«Γνωριστήκαμε στη φυλακή»

Τους συνάντησα την ημέρα που στο Λος Άντζελες έστρωναν το κόκκινο χαλί. Ήμουν και εγώ ένας από τους ευχαριστημένους γιατί η ταινία «Οι ζωές των άλλων» είχε βραβευθεί ως η καλύτερη ξένη ταινία. «Πόσοι άνθρωποι έχουν ζωές άξιες να μαθευτούν;» σκεφτόμουν μήνες πριν, ανεβαίνοντας μαγεμένος τα σκαλοπάτια του «Άστυ». «Και πώς γνωριστήκατε;», έκανα την ερώτηση όταν πια το ενδιαφέρον μου για τις περιπέτειες στα νοσοκομεία του Παρισιού είχε εξατμιστεί.

Γιατί ήσασταν φυλακή; Σπ.: Κατά τον εμφύλιο δικάστηκα σε θάνατο.

Καταδικαστήκατε;Γιατί; Σπ.: Για αντίσταση. Τρεις ψήφους καταδικαστέους και δύο αθωωτικούς, γιατί δεν έκανα δήλωση, σαν κομμουνιστής. Αλλά δεν ήμουν κομμουνιστής, ήμουν ΕΠΟΝίτης. Τέλος πάντων, πάνε αυτά. Κάποιος βγήκε από τη φυλακή, συνάντησε μια Γαλλίδα και εκείνη του ζήτησε ονόματα φυλακισμένων για να τους στείλουν για συμπαράσταση βιβλία από τη Γαλλία.

Για πότε μιλάμε; Σπ.: Το ΄56. Και του στείλατε βιβλία; Κ.: Ναι. Αυτή η Γαλλίδα που σας λέει ήταν φίλη μου. Είχε έρθει εδώ στις διακοπές του ΄56 και γύρισε πίσω με 50 ονόματα φυλακισμένων. Τα μοίρασε στον κύκλο της και μου έδωσε κι εμένα δυο ονόματα. Το ένα δέμα μου το έστειλαν πίσω. Ενάμιση μήνα αργότερα έλαβα ένα γράμμα από τις φυλακές της Μυτιλήνης.

Με το όνομά σας τα στέλνατε τα βιβλία;

Κ.: Όχι βέβαια. Είχα βάλει το όνομα Μαρία Μπάση. Υποτίθεται ότι ήμουν εξαδέλφη του. Είχα βάλει όμως την πραγματική μου διεύθυνση για να μπορεί να μου απαντήσει. Και μου απάντησε, «αγαπητή εξαδέλφη».

Από ποιες φυλακές είχατε περάσει;

Σπ.: Από όλες. Μακρονήσι, Αβέρωφ, Ακροναυπλία, Λευκάδα, Κεφαλονιά, Αλικαρνασσό, Κέρκυρα.

Και πότε βγαίνετε; Σπ.: Το ΄57. Συνεχίζετε όμως να αλληλογραφείτε;

Κ.: Συνεχίσαμε την αλληλογραφία στα αγγλικά.

Φωτογραφίες είχε στείλει ο ένας στον άλλο;

Κ.: Στην αρχή όχι. Ούτε ξέραμε πόσων χρόνων ήμασταν, ούτε αν ήμασταν ελεύθεροι, τίποτε. Μετά μου έστειλε έναν κούρο…

Σπ.: Μια κάρτα με έναν κούρο και της λέω αυτός δεν είμαι εγώ, είναι ένας Έλληνας από 2.000 χρόνια πριν.

Κ.: Και τότε πήρα θάρρος και του έστειλα μια φωτογραφία. Ήταν τα γενέθλιά μου. Σπ.: Και είδα μια κοπέλα με τα μαλλιά της μέχρι τη μέση. Κ.: Δεν μπορούσε να έρθει στη Γαλλία και έτσι ήρθα εγώ, 22 Δεκεμβρίου του ΄58. Κάναμε επίσημους αρραβώνες, αλλάξαμε βέρες, πήγα στο γαλλικό προξενείο και ρώτησα πώς μπορώ να παντρευτώ. Μου λένε, μόνο στην εκκλησία και εγώ ήμουν αβάπτιστη. Πήγα πίσω, 16 Μαρτίου βαφτίστηκα και 30 Μαρτίου ήμουν ξανά εδώ. Παντρευτήκαμε 14 Απριλίου. Είχαν έρθει οι γονείς μου, οι τρεις αδελφοί μου, μια θεία και δύο φίλες.

Πότε φεύγετε για Γαλλία; Κ.: Δεν φεύγουμε. Δεν του έδιναν διαβατήριο. Αποκτήσαμε τον πρώτο γιο μας, ζητήσαμε να μας αφήσουν να ταξιδέψουμε, αλλά πάλι δεν του έδιναν διαβατήριο. Και παίρνω το μωρό αγκαλιά και πάω στον υπουργό. Του λέω, «θέλω να πάμε στη Γαλλία να δω τους γονείς μου». Και μου λέει, «μπορείτε να πάτε μαζί με το παιδί σας». «Μα κύριε υπουργέ, εξαφανίστηκα ένα χρόνο από τη χώρα μου και θα γυρίσω με ένα μωρό στην αγκαλιά, τι θα πει η γειτονιά!» του λέω. Και με αυτή τη βλακεία, μας έδωσαν διαβατήριο.

Εσείς κ.Σπύρο τι δουλειά κάνατε μετά τη φυλακή;

Σπ.: Εγώ δούλευα στο Φιξ. Είχαμε πολλές οικονομικές δυσκολίες, αρρώστησα με ρευματικά και τότε είπα να φύγουμε για τη Γαλλία.

Κάνατε και πολλά παιδιά. Κ.: Τέσσερις γιους και δύο αποβολές.

Σπ.: Εγώ ήθελα από την αρχή δύο πράγματα. Να μην κόψει τα μαλλιά της και να κάνουμε έξι παιδιά. Ε, νομίζω ότι τα καταφέραμε.