Το Πνεύμα του Τόνου

Τα σωθικά των τοπίων

Η Ταξιδιωτική Λογοτεχνία, κατ΄ εξοχήν μια οδυσσειακή περιπέτεια, έχει υψηλές επιδόσεις στον τόπο μας. Είτε πρόκειται για ταξίδια και εντυπώσεις από την ελληνική ενδοχώρα είτε για ταξίδια στα μεγάλα κέντρα του πολιτισμού είτε εξωτικά ταξίδια και διεισδύσεις σε άγνωστα τοπία και ανοίκεια ήθη. Θυμάμαι πόσο είχα εντυπωσιαστεί παιδί διαβάζοντας τη «Μάνη» του Πασαγιάννη. Κι ύστερα ήρθε ο Καζαντζάκης, ο Ουράνης, ο Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος, ο Θεοτοκάς, ο Άμποτ, ο Θεμ. ΑθανασιάδηςΝόβας, ο Παπανούτσος, ο Χρυσός Ευελπίδης κ.τ.λ. Η παλιά μου καλή μαθήτρια και πανεπιστημιακή πλέον Αννίτα Παναρέτου μάς έχει προσφέρει μια έξοχη μελέτη και μια ευρεία ανθολογία του ιδιότυπου και λαμπρού αυτού λογοτεχνικού είδους που πρώτοι διδάξαντες υπήρξαν και ο Όμηρος και βέβαια ο Ηρόδοτος για να ακολουθήσουν δεκάδες με εξέχοντα τον Παυσανία. Πριν η Περιήγηση γίνει τουρισμός και πριν ο τουρισμός γίνει μαζικός οι μοναχικοί ταμένοι ταξιδιώτες-εραστές μάς πλούτισαν με την ματιά τους. Γιατί η ταξιδιωτική λογοτεχνία είναι πρώτα Λογοτεχνία κι ύστερα αντικειμενική περιγραφή της πραγματικότητας. Όπως ένα γεγονός μεταποιείται σε μυθιστόρημα ή σε ποίημα, τόσο ώστε το ίδιο γεγονός να γεννά διαφορετικού ύφους και ιδεολογίας λογοτέχνημα, έτσι και το τοπίο, οι άνθρωποι, τα ήθη ενός λαού ή μιας χώρας αλλάζουν ανάλογα με το βλέμμα, τη διάθεση, την ευαισθησία, την αγωγή και την ιδιότητα του ταξιδιώτη.

Διαβάζω αυτές τις μέρες τους «Έρωτες τοπίων» του ποιητή, δοκιμιογράφου και διπλωμάτη Γιώργου Βέη. Είναι το τρίτο βιβλίο του από χώρες της Ασίας κυρίως (το ένα ήδη βραβευμένο) που μας χαρίζει. Στη γραφή του προέχει ο ποιητής, τα κείμενά του είναι πεζά ποιήματα.

Ιδού μια άλλη εκδοχή αυτού που ο Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος ονόμαζε «Λυρική Γεωγραφία». Ο Βέης ταξιδεύει στα ψυχικά τοπία και ετάζει νεφρούς ανθρώπων. Βλέπει και το βλέμμα του μεταποιεί τη μνήμη σε χαρακτική εγκαυστική.