ΔΡΟΜΟΙ

Οι Αμερικανοί…
… κήρυξαν πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, οι Κινέζοι κηρύσσουν πόλεμο κατά των Στάρμπακς. Δεν θέλουμε να πούμε με αυτό πως οι Αμερικανοί είναι πιο σοβαροί. Απλώς αναρωτιόμαστε πόσο ανόητοι μπορεί να γίνουν οι Κινέζοι.

«Τα Στάρμπακς…
… θα απαγορευτούν στο Ανακτορικό Μουσείο της Κίνας» έγραφε ο τίτλος του πρακτορείου Ρώυτερς από το Πεκίνο. Οι κινεζικές αρχές ετοιμάζονται να απαγορεύσουν το κατάστημα που έχει παρεισφρήσει ανατρεπτικά στην Απαγορευμένη Πόλη. Πιστεύουν πως αυτή η πολυεθνική αλυσίδα του καφέ είναι ύβρις για την κινεζική κουλτούρα. Αν είναι, λέει; Η παρουσία τους είναι ύβρις για κάθε τοπική κουλτούρα. Τα Στάρμπακς πολλαπλασιάζονται σαν ακρίδες σε όλον τον πλανήτη και ροκανίζουν αθόρυβα αλλά σταθερά τις φυλλωσιές των τοπικών πολιτισμών. Έτσι είναι η οικονομική παγκοσμιοποίηση, δεν μπορούσε να γίνει διαφορετικά: δεν είναι για να δίνει κουλτούρα, αλλά κέρδη (που μάλιστα σπάνια μοιράζονται δίκαια). Η παγκοσμιοποίηση δεν εμπλουτίζει τους τοπικούς πολιτισμούς. Τους ανταγωνίζεται και μερικές φορές τους αλέθει σαν μύλος του καφέ. Παράδειγμα: Όποιος ταξιδεύει σήμερα στον κόσμο, είναι τόσα πολλά τα Γκούτσι, τα Ντιορ και τα Μακντόναλντς που βλέπει μπροστά του, που κοντεύει να ξεχάσει σε ποια χώρα βρίσκεται. Αφήστε που είναι να απορεί κανείς αν έχει απομείνει τώρα πια έστω και μία παρθένα και μοναδική γωνιά με τον δικό της γνήσιο και ανόθευτο πολιτισμό κάπου στον κόσμο.

Το τίμημα…
… της παγκοσμιοποίησης είναι η ομογενοποίηση. Και δεν υπάρχει αντίδοτο, ούτε για τους νέους μανδαρίνους της Απαγορευμένης Πόλης του Πεκίνου. Η αντίδρασή τους θυμίζει τους λουδίτες πριν από 200 χρόνια στη Βόρεια Αγγλία. Όταν είδαν πόσο απειλητική ήταν για την αδιατάρακτη μέχρι τότε ζωή τους η εισβολή της εκβιομηχάνισης, άρχισαν να καταστρέφουν τις μηχανές και να βάζουν φωτιά στα εργοστάσια που ξεφύτρωναν σαν τα μανιτάρια στις βόρειες κομητείες του Γιορκ, του Ντέρμπι και του Νότιγχαμ. Το κίνημά τους ήταν κατανοητό, αλλά καταδικασμένο. Αυτό που λέμε «πρόοδος»- χωρίς ποτέ να είμαστε βέβαιοι αν πράγματι μάς σπρώχνει μπροστά ή μας γυρίζει ακόμη πιο πίσω- δεν κάνει πάντα τα πράγματα καλύτερα. Όποιος όμως τα βάζει μαζί της, τις περισσότερες φορές βγαίνει χαμένος.

«Αγαπητό Πεκίνο»…
… γράφει ο Τομ Πλέιτ στους «Τάιμς της Κορέας», «είναι πάρα πολύ αργά για να γυρίσεις πίσω». Το να θέλει κανείς να σταματήσει ένα τσουνάμι σαν το τσουνάμι της παγκοσμιοποίησης ορθώνοντας εμπόδια σε ένα ασήμαντο Στάρμπακς, δεν μοιάζει ιδιαίτερα έξυπνη κίνηση. Θα περίμενε κανείς από τις κινεζικές αρχές να το είχαν καταλάβει από τότε που πήραν την ιστορική απόφαση, στη δεκαετία του 1990, να διαβούν τον Ρουβίκωνα και να ενταχθούν στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Σε αυτό το ταξίδι που ξεκίνησαν, είναι πια πολύ αργά για να γυρίσουν πίσω.