«Δεν ψηφίζω για να μη χαλάσω τη δημοκρατία!»

Συγγραφέας, ζωγράφος, σκηνοθέτης, ποιητής, φιλόσοφος. Σουρεαλιστής, ανατρεπτικός, προκλητικός, ο 75χρονος Φερνάντο Αραμπάλ παραμένει «υπερπροικισμένο παιδί»…

Ποιο θέατρο του πανικού; Ποιου πανικού; Με βασικό συνθετικό τον θεό Πάνα, το ελληνικό παν (την ολότητα) ή τον πανικό (αιφνιδιασμό); Επίσης ποια σύγχυση; Εκείνη του προγόνου του, Μιγκέλ ντε Θερβάντες ή τη σύγχυση της ολότητας;

Ιδρυτής μαζί με τον Αλεχάντρο Χοντορόφσκι και τον Γάλλο Ρολάν Τοπόρ του «θεάτρου του πανικού», όπως τότε (στις αρχές της επαναστατικής δεκαετίας του ΄60) ονομάστηκε η τάση της θέασης των πραγμάτων στην απόλυτη ολότητά τους (πιθανόν και η επιστροφή σ΄ έναν ιδιότυπο πρωτογονισμό) ο Ισπανός Φερνάντο Αραμπάλ εξακολουθεί- έστω κι αν «το πραγματικό, ο ρεαλισμός του σήμερα έχει ξεπεράσει τον σουρεαλισμό του τότε», όπως ομολογεί στα «ΝΕΑ», να παίζει με το διφορούμενο, την αμφιβολία, τη σύγχυση.

«Το πρώτο έργο του πανικού που θα γράψω στη ζωή μου περιγράφει τη συνάντηση του Στάλιν με τον Γερμανό Λούντβιχ Βιτκενστάιν (θεωρητικό της φιλοσοφικής τάσης που ονομάστηκε “φαινομενολογία”). Ήταν κλεισμένοι οι δυο τους επί μία εβδομάδα στο Κρεμλίνο και συζητούσαν… Το δεύτερο θα τιτλοφορείται “Οι γίγαντες του βουνού” (τίτλος έργου του Λουίτζι Πιραντέλο που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ) και το τρίτο, ένα αφιέρωμα στον Θερβάντες που επαναλάμβανε πως το καλύτερο έργο του είναι το “Λα κονφούζα”- “η σύγχυση”. Δεν ξέρω αν αναφερόταν σε κάποια κυρία ή στην ίδια την έννοια…». Καλεσμένος και τιμώμενος του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που τον αναγόρευσε χθες το βράδυ σε επίτιμο διδάκτορά του για «την ανεκτίμητη προσφορά του στις Τέχνες και τα

«Η νοημοσύνη δεν είναι τίποτα άλλο από την τέχνη τού υπηρετείν. Πρώτα απ΄ όλα είναι η μνήμη. Ύστερα η φαντασία, που είναι η τέχνη να αναμειγνύεις τις μνήμες»

Γράμματα σε παγκόσμιο επίπεδο», ο 75χρονος πλέον Φερνάντο Αραμπάλ συμβάλλει με τον δικό του τρόπο του λέγειν, του γράφειν και κυρίως του ζην, με ιδιότυπο, προκλητικό, αλλά απόλυτα ευφυές χιούμορ στην «απόλυτη, ολική σύγχυση που επικρατεί παγκοσμίως»…

«Το παράλογο δεν υπήρξε ποτέ. Ήταν απλώς ετικέτα θεατρική. Εμείς κάνουμε το θέατρο της ποίησης. Μιλάμε για τη σύγχυση για το διφορούμενο. Η επιστήμη και η φιλοσοφία δεν μπορεί να είναι παράλογα. Ενδιαφερόμαστε απλώς για για το διφορούμενο», δηλώνει.

Έφθασε στη Θεσσαλονίκη συνοδευόμενος από τη σύζυγό του. «Ποιο θέατρο του πανικού; Η μοναδική πράξη πανικού που θα διαπράξω προσωπικά είναι την 1η Φεβρουαρίου του 2008. Θα γιορτάσω με τη σύζυγό μου 50 χρόνια γάμου. Σκέφτομαι να ξαναπαντρευτούμε σ΄ ένα μπορντέλο του Λας Βέγκας. Θα έρθετε;».

Γεννημένος στις 11 Αυγούστου του 1932 στη Μελίγια (ισπανικός θύλακος από τον 16ο αιώνα στο Βόρειο Μαρόκο) υπήρξε ένα από τα νεαρότερα θύματα του ισπανικού εμφυλίου και του Φράνκο. Σε ηλικία μόλις τεσσάρων ετών χάνει τον πατέρα του (διέφυγε και εξαφανίστηκε προκειμένου να μην υποκύψει στη δικτατορία του Φράνκο). «Γεννήθηκα στην Αφρική, είμαι Ισπανός, ζω στη Γαλλία. Το θέατρό μου είναι σαν τη ζωή μου… Διφορούμενο. Όχι παράλογο».

Κι αν έγραφε σήμερα ένα γράμμα σ΄ έναν σύγχρονο Φράνκο; (κείμενό του με τίτλο «Γράμμα στο στρατηγό Φράνκο» ερμηνεύθηκε ως πρόλογος σε παράσταση του έργου του Μπέρτολτ Μπρεχτ «Τα όπλα της Κυρα-Καράρ»)

«Αγαπώ πολύ εκείνο το έργο μου γιατί υπάρχει απουσία μίσους ακόμα και για τον Φράνκο. Δεν θα πως ποτέ “Ζήτω ο θάνατος”, όπως εκείνος. Αγάπη, ξέρετε, είναι η τέχνη τού να αυτο-ενσωματωθούμε με τρυφερότητα. Είναι καλύτερα να λες “Ζήτω η ελπίδα”, “Ζήτω η Ζωή” (είναι μια αντι-φράση, αυτό, μου το ΄χε ζητήσει ο Πικάσο αυτό, δεν του άρεσε να γράφω “Ζήτω ο θάνατος”). Γι΄ αυτό η αγάπη δημιουργήθηκε από την αστυνόμευση, από την Αστυνομία! Δείχνει μια τάξη αυτό… Αν αγαπάμε δεν μπορούμε να είμαστε τρομοκράτες. Ποτέ δεν ήμουν τρομοκράτης, αν και τα έκανα όλα με φανατισμό. Κινδύνεψα να με μαχαιρώσει ένας Μεξικανός, με δίκασαν, ανεβαίνω συχνά στο ποδήλατο, είμαι φανατικός “άνδρας”- δεν έκανα ποτέ έρωτα με άνδρες- είδατε, δεν έχω καμία τρομοκρατική δράση».

Το επόμενο έργο σας;
Η “Μiss Α-mor”. Όχι δεν πρόκειται για τη “Δεσποινίδα αγάπη” αλλά για τη “δεσποινίδα προς τον θάνατο” (“α μορ”). Είναι η ιστορία ενός ηρωινομανούς που μετατρέπεται σε δολοφόνο και τελειώνει με την αποθέωσή του.


«Πολιτική; Σαν σίριαλ που χάσαμε συνέχειες»

Στην ερώτηση-πρόκληση για έναν αυτοπροσδιορισμό του δηλώνει «ωραίος, ξανθός, ψηλός, νέος και με μεγάλα προσόντα».

Τ ι είναι για σας η πολιτική; «Ασχολούμαι πολύ και συστηματικά με την πολιτική, Μ΄ ενδιαφέρει τόσο, που δεν διαβάζω ποτέ εφημερίδες. Πιστεύω τόσο στη δημοκρατία, που δεν ψηφίζω ποτέ. Για να μη χαλάσω με την ψήφο μου την καλή ροή της δημοκρατίας. Είναι σαν ένα μυθιστόρημα. Σαν ένα σίριαλ τηλεοπτικό είναι η πολιτική που- προσωπικά- έχασα τις συνέχειες. Δεν ξέρω πλέον τίποτα. Το δικό μου πολιτικό κόμμα δεν κατεβαίνει ποτέ στις εκλογές.

Αφήστε που με χαρακτήρισαν βλάσφημο. Πιστεύω στον Θεό. Είμαι ένθερμος αθεϊστής. Πιστεύω στον θεό Πάνα».


Άρθρο