Ο πόλεμος των πύργων

Η σύγχρονη μανία για εντυπωσιακούς ουρανοξύστες έχει επιφυλάξει πολλές εκπλήξεις για την αρχιτεκτονική. Παρότι έχει οδηγήσει σε ένα ξέσπασμα δημιουργικότητας, έχει επίσης δημιουργήσει μία ατμόσφαιρα όπου η νεωτερικότητα συχνά τιμάται περισσότερο από την καινοτομία.

Την περασμένη εβδομάδα ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα δύο διεθνών διαγωνισμών, στους οποίους συμμετείχαν κορυφαίοι αρχιτέκτονες του πλανήτη. Σε κάθε μία από τις δύο περιπτώσεις, ένα σχέδιο για την κατασκευή ενός πύργου θα αλλάξει σημαντικά το τοπίο μιας από τις πιο αγαπημένες πόλεις του κόσμου.

Ενώ όμως το σχέδιο για τον Φάρο(όπως θα ονομαστεί ο πύργος) κοντά στο Παρίσι είναι ένα έργο λαμπερής πρωτοτυπίας που

ΠΟΤΕ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Όταν η δημιουργική φαντασία του αρχιτέκτονα χωλαίνει απομονώνεται από την ιστορική μνήμη

απεικονίζει τις αστικές συγκρούσεις των μεταπολεμικών χρόνων της πόλης, το σχέδιο της γιγαντιαίας Πόλης της Γκάζπρομ, στην Αγία Πετρούπολη, είναι μία έκφραση άψυχου επιχειρηματικού εγωισμού που έχει φουσκώσει στην κλίμακα της νέας παγκόσμιας οικονομίας. Και τα δύο σχέδια αντιπροσωπεύουν την γκάμα των αρχιτεκτονικών προσεγγίσεων σε ένα μεγάλο πρόβλημα: τη σύγκρουση ανάμεσα στην κλασική πόλη και την παγκόσμια κοινωνία. Και φανερώνουν πως η δημιουργική φαντασία του αρχιτέκτονα χωλαίνει όταν απομονώνεται από την ιστορική μνήμη.

Ενσωματωμένος
Σχεδιασμένος από τον Τομ Μέιν της Μόρφωσις, μιας εταιρείας που εδρεύει στο Λος Άντζελες, ο Φάρος θα ξεπροβάλει ανάμεσα στους πύργους της Ντεφάνς, της επιχειρηματικής ζώνης στα δυτικά της πόλης που δημιουργήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ΄50, ως ένας τρόπος επέκτασης της πόλης, προφυλάσσοντας όμως ταυτόχρονα το ιστορικό κέντρο από την υπερβολική ανάπτυξη. Ενσωματωμένος σε αυτόν τον λαβύρινθο από πανομοιότυπους πύργους και κενές πλατείες, ο πύργος θα αιωρείται πάνω από τον κύβο της Με-γάλης Αψίδας του 1989 και την κομψή οροφή του σιδηροδρομικού σταθμού CΝΙΤ του 1958, του Πιερ Λουίτζι Νέρβι. Ο Φάρος θα είναι μόλις 20 μέτρα χαμηλότερος από τον Πύργο του Άιφελ και θα έχει σχεδόν το ένα τρίτο του ύψους του Πύργου Μονπαρνάς.

Κακόγουστος μινιμαλισμός

ΕΑΝ Ο ΠΥΡΓΟΣ του Φάρου επιδεικνύει τη δυνατότητα της αρχιτεκτονικής ως εκπολιτιστικό εργαλείο, το σχέδιο για τον ρωσικό ενεργειακό κολοσσό Γκάζπρομ, ταιριάζει με τον καταστροφικό Πύργο Μονπαρνάς του 1972, στην απαξίωση για την αρχιτεκτονική κληρονομιά μιας παγκόσμιας πόλης.

Το σχέδιο της RΜJΜ που κέρδισε τον διαγωνισμό ξεπερνάει την αρχιτεκτονική κληρονομιά προς όφελος ενός κακόγουστου μινιμαλισμού. Η κλίμακα αυτού του πύργου θα ικανοποιούσε τον Στάλιν. Πρόκειται για ένα πεντάγωνο που καθώς ανεβαίνει, στρέφεται, καταλήγοντας- στην κορυφή του- σε ένα σημείο που μοιάζει με πύργο. Ένα δεύτερο κάλυμμα θα τυλίγει την κατασκευή αυτή, δίνοντάς της μία πιο ικανοποιητική εμφάνιση. Ο πύργος βασίζεται σε ένα επιχειρηματικό λόμπι που καλύπτεται από έναν κήπο στην οροφή του, ο οποίος κατεβαίνει προς τα κάτω, συναντώντας το έδαφος σε κάθε άκρη του, επιχειρώντας να θυμίσει τους κλασικούς κήπους της Αγίας Πετρούπολης.

Όπως σημειώνει η «Ιντερνάσιοναλ Χέραλντ Τρίμπιουν», ο πύργος του Παρισιού μας δείχνει πώς ένα μεγάλο κτίριο μπορεί να προσδώσει μια νέα ματιά στο παρελθόν, ο δε πύργος της Γκάζπρομ εκπροσωπεί την ιστορία μιας πόλης που παραγκωνίζεται από τους τροχούς του παγκόσμιου καπιταλισμού.