Οι «κούρσες» των πειρατών

Η ναυτική δεξιοτεχνία των Βορειοαφρικανών πειρατών της Μπαρμπαριάς, ήταν επί δύο αιώνες τόσο ξακουστή όσο και η ωμότητά τους, όταν κούρσευαν τα εμπορικά πλοία της Μεσογείου για σκλάβους και θησαυρούς.

Το κλειδί της τακτικής τους ήταν η γρήγορη διαφυγή. Μπορούσαν να πλέουν πολύ πιο κόντρα στον άνεμο απ΄ ό,τι οι Ευρωπαίοι, τα πλοία των οποίων έμεναν πολύ πίσω. Οι πειρατές έπαψαν να αποτελούν πρόβλημα αφού οι Γάλλοι κατέκτησαν τη βάση τους, το Αλγέρι, στα 1830- και το μυστικό του κρίσιμου πλεονεκτήματός τους χάθηκε.

Τώρα ένα ψηλό πλοίο με πλήρες σετ ιστίων βασισμένων στα πειρατικά πλοία ολοκλήρωσε με επιτυχία τις δοκιμές του στη θάλασσα. Το ΤS Ρelican, μια τροποποιημένη τράτα 50 μέτρων, εξοπλίστηκε

ΤΑ ΣΕΤ ΤΩΝ ΙΣΤΙΩΝ

Ειδικά τοποθετημένα ιστία έδιναν τη δυνατότητα στα πειρατικά σκάφη να πλέουν πολύ καλά ακόμη και κόντρα στον άνεμο

με τους ιστούς και τα ιστία ενός τρικάταρτου ιστιοφόρου της Μεσογείου (xebec)- ένα σχέδιο που υπήρχε πριν από σχεδόν δύο αιώνες. Το Ρelican έκανε πράγματα που κανένα ευρωπαϊκό σκάφος με τετράγωνα ιστία μπόρεσε ποτέ να κάνει. Οι έρευνες του σχεδιαστή ιστίων Φίλιπ Γκούντι αποκάλυψαν σημαντικές λεπτομέρειες των σκαφών τύπου xebec, τα οποία είχαν τετράγωνα αλλά και τριγωνικά πανιά. Γεωμετρικά πειράματα του επέτρεψαν να βρει πώς οι πειρατές μπορούσαν τόσο καλά να πλέουν κόντρα στον άνεμο.

Πέντε ιστία
Έπειτα από δοκιμές με ένα μοντέλο, ο Γκούντι και ο διευθυντής του προγράμματος, ο Γκρέιαμ Νίλσον, εξόπλισαν το Ρelican με πέντε ιστία στο μπροστινό μέρος που μιμούνται τη γεωμετρία ενός πολύ μεγάλου τριγωνικού ιστίου και τετράγωνα πανιά στους ιστούς πίσω απ΄ αυτά. Τα μπροστινά ιστία σήκωναν το σκάφος· τα τετράγωνα ιστία του έδιναν την ώση. Τα ιστία είναι κομμένα πολύ επίπεδα ώστε να δίνουν στο πλοίο τη δυνατότητα να πλέει προσήνεμα. Τα τετράγωνα ιστία μπορούν να στρίβουν όλα μαζί επειδή ο ιστός είναι ενιαίος. Τα συμβατικά πλοία με τετράγωνα ιστία είχαν ιστούς με βαθμίδες και ξάρτια που εμπόδιζαν κάτι τέτοιο.

Στη διάρκεια των δοκιμών, το Ρelican μπόρεσε να πλεύσει με σχεδόν 10 κόμβους σε γωνία 38 μοιρών με τον άνεμο. Ο Νίλσον, πρώην πλοίαρχος του βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού, δήλωσε: «Το Ρelican μπορεί να πλεύσει περισσότερο από 20 μοίρες πιο κοντά στον άνεμο απ΄ ό,τι οποιοδήποτε ιστιοφόρο με τετράγωνα ιστία. Τα ξάρτια έρχονται σε γωνία 18 μοιρών με τη διαμήκη γραμμή. Ο συνδυασμός του σχεδίου του και των τετράγωνων ιστίων, μαζί με την αεροδυναμική, είναι το μυστικό για το πώς μπορεί να πλέει τόσο προσήνεμα. Νομίζω πως μπορούμε να μάθουμε ακόμη περισσότερα από το Ρelican που μπορούν να αξιοποιηθούν στις κούρσες ψηλών ιστιοφόρων».

Το Ρelican έχει πλήρωμα 30 εκπαιδευόμενων και οκτώ εκπαιδευτών και ειδικεύεται στα μακρινά ταξίδια. Ο Τζορτζ Χογκ, έφορος του Εθνικού Ναυτικού Μουσείου της Κορνουάλης, δήλωσε πως η ικανότητα να πλέουν κόντρα στον άνεμο έδινε σ΄ αυτούς που πολεμούσαν στη θάλασσα ένα πλεονέκτημα «όπως η επιτάχυνση ενός αγωνιστικού αυτοκινήτου ή η ταχύτητα με την οποία κερδίζει ύψος ένα μαχητικό αεριωθούμενο».