους, κάτι το οποίο δεν αποτελεί πάντα τον κανόνα. Έτσι όταν οι γονείς είναι παράνομοι, και τα τέκνα τους που γεννήθηκαν στην Ελλάδα διαμένουν παράνομα στη χώρα, με αποτέλεσμα κατά την ενηλικίωσή τους να τίθεται το ζήτημα της περαιτέρω παραμονής τους, η οποία υπό την ισχύουσα νομοθεσία τίθεται σε αμφιβολία, παρ΄ ότι συχνά οι ως άνω αλλοδαποί έχουν γνωρίσει μόνο μία πατρίδα, την Ελλάδα».


«Υψώνουμε τείχη στα παιδιά χωρίς πατρίδα»

«Ζούμε σε μια χώρα όπου παλεύουμε για δημοκρατία, ισότητα, ισονομία. Για μια κοινωνία και ένα κράτος με ευαισθησίες, που μας δίνει θάρρος για να προχωράμε ψηλότερα ανατρέποντας παλιές ιδεοληψίες και συμπλέγματα.
Την ίδια ώρα η ίδια μας η χώρα μάς υποχρεώνει να ζούμε έναν παραλογισμό: τα παιδιά αυτά που έχουν γεννηθεί εδώ, μεγάλωσαν, μορφώθηκαν και θεωρούν την Ελλάδα πατρίδα τους είναι στην ουσία απάτριδες, δεν έχουν την ελληνική ιθαγένεια.

Αυτό σε κάνει να σκέφτεσαι ότι δεν ζούμε όλοι με τις ίδιες προτεραιότητες», λέει στα «ΝΕΑ» ο Γιώργος Νταλάρας, Πρέσβης Καλής Θέλησης της Υπάτης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες.

Τι μπορεί να κάνει κανείς για να βοηθήσει;
Εμείς, ως πολίτες και ιδιώτες, δεν έχουμε άμεσα ούτε τη δύναμη ούτε την εξουσία να ανατρέψουμε τα κακώς κείμενα. Αυτά είναι ευθύνη και υποχρεώσεις που έχουν οι εκάστοτε οι κυβερνήσεις και οι εκπρόσωποί τους που στην ουσία αυτοί είναι που πρέπει να υπηρετούν τον λαό και να φτιάχνουν νόμους δίκαιους. Οι απόψεις τους πολλές φορές δεν είναι δυστυχώς ίδιες με τις δικές μας…

Έχουμε όμως ηθική υποχρέωση και δικαίωμα να τους υπενθυμίζουμε ότι όλοι είμαστε επισκέπτες σε αυτόν τον κόσμο και τίποτα δεν θα πάρουμε μαζί μας γιατί τίποτα δεν μας ανήκει.

Αυτό το λέω γιατί ενώ υπάρχουν κάποιοι από τους υπευθύνους που λένε ότι «έτσι προστατεύουμε τη χώρα μας», προσωπικά πιστεύω ότι η «καλύτερη επένδυση» για το μέλλον αυτής της χώρας είναι να αναδεικνύουμε με κάθε ευκαιρία τον πολιτικό πολιτισμό της. Οι μετανάστες και οι πρόσφυγες μάς προσφέρουν αυτήν ακριβώς την ευκαιρία.

Τα προβλήματά τους είναι κοινά, είναι προβλήματα όλων μας.

Γνωρίζω πόσο δύσκολο είναι για τις Αρχές να συγκεράσουν την αντίφαση όλων αυτών των καταστάσεων που περιέχουν από τη μία η φύλαξη των συνόρων και από την άλλη η προστασία ανθρώπων που ζουν με τον πανικό και την απόγνωση. Αλλά το κέρδος μας ως κοινωνίας και ως χώρας είναι μεγάλο όταν τελικά υπερτερεί η ανθρωπιά και η λογική.

Κατά τη γνώμη σας τι κρατάει την Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις της Ε.Ε. όσον αφορά την παραχώρηση ιθαγένειας και ασύλου;

Το πρόβλημα είναι μεγάλο και δεν είναι απλό. Και η καραμέλα «προστατεύουμε τα σύνορά μας» δεν καλύπτει την ουσία του προβλήματος, το θολώνει.

Εφαρμόζοντας τους νόμους, αλλά με σωστές διαδικασίες έρευνας και αναγνώρισης, εύκολα μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα 50 ή 100 ανθρώπων που ζητούν πολιτικό άσυλο ή μερικών χιλιάδων παιδιών μεταναστών που έχουν γεννηθεί εδώ και είναι απάτριδες. Και σίγουρα μπορούμε να τους εντάξουμε σε ένα ανθρωπιστικό καθεστώς. Καταθέτοντας την προσωπική μου εμπειρία από το πρόσφατο ταξίδι μου εκεί, σας μεταφέρω με συγκίνηση και έκπληξη στη Λιβερία, τη Σιέρα Λεόνε και τη Γουινέα. Ο κόσμος ζει στη φτώχεια του αλλά μοιράζεται την ανθρωπιά του. Ενώ εμείς εδώ υψώνουμε τείχη.


ΠΥΡΡΟΣ ΔΗΜΑΣ

ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΟ: «Αυτό που συμβαίνει με τα παιδιά των μεταναστών που έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα είναι κατά τη γνώμη μου απαράδεκτο και καταδικαστέο: πρέπει να εκσυγχρονίσουμε τους νόμους που αφορούν την απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας.

Ο Πύρρος Δήμας είναι Ολυμπιονίκης της Άρσης Βαρών
ΤΑΜΤΑ

ΠΑΡΑΛΟΓΟ: «Από τη στιγμή που τα παιδιά αυτά γεννιούνται ή μεγαλώνουν στην Ελλάδα και φοιτούν σε ελληνικά σχολεία, είναι εντελώς παράλογο να τους ζητείται μετά τα 18 άδεια παραμονής. Τα παιδιά αυτά δεν έχουν γνωρίσει άλλη πατρίδα.

Η Τάμτα είναι τραγουδίστρια