[ Δρόμοι ]

Κουίζ…
… Ποιο από τα παρακάτω δανειακά προϊόντα επινόησαν οι Αμερικανοί τραπεζίτες υποσχόμενοι ακόμη και στον πιο μπατίρη πως θα κάνουν πραγματικότητα το όνειρό του να αποκτήσει δική του στέγη;

Τα προϊόντα:…
… α) Το «δάνειο- αερόστατο». Τα πρώτα 10 χρόνια ο δανειολήπτης πληρώνει μόνο τόκους και αργότερα- και μοιραία- ένα παραφουσκωμένο ποσό. β) Το «δάνειο του ψεύτη». Χωρίς καμιά υποχρέωση του δανειολήπτη να πιστοποιήσει ή να δηλώσει το εισόδημά του. γ) Το «δάνειο- δόλωμα». Με ένα τεχνητά χαμηλό αρχικό επιτόκιο, παρ΄ όλο που ο δανειολήπτης δεν έχει αρκετό εισόδημα για να πληρώσει τις δόσεις, όταν θα αναπροσαρμοστεί το επιτόκιο ύστερα από δύο χρόνια. δ) Το «δάνειο – φαγάνα». Για να πληρώνει ο πελάτης τις δόσεις του, θα πρέπει να «ακουμπάει» στην τράπεζα παραπάνω από το μισό του εισόδημα. ε) Όλα τα παραπάνω.

Αν απαντήσατε το (ε)…
… τότε συγχαρητήρια! Γιατί όχι μόνο έχετε τα προσόντα για να γίνετε ένας καλός τραπεζίτης στον τομέα των στεγαστικών δανείων, αλλά και για να κάνετε μια καλή καριέρα στη Γουόλ Στριτ. Όχι, δεν κάνουμε πλάκα (ούτε εμείς, ούτε ο Στίβεν Περλστάιν, που τα ψέλνει στους τραπεζίτες από τη στήλη του στην εφημερίδα «Ουάσιγκτον Ποστ»). Αυτά τα ευφάνταστα προϊόντα είναι κάτι συνηθισμένο στην παγκόσμια τραπεζική αγορά. Και ήταν η κινητήρια δύναμη στη μεγάλη άνθηση της αγοράς των στεγαστικών δανείων τα τελευταία χρόνια. Στη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, μόνο το 1995, οι ιδιοκτήτες ακινήτων αυξήθηκαν από 65% σε 69%. Μόνο τα τελευταία τέσσερα χρόνια, το χρέος από τα στεγαστικά δάνεια έφτασε στα 9,5 τρισεκατομμύρια δολάρια. Αυτά τα προϊόντα ήταν η βασική αιτία που οι τιμές των ακινήτων έφτασαν στο Διάστημα. Τώρα είναι επίσης η βασική αιτία που καταρρέει η υπερτιμημένη αγορά ακινήτων, που οι τραπεζίτες έχουν κάνει κατάσχεση στα σπίτια 1,5 εκατομμυρίου Αμερικανών και που εκατοντάδες χιλιάδες σπίτια βγαίνουν όσο- όσο στο σφυρί σε μια ήδη κορεσμένη αγορά. Κοντά στα άλλα, αυτά τα προϊόντα είναι ένα μαύρο σύννεφο που βαραίνει πάνω από τα κεφάλια των επενδυτών της Γουόλ Στριτ και άλλων χρηματιστηρίων του κόσμου, οι οποίοι αγόραζαν και πουλούσαν τα στεγαστικά δάνεια του κοσμάκη.

Τώρα φάνηκε…
… το σύννεφο, τώρα φάνηκε και το πρόβλημα. Με τα απατηλά κίνητρα, οι τραπεζίτες μοίραζαν επισφαλή στεγαστικά δάνεια, τσέπωναν τις προμήθειες κι άφηναν άλλους να χολοσκάνε για τις συνέπειες (επενδυτές και δανειολήπτες). Τώρα που η αγορά βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης, οι «αρμόδιες» αρχές βγαίνουν και συνιστούν σύνεση. Κι όμως, ήταν όλα τόσο απλά. Οι τραπεζίτες δεν έπρεπε να δίνουν δάνεια χωρίς πιστοποιητικά εισοδήματος σε ανθρώπους που δεν θα μπορούσαν να πληρώσουν τις δόσεις αν αργότερα αυξάνονταν τα επιτόκια ή αν το σπίτι τους άρχιζε ξαφνικά να μπάζει βροχή από τη στέγη. Όμως, έτσι είναι οι τραπεζίτες. Ξέρουν πως όσο κι αν βρέξει, η βροχή δεν πρόκειται να πέσει ποτέ πάνω στα δικά τους κεφάλια.