Παρέα με τα θαλασσοπούλια

«Μόνος στον φάρο, γράφω στο τραπέζι της κουζίνας. Έξω ο Ωρίωνας και το φεγγάρι που ανατέλλει. Πάνω από το κεφάλι μου, οι έξι ακτίνες του φαναριού που λάμπουν ίσαμε 17 μίλια μέσα στο σκοτάδι…». Μένει μόνος του εδώ και δέκα ημέρες σε έναν φάρο του Αιγαίου, στο ακατοίκητο νησάκι Ψαθούρα των Βορείων Σποράδων που έχει έκταση μόλις 2 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Κι όμως, δεν είναι φαντάρος. Ούτε φαροφύλακας!
O 48χρονος βιολόγος- ορνιθολόγος κ. Γιώργος Κατσαδωράκης, επιστημονικός συνεργάτης των περιβαλλοντικών οργανώσεων Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, ΜΟm και WWF Ελλάς έχει λείψει κι άλλες φορές από το σπίτι του στη Δαδιά του Έβρου, προκειμένου να μελετήσει το περιβάλλον. Για πρώτη φορά όμως, όπως λέει, θα μείνει εντελώς μόνος για περισσότερο από έναν μήνα- έως τις 15 Απριλίου- και μάλιστα σε ένα ακατοίκητο νησί.

Τι τον έκανε… ερημίτη στα 48 του; «Θα μελετήσω την αναπαραγωγική βιολογία του θαλασσοκόρακα (Ρhalacrocorax aristotelis desmarestii). Πρόκειται για ένα θαλασσοπούλι που απειλείται σε επίπεδο

ΔΥΣΚΟΛΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

Ο Γ. Κατσαδωράκης θα μείνει έναν μήνα στο ακατοίκητο νησί των Σποράδων, προκειμένου να συλλέξει στοιχεία για τον απειλούμενο θαλασσοκόρακα

Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην Ελλάδα ελάχιστα γνωρίζουμε γι΄ αυτό». Όπως προσθέτει όμως, αυτό είναι μόνο η αφορμή που τον έφερε στην Ψαθούρα. «Στόχος μου αλλά και των περιβαλλοντικών οργανώσεων είναι να ευαισθητοποιήσουμε την Πολιτεία και τους πολίτες για την ανάγκη προστασίας των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα, όπως το θαλάσσιο πάρκο Αλοννήσου, που βρίσκονται σε πολύ κακή κατάσταση».

Συνηθισμένος εδώ και χρόνια στις περιβαλλοντικές εξορμήσεις, ένα δεκαήμερο τώρα που βρίσκεται ολομόναχος στην Ψαθούρα δεν αισθάνεται ότι του λείπει κάτι. Εκτός από ένα πράγμα: «Μου λείπει η γυναίκα μου και το 27 μηνών παιδί μου. Το να είσαι μακριά από τους δικούς σου είναι το πιο δύσκολο πράγμα».

Κατά τ΄ άλλα δεν δυσκολεύεται και πολύ, καθώς χρόνια τώρα η φύση είναι το στοιχείο του. Τις περισσότερες ώρες της ημέρας, ο κ. Κατσαδωράκης τις περνάει έξω ώστε να παρατηρεί τα θαλασσοπούλια. Αλλά και μέσα από τον φάρο, η παρατήρηση έξω στο πέλαγος και στα βράχια δεν σταματάει ποτέ.


Ο θαλασσοκόρακας

ΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟ υποείδος του θαλασσοκόρακα απειλείται σε επίπεδο Ε.Ε. Έχει εκπονηθεί από το Βirdlife Ιnternational Διεθνές Σχέδιο Δράσης για την προστασία του. Οι θαλασσοκόρακες της χώρας μας είναι λιγότεροι από 1.200 ζευγάρια. Τρέφονται με μικρά, μη εμπορεύσιμα ψάρια, στην παράκτια ζώνη. Απειλούνται κυρίως από τη θαλάσσια ρύπανση, την υπεραλίευση, την καταστροφή των βιοτόπων τους από την αλόγιστη ανάπτυξη της παράκτιας ζώνης.


Το νησί και ο φάρος

ΤΟ ΝΗΣΙ Ψαθούρα αποτελεί το βορειότερο νησί του συμπλέγματος των Σποράδων. Το έδαφός του σε αντίθεση με τα υπόλοιπα νησιά, είναι ηφαιστειογενές. Ο φάρος του κτίστηκε το 1895. Είναι κατασκευασμένος ολόκληρος από πελεκητή πέτρα, έχει ύψος 25 μέτρα.


Το 24ωρο ενός «Ροβινσώνα»

ΞΥΠΝΑΕΙ κάθε πρωί στις επτά και τέταρτο. «Φτιάχνω το πρωινό μου στο μικρό κουζινάκι του φάρου και εάν ο καιρός είναι καλός αρχίζω τις μετρήσεις θαλασσοκοράκων. Με το τηλεσκόπιο δηλαδή μελετώ πώς κινούνται οι καλικατζούνες. Έτσι αποκαλούν οι Αλοννησιώτες τους θαλασσοκόρακες». Τις πρώτες μέρες ωστόσο το πρωινό πρόγραμμά μου περιελάμβανε και… αναρριχήσεις στα βράχια του νησιού, καθώς «έπρεπε να βρω τις φωλιές τους».

Το μεσημέρι ο κ. Κατσαδωράκης επιστρέφει στον φάρο. Άλλος άνθρωπος δεν υπάρχει στο νησί και έτσι ετοιμάζει μόνος του στο μικρό κουζινάκι το μεσημεριανό του.

«Στη συνέχεια ασχολούμαι και πάλι με παρατηρήσεις και μετρήσεις για τη μετανάστευση των πουλιών». Όσο για το απόγευμα, τα μάτια του «καρφώνονται» ξανά μέσα από τους φακούς του τηλεσκοπίου αλλά και της φωτογραφικής του μηχανής στις κινήσεις του θαλασσοκόρακα. Λίγο πριν από το σούρουπο ο 48χρονος «Ροβινσώνας» αφού ανάψει τη σόμπα πετρελαίου στον φάρο, ασχολείται με το blog του. Μια δορυφορική κεραία τού παρέχει τη δυνατότητα επικοινωνίας με τον… έξω κόσμο μέσω Ίντερνετ. Κάθε ημέρα από το λάπτοπ ανεβάζει κείμενα στο blog (http://www. lifeatfaros. blogspot. com). Είναι το ημερολόγιό του για τη ζωή στον φάρο. «Πλένομαι, ετοιμάζω γρήγορο βραδινό και βάζω μπροστά τη γεννήτρια. Συνδέομαι στο Διαδίκτυο, αδειάζω τις φωτoγραφίες, ενημερώνω το blog, κατεβάζω και απαντάω e-mail. Η γεννήτρια δουλεύει για 3-4 ώρες. Ύπνος στις 11.00-11.30, αφού πρώτα βγω έξω για τη νυχτερινή “ανάγνωση” του ουρανού…», γράφει στο ηλεκτρονικό ημερολόγιό του.