Ο «φτωχούλης του Θεού» με το θείο χάρισμα

O Γιαννούλης Χαλεπάς , ένας γλύπτης- μύθος , περνά θριαμβευτικά τη δοκιμασία μιας τεκμηριωμένης αναδρομικής έκθεσης που φωτίζει για πρώτη φορά όλη τη ζωή και το έργο του. Ενενήντα πέντε γλυπτά και εκατό σχέδια, φωτογραφίες και ενθύμια ζωντανεύουν τον «φτωχούλη του Θεού» με το θείο χάρισμα.

Το μυστικό:Η καθηγήτρια του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Αλεξάνδρα Βουτυρά, που τον μελέτησε όσο κανείς, εντοπίζει την πηγή της συγκίνησης που ασκεί η περίπτωση του χαρισματικού κλασικού γλύπτη της «Κοιμωμένης»- «κοιμήθηκε» κι ο ίδιος σαράντα χρόνια (τα 14 στο ψυχιατρείο) και «ξύπνησε» μοντέρνος καλλιτέχνης- στο ότι η ζωή και το έργο του ενσαρκώνουν το δράμα της σύγχρονης Ελλάδας που αναστήθηκε μετά τη σκλαβιά. Δίνει δε μερικά

ΙΝFΟ

«Γιαννούλης Χαλεπάς 18511 938» στην Εθνική Γλυπτοθήκη, Άλσος Στρατού Γ ουδί. Έως 30 Ιουνίου.

«κλειδιά» για να απολαύσει και να ερμηνεύσει ο επισκέπτης τη μεταμόρφωση.

Μοναδικός: Ο λόγος για τον οποίο ο Χαλεπάς περιβάλλεται από μια αύρα σεβασμού και έχει «αγιοποιηθεί» είναι γιατί αντιπροσωπεύει τον απόλυτο αδέσμευτο καλλιτέχνη. Δεν νοιάστηκε ποτέ αν θ΄ αρέσει ή αν θα πουλήσει.

Δύο όψεις: Ο χριστιανός άγιος και ο μυθολογικός θεός, ο ρομαντικός έρωτας και η λαγνεία, το μεγάλο και το μικρό, ο μοντερισμός και η παράδοση συνδέονται με τόλμη και αμεσότητα στα γλυπτά του.

Πρωτοτυπία: Ουδείς σύγχρονος γλύπτης δούλεψε τα γλυπτά του ως περίοπτα, που έλκουν τον θεατή να τα δει από όλες τις όψεις.

Τέχνη και ψυχανάλυση: Ο Σάτυρος και ο Έρωτας, θέμα σειράς γλυπτών του Χαλεπά, εκφράζει την εξέλιξη της σχέσης απαγόρευσης και ανταγωνισμού μεταξύ πατέρα και γιου Χαλεπά, που έληξε με τον εγκλεισμό του γλύπτη στο ψυχιατρείο. Στο πρώτο μεγάλο μαρμάρινο έργο, ο Σάτυρος δείχνει στον Έρωτα-παιδί το σταφύλι, σύμβολο της ηδονής, αλλά το παιδί δεν μπορεί να το φτάσει. Την επόμενη σειρά γλυπτών , μετά τον θάνατο του πατέρα του, κλείνει ένα έργο συμφιλίωσης, στο οποίο το παιδί αγκαλιάζει τον Σάτυρο.

Μήδεια: Ο Χαλεπάς επανήλθε στο θέμα αρκετές φορές. Η οργή της απατημένης Μήδειας παλεύει με τον πόνο στη σκοτεινή έκφραση του προσώπου της, αλλά η στάση του σώματος δείχνει ότι η απόφαση να εκδικηθεί σκοτώνοντας τα παιδιά της, που δεν τα αφήνει να φύγουν, έχει παρθεί. Η μητέρα του Χαλεπά θεωρούσε την τέχνη υπαίτια για την αρρώστια του και γι΄ αυτό όταν τον έβγαλε από το ψυχιατρείο κατέστρεψε τα έργα του και τον ανάγκασε να βόσκει πρόβατα. Ο Χαλεπάς ξύπνησε από τον καλλιτεχνικό λήθαργο μετά τον θάνατό της.

Το «νον φινίτο», το μη φινιρισμένο, είναι γνώρισμα των τελευταίων έργων του Χαλεπά που θυμίζει- σύμφωνα με τον ιστορικό τέχνης Τζουλιάνο Σεραφίνι- τα έργα του Μικελάντζελο και ολιγάριθμης κατηγορίας άλλων καλλιτεχνών. Είναι τέτοια η εσωτερική δύναμη των έργων, που ο καλλιτέχνης αισθάνεται ότι δεν χρειάζεται να φτάσει στο φινίρισμα.