Η «Θηλυκή Εταιρεία» της εξουσίας

Είναι μια λέσχη κλειστή, με αυστηρά κριτήρια εισόδου και ακόμα αυστηρότερα κριτήρια παραμονής. Τα μέλη της ωστόσο γίνονται ολοένα και περισσότερα. Έχουν ήδη ξεπεράσει τα δεκατρία. Κι αν ευοδωθούν τα σχέδια των τριών που αδημονούν στο κατώφλι της, θα ξεπεράσουν τα δεκαπέντε. Το όνομα αυτής; Γυναίκες στην Κορυφή της Εξουσίας.

Εντός βρίσκονται ήδη η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ (ή… «Βασίλισσα της Ευρώπης», όπως την αποκαλεί το «Spiegel» μετά τη συμφωνία στην οποία κατέληξαν οι «27» για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών υπό την προεδρία της), η πρόεδρος της Χιλής Μισέλ Μπασελέ, η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Κοντολίζα Ράις, η υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ Τζίπι Λίβνι… Στο κατώφλι περιμένουν η Σοσιαλίστρια υποψήφια για τη γαλλική προεδρία Σεγκολέν Ρουαγιάλ, η επίδοξη επόμενη πρόεδρος των ΗΠΑ Χίλαρι Κλίντον, η νέα πρόεδρος των Σουηδών Σοσιαλδημοκρατών Μόνα Σαλίν.

Οι διαφορές τους είναι τεράστιες και αφορούν κάθε τομέα: από την προσωπικότητα μέχρι την πολιτική κουλτούρα.

Κοινά στοιχεία. Για την Κριστίν Οκράν, όμως, τη Γαλλίδα δημοσιογράφο που κυκλοφόρησε πρόσφατα το βιβλίο «Μadame la…», μια μελέτη για τις γυναίκες στην εξουσία, όλες αντιμετώπισαν τα ίδια εμπόδια, το ίδιο σφυροκόπημα, τις ίδιες υποψίες. Την υποψία πως δεν θα αντέξουν. Την υποψία πως δεν θα είναι ανεξάρτητες. Και την «απόλυτη υποψία»- πως δεν είναι ικανές. Για την Οκράν, το «απόλυτο ερώτημα» είναι άλλο: αλλάζει κάτι, είναι καλύτερα τα πράγματα όταν αναλαμβάνει μια γυναίκα την εξουσία; Ας αποκτήσει πρώτα η γυναικεία λέσχη όσα μέλη έχει η ανδρική και ας γίνουν μετά οι συγκρίσεις επί ίσοις όροις.


Αναζητώντας το συναίσθημα

Ηκαημένη η Χίλαρι Κλίντον. Όχι μόνο πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να εκλεγεί, ότι αρέσει και να ξεπεράσει τον παράγοντα «Μπιλ», τώρα θα πρέπει να ανταποκριθεί και στις προτιμήσεις των γυναικών. Με άλλα λόγια, για να συγκεντρώσει την υποστήριξη του 54% του εκλογικού σώματος που οι σύμβουλοί της προβλέπουν ότι θα είναι γυναίκες στις επόμενες προεδρικές εκλογές (και να κρατήσει το κλειδί της νίκης), η Χίλαρι θα πρέπει να μεταμορφωθεί έτσι όπως θα ήθελε για παρέα της η κάθε γυναίκα. Όχι μόνο πρέπει να μας εκπροσωπεί αλλά ταυτόχρονα να αποτελεί τον καθρέφτη μας, να μας κινητοποιεί και, την ίδια ώρα, να γνωρίζει πώς αισθανόμαστε, τι θέλουμε και πώς ζούμε. Το χειρότερο απ΄ όλα, όμως, πρέπει να είναι αληθινή. Και εδώ- σύμφωνα με τη γνώμη πολλών δημοσκόπων και εκλογέων- υπάρχει πρόβλημα. Δεν χρειάζεται βέβαια, λέει η Τζούντιθ Γουόρνερ στην «Χέραλντ Τρίμπιουν», να ξαναδιαβάσει κανείς την Σιμόν ντε Μποβουάρ για να μάθει ότι η αντίληψη του τι είναι αληθινό σε μια γυναίκα έχει ελάχιστη σχέση με την πραγματικότητα. Όμως η Χίλαρι, δεν συγκινεί. Η φωνή της είναι μεταλλική και κάπως άτονη. Και ύστερα, μιλά σαν καθηγητής πολιτικών επιστημών. Δεν μπορεί να εκπέμψει την «αυθεντικότητά της» σε εθνικό επίπεδο. Δεν έχει επίσης τον…υπερ-συναισθηματισμό που ρέει άφθονος στον Μπιλ Κλίντον. Της ευχόμαστε να τον αποκτήσει. Όμως αυτό σημαίνει πως, στην αναζήτηση της «αυθεντικότητας», ίσως χρειαστεί να χάσει κάτι από την ψυχή της.


«Δεν αντέχουν να βλέπουν μια γυναίκα να τους προσπερνά»

Τον περασμένο Νοέμβριο θριάμβευσε στις εσωκομματικές εκλογές των Σοσιαλιστών για την ανάδειξη του προεδρικού υποψηφίου λαμβάνοντας 60,6% των ψήφων. Ωστόσο οι πληγές που άφησε η σκληρή προεκλογική αντιπαράθεση με δύο «ελέφαντες» του κόμματος, τον Ντομινίκ Στρος-Καν και τον Λοράν Φαμπιούς, δεν έκλεισαν ποτέ πραγματικά, απλώς επιδέθηκαν και αργότερα άνοιξαν πάλι. Όπως λέει η Σεγκολέν, «για άνδρες που έχουν αφιερώσει όλη τη ζωή τους στην κατάκτηση της εξουσίας, το να βλέπουν μια γυναίκα να τους προσπερνά είναι πράγματι αβάσταχτο».

Κάθε στραβοπάτημά της βαφτίστηκε εγγενής ανικανότητα και κάθε πρωτοβουλία της θνησιγενής. Όσο αφουγκραζόταν τους απλούς Γάλλους πολίτες, την κατηγορούσαν πως δεν είχε τίποτα να πει. Μόλις είπε, όταν ανακοίνωσε ένα λεπτομερές πρόγραμμα 100 σημείων, άρχισε μια σφοδρή κριτική για το μεγάλο κόστος του. Η επιτυχημένη εμφάνισή της στην εκπομπή «Έχω μια ερώτηση να σας κάνω», στιγματίστηκε από τη μομφή πως έσπευσε να πλησιάσει έναν πολίτη με κινητικά προβλήματα που είχε βουρκώσει βάσει υπολογισμού…

Ανδρικά κλισέ. Όπως έγραψε ο Λοράν Ζοφρέν, πρόεδρος- γενικός διευθυντής της «Liberation», «οι αντίπαλοί της παλεύουν να της αρνηθούν κάθε ευαισθησία με το πρόσχημα πως μια γυναίκα πολιτικός είναι αναγκαστικά πιο σκληρή από έναν άνδρα, αφού δεν βρίσκεται στον πολιτικό της ρόλο. Αιώνια ανδρικά κλισέ…».

Πέντε εβδομάδες πριν από τον πρώτο γύρο, η Σεγκολέν νιώθει στον σβέρκο της την ανάσα του κεντρώου Μπαϊρού και έρχεται σταθερά δεύτερη μετά τον δεξιό Σαρκοζί. Οι αποστάσεις όμως είναι μικρές. «Από μένα εξαρτώνται όλα», δήλωσε η «Σεγκό» την Πέμπτη, ανακοινώνοντας πως εφεξής θεωρεί εαυτόν «απολύτως ελεύθερο»- η ίδια ομολόγησε πως ένιωσε κάπως «στριμωγμένη» κάτω από το βάρος του κόμματος και των «ελεφάντων» του.


Άνεμος αλλαγής στο κόμμα των Σοσιαλδημοκρατών

Ένας άνεμος αλλαγής πνέει στο κόμμα των Σοσιαλδημοκρατών της Σουηδίας. Έξι μήνες μετά την ιστορική ήττα τους στις γενικές εκλογές, πρόκειται να εκλέξουν σήμερα μια γυναίκα στο τιμόνι του κόμματος για πρώτη φορά στην ιστορία τους. Η Μόνα Σαλίν, 50 ετών, θα γίνει επίσης η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Σουηδίας, αν το κόμμα κατορθώσει να ξαναπάρει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία στις προσεχείς εκλογές που θα γίνουν το 2010. Η εκλογή της στην ηγεσία του κόμματος αποτελεί απλώς μια τυπική διαδικασία, στο πλαίσιο του εκτάκτου συνεδρίου του που διεξάγεται σήμερα και αύριο στη Στοκχόλμη.

Η Σαλίν παίρνει τη θέση του Γκόραν Πέρσον, του πρώην πρωθυπουργού που ηττήθηκε στις γενικές εκλογές του Σεπτεμβρίου από έναν κεντροδεξιό συνασπισμό και ηγέτη των Σοσιαλδημοκρατών από το 1996. «Το συνέδριο θα δώσει το σύνθημα για να ξεκινήσουμε ένα έργο στο οποίο θα αφοσιωθούμε αρκετά χρόνια», δήλωσε η Μαρίτα Ούλβσκογκ, γενική γραμματέας του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος.

Ανάκτηση εξουσίας. Ο στόχος είναι ξεκάθαρος: η ανάκτηση της εξουσίας, την οποία δεν έχασαν οι Σοσιαλδημοκράτες, παρά μόνο στη διάρκεια μιας περιόδου 10 ετών τα τελευταία 75 χρόνια.

Η Μόνα Σαλίν, καθαρό προϊόν του κόμματος στο οποίο βρίσκεται από τα νιάτα της και του οποίου έγινε η πρώτη γυναίκα γενική γραμματέας το 1992, ανακοίνωσε ήδη τις τρεις προτεραιότητές της: το φαινόμενο του θερμοκηπίου, η αγορά εργασίας και η πάλη για να εξαλειφθούν οι κοινωνικές ανισότητες.

Ριζοσπαστικές αλλαγές ή απλώς μια συνέχεια στην πορεία του κόμματος που επινόησε το σουηδικό μοντέλο; Οι πολιτικοί αναλυτές δεν είναι ακόμη βέβαιοι και επισημαίνουν όχι χωρίς κάποια ανησυχία, ότι η Μόνα Σαλίν δεν έχει πολιτικό όραμα.