[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] «Βρίσκεται» πράγματι «στον Μεσαίωνα»;

ΤΟ ΟΤΙ ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ πανεπιστήμιο χρειάζεται επειγόντως μεταρρύθμιση, αλλαγές, αναβάθμιση δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί. Αλλά το σημείο αυτό μέχρι εκείνο που λέει ότι «το ελληνικό πανεπιστήμιο… βρίσκεται στον Μεσαίωνα» απέχει πάρα, πάρα πολύ. Η ισοπεδωτική και απαξιωτική αυτή λογική και προσέγγιση δεν οδηγεί πουθενά. Δεν εξυπηρετεί τον στόχο της αναβάθμισης του δημόσιου πανεπιστημίου. Ασφυκτικός κρατικός έλεγχος, παρακμιακές λογικές, δυσλειτουργίες, αγκυλώσεις, αχαλίνωτος κομματικός ακτιβισμός, ανύπαρκτες υποδομές σ΄ ορισμένες περιπτώσεις, είναι μερικά από τα παθογενή συμπτώματα που ταλανίζουν το δημόσιο πανεπιστήμιο. Αλλά αυτό σε καμιά περίπτωση δεν σημαίνει ότι «το πανεπιστήμιο βρίσκεται στον Μεσαίωνα», όπως ελέχθη από συνάδελφο του εξωτερικού («ΤΑ ΝΕΑ», 15/2/2007). Στο πανεπιστήμιο υπάρχουν σημαντικές «νησίδες άριστης απόδοσης». Διδάσκουν εξέχοντες συνάδελφοι που, παρά τα προβλήματα και τις δυσκολίες, εγκατέλειψαν θέσεις σε διακεκριμένα πανεπιστήμια του εξωτερικού και προτίμησαν το ελληνικό πανεπιστήμιο. Στον χώρο των θεωρητικών επιστημών (τον οποίο γνωρίζω καλύτερα και για τον οποίο μπορώ να μιλήσω) υπάρχουν πανεπιστημιακές σχολές, τμήματα και προγράμματα που δεν υπολείπονται και τόσο αισθητά από αντίστοιχα των καλύτερων πανεπιστημίων της Ευρώπης ή και των ΗΠΑ. Πολλά μεταπτυχιακά προγράμματα στον χώρο των θεωρητικών επιστημών ανήκουν στην κατηγορία αυτή (όπως π.χ. στην κατηγορία των νομικών, πολιτικών, διεθνών, ευρωπαϊκών σπουδών κ.α.). Εάν τα πανεπιστήμια ήταν πράγματι στον (υποτιθέμενο) Μεσαίωνα, τότε πώς εξηγείται ότι χιλιάδες απόφοιτοι ελληνικών πανεπιστημίων συνεχίζουν μεταπτυχιακές σπουδές σε πανεπιστημιακά ιδρύματα του εξωτερικού και συνολικά διαπρέπουν; Οι ακραίες τοποθετήσεις προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση δεν εξυπηρετούν τον στόχο της αναβάθμισης και προσαρμογής του πανεπιστημίου στις συνθήκες «της κοινωνίας και οικονομίας της γνώσης». Το δημόσιο πανεπιστήμιο δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές προκλήσεις, στις προκλήσεις του 21ου αιώνα. Δεν ανήκει όμως ούτε στον… Μεσαίωνα, αλλά ούτε και στον 21ο αιώνα. Η ανάγκη αναβάθμισης και μεταρρύθμισης είναι επιτακτική, πολύ περισσότερο που η Ελλάδα και το ελληνικό πανεπιστήμιο θα πρέπει να λειτουργήσουν μέσα στο ευρύτερο ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον. Αυτό όμως δεν εξυπηρετείται μέσα από τη λογική της ισοπεδωτικής απαξίωσης. Η υπερβολή σκοτώνει…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ