Αφοσιωμένοι στις ζωές των άλλων

Μου είχαν πει ότι θα τους βρω σε ένα διαμέρισμα στου Ζωγράφου. Το σενάριο ήταν μπερδεμένο. Χτύπησα το κουδούνι με πολύ δισταγμό. Ήταν από τις λίγες φορές που δεν ήξερα λεπτομέρειες για τη ζωή των «Πρωταγωνιστών» που θα συναντούσα. «Πρέπει να τους δεις οπωσδήποτε» μου είχε πει μια φίλη γιατρός, μια γυναίκα ήρωας που παλεύει με την παιδική λευχαιμία. Το ίδιο μου είχε συστήσει και μια άλλη φίλη που είχε κάνει αποκατάσταση στήθους ύστερα από μαστεκτομή, στο Παρίσι. «Πρέπει να γνωρίσεις την Κολέτ, τη γυναίκα που με βοήθησε».

«Έβδομος», άκουσα από το θυροτηλέφωνο. Ο στενός άγνωστος χώρος του ασανσέρ πολλαπλασίασε τον εκνευρισμό μου. Μα τι κάνω; Ποιο ενδιαφέρον μπορεί να προκαλούν δύο μεγάλοι άνθρωποι που για να σκοτώσουν την ανία τους βοηθούν κάποιους αρρώστους;

Σχεδόν το είχα μετανιώσει, αλλά ήταν πια αργά. Μια κυρία από το βάθος του διαδρόμου με καλούσε να περάσω την ανοιχτή πόρτα του διαμερίσματος. «Ο κ. Σπύρος και η Κολέτ» μου είπε, δείχνοντας δύο περιποιημένα γεροντάκια που μόλις είχαν σηκωθεί από τον καναπέ για να με χαιρετήσουν. Τους φιλοξενούσε στο σπίτι της. Πριν από αρκετά χρόνια, στο Παρίσι, είχαν δώσει μαζί της τη μάχη για να σωθεί ο άνδρας της. «Ξέρεις τι είναι να είσαι με τον άνθρωπό σου άρρωστο σε μια άγνωστη πόλη;», μονολόγησε η κυρία πριν αποσυρθεί στην κουζίνα της. Το γλυκό χαμόγελο και τα ζεστά χέρια δύο ανθρώπων που είχαν ζήσει πολλά, με έκαναν να νιώσω άσχημα για τις σκέψεις μου. Παρ΄ όλα αυτά, δεν είχα χαλαρώσει εντελώς. Δεν δέχθηκα τσάι ούτε καφέ, γιατί βιαζόμουν να βυθιστώ στις ιστορίες τους. Να δω αν όντως είχα άδικο. Έπειτα από αρκετή ώρα φεύγοντας από το διαμέρισμα, ήμουν θυμωμένος με τον εαυτό μου. Ναι, υπάρχουν καλοί Σαμαρείτες! Και η Θάτσερ είχε άδικο όταν έλεγε ότι «κανείς δεν θα θυμόταν τον καλό Σαμαρείτη αν είχε μόνο καλές προθέσεις αλλά είχε και λεφτά». Η 75χρονη Κολέτ κάθε πρωί παίρνει τη συγκοινωνία για να πάει στα νοσοκομεία όπου την έχουν ανάγκη και ο 82χρονος Σπύρος έκανε για χρόνια τις μεταφράσεις των ιατρικών πιστοποιητικών στο χέρι, μέχρις ότου τώρα τελευταία αγόρασε έναν υπολογιστή- γιατί δώρο δεν ήθελε να του τον κάνουν. Άλλωστε, το μόνο που δέχονται ο Σπύρος και η Κολέτ από τους ασθενείς τους είναι κανένα μπουκάλι λάδι από την πατρίδα. «Και από τα χωριά μάς φέρνουν εργόχειρα.

Στην αρχή μου άρεσαν, αλλά τώρα γέμισαν τα συρτάρια και πρέπει να βρω κάπου να τα χαρίσω».

Πότε αποφασίζετε να αρχίσετε να βοηθάτε ανθρώπους;

Κ.: Δεν πήραμε ποτέ απόφαση ότι θα κάνουμε το ένα ή το άλλο.

Ναι,αλλά πότε έγινε πρώτη φορά; Σπ.: Το ΄67. Την ημέρα του πραξικοπήματος είχε έρθει ένας παλιός γνωστός από τη Μυτιλήνη. Ήταν άρρωστος…

Κ.: Μετά άρχισαν να έρχονται φοιτητές και έπρεπε να τους βοηθήσουμε.

Πώς τους βοηθούσατε; Σπ.: Να τους βρούμε σπίτι, να υπογράψουμε εγγύηση, τα σπίτια ξέρετε δεν τα έδιναν εύκολα σε ξένους.

Και με τα νοσοκομεία; Κ.: Ήταν τέλος ΄88. Ο Σπύρος ήταν στο ελληνικό προξενείο και τηλεφώνησε μια κοινωνική λειτουργός από την Ελλάδα, έψαχνε κάποιον να βοηθήσει μια οικογένεια που θα ερχόταν για το παιδί της. Το προξενείο απάντησε ότι δεν είναι η δουλειά τους να φροντίσουν τους άρρωστους. Ο Σπύρος προσφέρθηκε να βοηθήσει και έτσι άρχισαν όλα.

Σπ.: Η οικογένεια αυτή ήταν από τη Μεσσήνη.

Ήταν παιδί με… Σπ.:… λευχαιμία. Τους πήρα από το αεροδρόμιο και πήγαμε στο νοσοκομείο. Ύστερα από λίγες ημέρες έφυγαν και επέστρεψαν για να του κάνουν τη μεταμόσχευση τον Ιανουάριο του ΄89. Αλλά δεν μπορούσα να ασχοληθώ και ασχολήθηκε η γυναίκα μου.

Κ.: Συγκινείται πολύ εύκολα με τα παιδάκια, δεν αντέχει.

Σπ.: Μα έλεγε, «μπαμπά με έφερες εδώ για να πεθάνω;».

Κ.: Πέθανε 30 Ιουνίου. Μείναμε μαζί του από τον Ιανουάριο μέχρι 30 Ιουνίου… Ο πατέρας του συνέχισε να μένει στο σπίτι μας άλλες 10 ημέρες. Μέχρι να κάνουμε τις διατυπώσεις και να μπορέσουν να πάρουν το σώμα του παιδιού τους πίσω στην Ελλάδα.

Σπ.: Ο πατέρας έλεγε, «εγώ ήρθα με το παιδί, δεν μπορώ να φύγω χωρίς το παιδί».

Κ.: Η κοινωνική λειτουργός από το «Αγλαΐα Κυριακού» άρχισε να μας στέλνει

Οι γιατροί πια γνωρίζουν την Κολέτ, εκείνη κάνει τις συνεννοήσεις από το νοσοκομείο και εγώ κάνω τις μεταφράσεις. Οι Γάλλοι αισθάνονται ασφάλεια όταν συνεννοούνται με την Κολέτ. Είναι Γαλλίδα και ξέρει τη νοοτροπία τους

κόσμο. Μετά ήρθε μια κοπέλα 17 χρόνων. Και σ΄ εκείνη είπαν, δεν γίνεται τίποτε… Έγινε όμως. Τώρα είναι 35 ετών και το έχει ξεπεράσει. Μετά μια συγγενής μιας μικρής έπρεπε να κάνει μεταμόσχευση νεφρού και της είπαν να μας τηλεφωνήσουν. Από τότε έχουμε πάνω από 10 που έχουν κάνει μεταμόσχευση νεφρού.

Σπ.: Το βασικό είναι τα χαρτιά. Να μεταφράσει κάποιος τα χαρτιά των γιατρών. Χιλιάδες χαρτιά. Ευτυχώς, τώρα έχω κομπιούτερ. Κάποτε το έκανα με το χέρι.

Έχετε βρεθεί ποτέ σε πολύ δύσκολη θέση,να μη θέλετε να μεταφράσετε στον ασθενή κάτι που λένε οι γιατροί;

Σπ.: Ήταν μια κυρία που ο γιατρός της είπε, «έχουμε 50% πιθανότητες να γίνεις καλά». Και μετά της λέει, «με τις ακτινοβολίες που θα σου κάνουμε, δεν θα μπορείς να κάνεις παιδί». Και λέω στον γιατρό, «πειράζει να μην πω ότι δεν θα κάνει παιδί; Πειράζει να πω “πιθανόν”;».

Κ.: Και είπε «πιθανόν». Όταν της είπε «50% να πεθάνεις», δεν είπε τίποτε. Όταν της είπε «πιθανόν να μην κάνεις παιδί», ξέσπασε σε λυγμούς. Και ακόμη ψάχνει αυτή η γυναίκα να βρει μήπως μπορέσει να κάνει παιδί.

Υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων που τους βοηθήσατε και μετά εξαφανίστηκαν; Κ.: Ναι βέβαια, όλα γίνονται. Συνήθως όμως δενόμαστε πολύ μαζί τους. Είχε έρθει μια κοπέλα από την Κρήτη, η Ελένη, είχε ένα μωρό 9 μηνών. Έμεινε στο Παρίσι άλλους εννέα μήνες. Όταν έφυγε, το μωρό μάς φώναζε παππού και γιαγιά.

Σπ.: Μετά, όταν ήταν στην Κρήτη και του είπαν «ήρθαν ο παππούς και η γιαγιά», έτρεξε στην πόρτα και απογοητεύθηκε που είδε τους κανονικούς του παππούδες, γιατί περίμενε να δει εμάς.

Κ.: Έχω βαφτίσει ένα παιδί. Είχε έρθει ένα ζευγάρι από την Ικαρία με το κοριτσάκι τους, που είχε λευχαιμία. Έμεναν μήνες. Μια μέρα πήγαμε με τη γυναίκα στον γιατρό γιατί είχε κάποιες ενοχλήσεις. Και αμέσως λέει ο γιατρός, δίδυμα! Μεταφράζω και της λέω, «δεν μπορώ να τα μεγαλώσω τα παιδιά, αν θέλεις να τα βαφτίσω». Το κοριτσάκι τους πέθανε, αλλά έκαναν τον Μανόλη και τον Χρήστο που τον βάφτισα εγώ.

Επιλέγετε ποιους θα βοηθήσετε ή όποιος σας πάρει πρώτος τηλέφωνο;

Κ.: Αυτοί μας επιλέγουν. Εμείς τι να επιλέξουμε; Τώρα ήρθε από τη Ρόδο ένα παιδάκι που γεννήθηκε με 15 εκατοστά μικρότερο έντερο. Η οικογένειά του είναι Αλβανοί που ζουν στην Ελλάδα.

Σπ.: Οι γιατροί πια γνωρίζουν την Κολέτ, εκείνη κάνει τις συνεννοήσεις από το νοσοκομείο και εγώ κάνω τις μεταφράσεις. Οι Γάλλοι αισθάνονται ασφάλεια όταν συνεννοούνται με την Κολέτ. Είναι Γαλλίδα και ξέρει τη νοοτροπία τους.

Είχε έρθει μια κοπέλα από την Κρήτη, η Ελένη, είχε ένα μωρό 9 μηνών. Έμεινε στο Παρίσι άλλους εννέα μήνες. Όταν έφυγε, το μωρό μάς φώναζε παππού και γιαγιά

Όλους αυτούς τους ανθρώπους συνεχίζετε να τους βλέπετε;

Σπ.: Βεβαίως, αυτή τη φορά πήγαμε και στη Θήβα, εκεί είναι τρεις άνθρωποι που έχουν κάνει μεταμόσχευση νεφρού.

Κ.: Θα μπορούσαμε να ζήσουμε στην Ελλάδα περνώντας μια βδομάδα από σπίτι σε σπίτι. Από Δευτέρα όμως επιστρέφουμε στα τρεχάματα.

Λεφτά σας δίνουν όλοι αυτοί που βοηθάτε;

Κ.: Δεν λειτουργεί αυτό με πληρωμή. Τους λέω, αν θέλετε φέρετε τυρί, λάδι.

Πόσες ώρες την ημέρα ασχολείστε με αυτές τις υποθέσεις;

Κ.: Μπορεί και 12 ώρες. Σηκωνόμαστε το πρωί, κοιτάζουμε τα μπλοκάκια μας, παίρνουμε το Μετρό και ξεκινάμε.