Πατάει πόδι στους στρατηγούς

Υπέρ της διεξαγωγής πρόωρων βουλευτικών εκλογών τάχθηκε χθες ο Τούρκος πρόεδρος. Ένωσε έτσι τη φωνή του με πολλούς άλλους στυλοβάτες του κοσμικού κατεστημένου της Τουρκίας που τρέμουν το ενδεχόμενο διεκδίκησης της προεδρίας από τον σημερινό μετριοπαθή ισλαμιστή πρωθυπουργό. Οι Τούρκοι στρατηγοί, πάντως, δείχνουν τελευταία να έχουν χάσει κάτι από την ισχύ του παρελθόντος.

«Oι συνθήκες στην Τουρκία καθιστούν αναγκαία τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών. Αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό για την ηρεμία στη χώρα», δήλωσε σύμφωνα με τη «Μιλιέτ» ο πρόεδρος της Τουρκίας Αχμέτ Νετζντέτ Σεζέρ στον ηγέτη του Κόμματος Εθνικού Κινήματος Ντεβλέτ Μπαχτσελί. Το ίδιο αίτημα έχουν διατυπώσει και τα κόμματα της αντιπολίτευσης, με το επιχείρημα ότι το σημερινό Κοινοβούλιο, το οποίο εξελέγη τον Νοέμβριο του 2002, χρειάζεται νέα εντολή προκειμένου να επιλέξει τον ερχόμενο Μάιο τον διάδοχο του Σεζέρ στην προεδρία. Οι επόμενες εκλογές στην Τουρκία πρόκειται να διεξαχθούν κανονικά τον Νοέμβριο του 2007. Το κοσμικό κατεστημένο, ωστόσο, τρέμει το ενδεχόμενο διεκδίκησης της

ΤΟ ΚΟΣΜΙΚΟ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟ

Τρέμει το ενδεχόμενο διεκδίκησης της προεδρίας από τον σημερινό μετριοπαθή ισλαμιστή πρωθυπουργό Ταγίπ Ερντογάν

προεδρίας από τον σημερινό πρωθυπουργό Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ή άλλο ανώτερο στέλεχος του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης(ΑΚΡ). Γι΄ αυτό και πασχίζει να εμποδίσει την εκλογή του διαδόχου του Σεζέρ από το σημερινό Κοινοβούλιο, όπου το ΑΚΡ διαθέτει ευρύτατη πλειοψηφία. Σύμφωνα μάλιστα με τον τουρκικό Τύπο, ο Σεζέρ τάχθηκε υπέρ της τροποποίησης του εκλογικού νόμου, ώστε να χαμηλώσει το όριο εισόδου στο Κοινοβούλιο από 10% στο 7% ή 8%, «προκειμένου να εκφραστεί καλύτερα η λαϊκή εντολή». Χρήσιμη διευκρίνιση: το ΑΚΡ διαθέτει περίπου τα δύο τρίτα των 550 εδρών, αν και εξασφάλισε το 2002 μόλις το 34% των ψήφων. Κι αυτό λόγω της ανακατανομής των εδρών που έχασαν τα κόμματα τα οποία δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν το 10%.

Κοφτή απάντηση
Τι λέει για όλα αυτά ο Ερντογάν; «Πρόωρες εκλογές δεν θα γίνουν». Εξίσου άμεση και κοφτή ήταν η απάντηση που έδωσε την περασμένη εβδομάδα στον αρχηγό του τουρκικού γενικού επιτελείου, στρατηγό Γιασάρ Μπουγιούκανιτ, όταν αυτός διαμαρτυρήθηκε πως είχε πληροφορηθεί τον αιφνιδιαστικό διπλωματικό ελιγμό που επεχείρησε η Άγκυρα στο θέμα της Κύπρου(την πρόταση να ανοίξει μόνο ένα λιμάνι και ένα αεροδρόμιο) από την τηλεόραση. Ο Μπουγιούκανιτ δήλωσε πως το σχέδιο αυτό παρε -ξέκλινε της «κρατικής πολιτικής»(μια υπενθύμιση πως στην Τουρκία κράτος και κυβέρνηση δεν ταυτίζονται) και υπενθύμισε δηκτικά πως η Τουρκία διατηρεί στην κατεχόμενη Κύπρο 40.000 στρατιώτες. Ο Ερντογάν, όμως, απάντησε πως δεν είναι υποχρεωμένος να ενημερώνει τον στρατό για κάθε αλλαγή πολιτικής. Σε μια ασυνήθιστα σκληρή ανακοίνωσή του, μάλιστα, το τουρκικό υπ. Εξωτερικών κατηγόρησε εμμέσως πλην σαφώς τον Μπουγιούκανιτ ότι βλάπτει την εθνική ενότητα σε μια περίοδο ευαίσθητων διαπραγματεύσεων. «Είναι η πρώτη φορά που βλέπω έναν Τούρκο πρωθυπουργό να εμμένει στη θέση του χωρίς να ανησυχεί, παρά την κριτική του στρατού. Παλιότερα δεν θα υπήρχε αμφιβολία για την έκβαση μιας τέτοιας μάχης», σχολιάζει ο Χιου Πόουπ, συγγραφέας πολλών βιβλίων με θέμα την Τουρκία. «Ο Ερντογάν κατέστησε σαφές πως είναι κυρίαρχος του παιχνιδιού», προσυπογράφει ο Τούρκος αναλυτής Σουάτ Κινικλίογλου. «Το περιστατικό αυτό αποδεικνύει ότι η επιρροή του στρατού έχει μειωθεί και η Τουρκία γίνεται μια πιο δημοκρατική, ευρωπαϊκή χώρα». Οι ίδιοι αναλυτές επισημαίνουν πως η διαμαρτυρία του Μπουγιούκανιτ ήταν εντυπωσιακά συγκρατημένη: «Είπε “δεν κυβερνάμε εμείς τη χώρα”. Αυτό είναι κάτι πολύ ασυνήθιστο για το γενικό επιτελείο».
Είναι πολύ νωρίς για να τους «ξεγράψει» κανείς

ΑΠΑΝΤΕΣ οι ειδικοί προειδοποιούν πως είναι υπερβολικά νωρίς για να «ξεγράψει» κανείς τους Τούρκους στρατηγούς. Ιδίως σε μια τόσο κρίσιμη περίοδο, έπειτα από το μερικό πάγωμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε.

«Πρέπει να επιλέγουν προσεκτικά τις μάχες τους προκειμένου να κερδίσουν τον πόλεμο», λέει ο Σάιμον Τζένκινς, ειδικός αναλυτής για τον τουρκικό στρατό. Όπου «πόλεμος» είναι η εκστρατεία για τη διάσωση της προεδρίας από τον Ερντογάν…