Κεφαλαιοποιούν τη συγκυρία

Έναν απρόσμενο σύμμαχο βρήκε τον τελευταίο καιρό η κυβέρνηση στη διεθνή οικονομική συγκυρία, παρατηρούν στελέχη της χρηματιστηριακής και τραπεζικής αγοράς. Όπως επισημαίνουν, εν όψει εκλογών, περισσότερο ίσως από τις όποιες εξαγγελίες της για την καταπολέμηση της φτώχειας ή για την αύξηση του ΕΚΑΣ, τη βοηθά πολιτικά η μεγάλη διαθέσιμη ρευστότητα στην παγκόσμια οικονομία, η οποία βρίσκει διέξοδο και στην ελληνική αγορά.

Το Χρηματιστήριο κατά κύριο λόγο αλλά και τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου επωφελούνται από τη ρευστότητα αυτή. Η κυβέρνηση εισπράττει κι αυτή μεγάλο μέρισμα, όχι μόνο εξ αντανακλάσεως, από την καλή πορεία του Χρηματιστηρίου, αλλά και επειδή καλλιεργεί την εντύπωση ότι η ίδια συνέβαλε με την πολιτική της στη βελτίωση του επενδυτικού κλίματος. Δεν είναι τυχαίο ότι τις τελευταίες ημέρες κυκλοφόρησαν στην αγορά σενάρια για ένα τεράστιο μέγεθος επενδύσεων που εκτιμά η κυβέρνηση ότι θα γίνουν στην Ελλάδα, σε βάθος πενταετίας (υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι θα επανεκλεγεί). Τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου αρνούνται πάντως ότι συνέβαλαν σε μια τέτοια φημολογία.

Οι ρεαλιστικές προσδοκίες, όπως τις τοποθετούν κυβερνητικά αλλά και στελέχη της αγοράς, συγκλίνουν σ΄ ένα προσδοκώμενο ετήσιο ύψος ξένων επενδύσεων της τάξης των 1,5 – 2 δισ. ευρώ, καλώς εχόντων των πραγμάτων. Σ΄ αυτό συνυπολογίζονται βεβαίως οι εξαγορές ελληνικών επιχειρήσεων και οι ιδιωτικοποιήσεις, καθώς και τα αυτοχρηματοδοτούμενα δημόσια έργα που άρχισαν να κινούνται και συνολικά υπολογίζεται ότι θα φτάσουν τα 10 δισ. ευρώ.

Δύο παίκτες στη σκακιέρα. Τι κεφάλαια όμως είναι αυτά που έρχονται και πόση αισιοδοξία μπορούν να δημιουργούν για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας, διερωτώνται πολλοί. Σύμφωνα με υψηλόβαθμο τραπεζικό στέλεχος, οι κινήσεις στη σκακιέρα της ελληνικής αγοράς και η προέλευση των κεφαλαίων είναι βασικά δύο ειδών:

● Εξαγορές υφιστάμενων επιχειρήσεων, δημόσιων ή ιδιωτικών, από ομοειδείς ξένες που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στην ελληνική αγορά.

● Κερδοσκοπικά κεφάλαια, με κυριότερα τα γνωστά μας πλέον private equity funds ή hedge funds, που τοποθετούνται σε υφιστάμενες επιχειρήσεις ή τις εξαγοράζουν με σκοπό να τις μεταπωλήσουν στη συνέχεια για να αποκομίσουν κέρδη.

Για άμεσες ξένες επενδύσεις, τις πλέον επιθυμητές αφού αυτές είναι οι μόνες που δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας και προσθέτουν στον παραγόμενο πλούτο, υπάρχει περιορισμένο ενδιαφέρον. Αυτό εντοπίζεται κυρίως στον τουρισμό και στα ακίνητα, που σχετίζονται με την εξοχική κατοικία ξένων. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι υποψήφιοι επενδυτές που συνάντησαν τον υπουργό Οικονομίας κ. Γ. Αλογοσκούφη στο Λονδίνο προ εβδομάδος εκδήλωσαν ενδιαφέρον μόνο για τους δύο αυτούς τομείς.

Η εμφάνιση κερδοσκοπικών κεφαλαίων δεν είναι απαραιτήτως αρνητική, είναι όμως ριψοκίνδυνη. Τα κεφάλαια αυτά είναι αποτέλεσμα των χαμηλών επιτοκίων διεθνώς- που επιτρέπουν τον πολλαπλασιασμό τους μέσω δανεισμού- των πολλών αποταμιεύσεων που συσσωρεύτηκαν- κυρίως εξαιτίας της ένταξης της Κίνας στο διεθνές οικονομικό σύστημα- καθώς και της ανόδου των τιμών του πετρελαίου. Το Dubai Ιnvestment Fund που επεχείρησε να επεκταθεί στην Ελλάδα μέσω της Μarfin είναι χαρακτηριστική περίπτωση διαχείρισης χρημάτων προερχομένων από το πετρέλαιο. Αν όμως οι διεθνείς συνθήκες επιδεινωθούν, όπως θα μπορούσε να συμβεί π.χ. από μια πιθανή αμερικανική εισβολή στο Ιράν ή και από μια περαιτέρω επιδείνωση στο Ιράκ, η ευφορία θα μετατραπεί γρήγορα σε καταστροφή. Είναι χαρακτηριστικό, όπως επισημαίνει σύμβουλος επενδύσεων, ότι οι προβλέψεις για τις τιμές του πετρελαίου την επόμενη διετία με τριετία κυμαίνονται μεταξύ 40 και 150 δολαρίων, ένα εύρος ενδεικτικό του μεγέθους των γεωπολιτικών κινδύνων, που υπάρχουν. «Υπάρχει κίνδυνος να καταρρεύσει το σύστημα σαν χάρτινος πύργος», σχολιάζει ο σύμβουλος επενδύσεων.


Πεδίον κέρδους λαμπρό!

Εκτός από τον τουρισμό και τα ακίνητα, οι τομείς που φαίνεται πως μπορεί να συγκεντρώσουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τα ξένα επενδυτικά κεφάλαια- οποιασδήποτε προέλευσης- είναι οι τράπεζες, τα δίκτυα (ενέργεια και τηλεπικοινωνίες) και ο τομέας της υγείας. Το ερώτημα βεβαίως ακόμη και για τα κυβερνητικά στελέχη είναι αν τελικά θα γίνουν ντιλς, γιατί προς το παρόν έχουμε βασικά κυρίως χρηματιστηριακές πράξεις.

Στελέχη της κυβέρνησης, όπως ο υπουργός Οικονομίας κ. Γ. Αλογοσκούφης, επισημαίνουν ότι παρά τη ζήτηση υπάρχουν και εμπόδια: τα δημόσια έργα είναι χρονοβόρα, οι εγχώριοι επιχειρηματίες αντιδρούν αρνητικά, το χωροταξικό δεν βοηθά τις επενδύσεις στον τουρισμό.

Σίγουρα η κυβέρνηση από την πλευρά της θα επιχειρήσει να παρέμβει για την άρση των εμποδίων ώστε να συνεχίσει να επωφελείται από ένα κλίμα που δεν δημιούργησε αυτή αλλά ασφαλώς την ευνοεί πολιτικά. Η προσπάθειά της μπορεί να πετύχει, μπορεί και όχι. Αλλά ακόμη και με τις καλύτερες προϋποθέσεις, δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα μετατρέπεται σε επενδυτικό παράδεισο. Σε μεγάλο βαθμό, απλώς τα κεφάλαια και οι επενδύσεις θα έχουν αλλάξει χέρια- για την ακρίβεια θα έχουν περάσει σε ξένα χέρια. Το πόσο πλούτο θα αποφέρει αυτό για τον Έλληνα εργαζόμενο μένει να αποδειχθεί.