«Μας θεωρούν μπάτε σκύλοι σκάψτε΄΄»

Ένα ντοκουμέντο για το κύκλωμα της αρχαιοκαπηλίας(που βραβεύτηκε από το κοινό στην 6η Διεθνή Συνάντηση Αρχαιολογικής Ταινίας «Αγών») διδάσκεται στα αμερικανικά πανεπιστήμια
«Σε όλη την έρευνα για το “Κύκλωμα” της αρχαιοκαπηλίας με εντυπωσίασε πόσο αυτονόητο θεωρείται στο εξωτερικό ότι το εμπόριο αρχαιοτήτων βασίζεται στη λαθρανασκαφή» λέει ο Ανδρέας Αποστολίδης, δημιουργός της ταινίας- ντοκουμέντο που φωτίζει για πρώτη φορά το παράνομο εμπόριο σημαντικών ελληνικών αρχαιοτήτων στο εξωτερικό. Και βραβεύθηκε(με το 95% των ψήφων!) από το κοινό στην 6η Διεθνή Συνάντηση Αρχαιολογικής Ταινίας του Μεσογειακού Χώρου «Αγών» που διοργανώθηκε για πρώτη φορά στη Θεσσαλονίκη από το περιοδικό «Αρχαιολογία και Τέχνες» σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου.

«Τα στοιχεία που συγκέντρωσε η πολύχρονη έρευνα για την ταινία», λέει στα «ΝΕΑ» ο σκηνοθέτης του «Κυκλώματος»

ΙΝFΟ

Οι εννέα βραβευμένες ταινίες του 6ου «Αγώνα» θα προβληθούν την άνοιξη και στην Αθήνα.

Ανδρέας Αποστολίδης ,«διευκόλυναν τις ελληνικές διωκτικές αρχές να κινηθούν κυρίως στην περίπτωση του Μουσείου Γκετί και στην υπόθεση Σάιμς- Μιχαηλίδη, αφού αποκάλυψαν ότι το Γκετί πλήρωσε για αγορές στις off-shore επιχειρήσεις της οικογένειας του τελευταίου. Διαμόρφωσαν δε ένα ικανοποιητικό μέτωπο ενημέρωσης στην κοινή γνώμη. Δεν “μπαίνει” εύκολα η έρευνα σε μια βίλα ισχυρών , όπως αυτή στη Σχοινούσσα. Πιθανόν είναι να ταρακούνησε και το υπουργείο Πολιτισμού, που αγνοούσε πώς ακριβώς λειτουργεί το κύκλωμα του εμπορίου. Οι άνθρωποι εκεί το μόνο που ήθελαν ήταν να με αποτρέψουν, να μη σκαλίζω τέτοια θέματα».

Το άλλο σημαντικό της ταινίας ήταν η απήχηση που είχε στην Αμερική, τη χώρα- κλειδί για το παράνομο εμπόριο αρχαιοτήτων. «Μέσω μιας εταιρείας διανομής έφθασε σε όλα σχεδόν τα πανεπιστήμια και διδάσκεται απ΄ ό,τι μαθαίνω. Παίχθηκε σε αμερικανικό συνέδριο, στην Ολλανδία, στη Ρουμανία, στην Πολωνία, στην Αυστραλία…» λέει ο κ. Αποστολίδης.

«Η έκθεση “Η κλοπή της ιστορίας”, που σχετίζεται με την ταινία και παρουσιάστηκε πρώτα στη Λευκωσία, κατόπιν στο Μουσείο Μπενάκη και τώρα στη Νεμέα, τον τόπο μιας μεγάλης αρχαιοκαπηλικής καταστροφής, αλλά και της μόνης ελληνικής επιτυχίας για τον επαναπατρισμό των κλεμμένων του μυκηναϊκού θησαυρού των Αηδονιών, μας ζητείται τώρα από ένα μουσείο της Πορτογαλίας. Όμως χρειάζονται χρήματα- περίπου 5.000 ευρώ- για τη μετάφραση και μεταγλώττιση και αυτή τη δαπάνη δεν μπορούμε να την καλύψουμε».

Το υλικό που συγκεντρώσατε δείχνει ότι υπάρχει συνέχεια. Θα υπάρξει και προς ποια κατεύθυνση; Αυτό που θα ήθελα να προβάλω σε μερικά χρόνια είναι πώς λειτουργεί στον απλό κόσμο το «Κύκλωμα», με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις Κυκλάδες και τον τρόπο που καταστρέφονται και λεηλατούνται οι αρχαιότητες αλλά και το περιβάλλον. Έπειτα, θα ήθελα να δειχθούν τα αίτια, μέσα την Ελλάδα, η ελλιπής φύλαξη χώρων και μουσείων, το γεγονός ότι οι αρχαιολόγοι δεν προλαβαίνουν και μόνοι συστηματικοί ανασκαφείς είναι οι λαθρανασκαφείς, αλλά και ο ρόλος που παίζουν κάποιοι συλλέκτες και μουσεία στην Ελλάδα.

Συναντήσατε δυσκολίες στις συνεντεύξεις με εκπροσώπους του κυκλώματος, εμπόρους αρχαιοτήτων , διευθυντές μουσείων, αστυνομικούς , συλλέκτες;

Μίλησαν εύκολα. Από τη στιγμή που αντελήφθησαν ότι γνωρίζω το θέμα, ήθελαν να δείξουν πως γνωρίζουν, ότι είναι άτομα με υψηλή κουλτούρα, να με εντυπωσιάσουν .


«Αγών»: βραβεία στην πρωτοτυπία

Χάρη στην πτώση της στάθμης του ποταμού Κόα στην Πορτογαλία αποκαλύφθηκαν στις όχθες του πάμπολλες εγχάρακτες απεικονίσεις που έφεραν επανάσταση στη μελέτη της προϊστορίας και Βραβείο Σκηνοθεσίας στον Ζαν Λικ Μπουβρέ(Γαλλία) για την ταινία «Κόα, ο ποταμός με τα χιλιάδες προϊστορικά χαρακτικά».

Ήταν πράγματι παλάτι το μυστηριώδες οικοδόμημα που αποκάλυψε στην Κνωσό ο αρχαιολόγος Άρθουρ Έβανς; Τι ήταν ο Λαβύρινθος και ποιος καθόταν στον θρόνο του Μίνωα εξετάζει η ταινία «Κνωσός, ο λαβύρινθος των μύθων» του Νίκου Νταγιαντά(Ελλάδα), που απέσπασε Βραβείο Σεναρίου και το «Τ αξίδι στην ελληνική μυθολογία» του Κώστα Μαχαίρα(Ελλάδα) πήρε Βραβείο Φωτογραφίας.

Τη μονοθεϊστική θρησκεία του Ατών ή Ακενατών που επικράτησε στην Αίγυπτο για 17 μόλις χρόνιαόσα και η βασιλεία του Φαραώ Αμένωφι Δ΄ περί το 1 350 π.Χ.-
Αμένωφι Δ΄ περί το 1 350 π.Χ.παρουσιάζει
η ταινία «Ακενατών , 1350 π.Χ.» του Ζαν Ζακ Πατρίκ (Γαλλία), η οποία απέσπασε το Βραβείο Εκπαιδευτικής Ταινίας, ενώ το Βραβείο Αρχαιολογικού Ρεπορτάζ έλαβε η ταινία «Ο θαμμένος των Φαραώ» του Αντουάν Σενέ(Γαλλία) με θέμα ένα άγαλμα του Φαραώ που ανακαλύφθηκε στον ναό του Άμμωνα στο Καρνάκ, αλλά για λόγους ασφάλειας ξαναθάφτηκε. Το ειδικό βραβείο του περιοδικού «Αρχαιολογία» δόθηκε στην ταινία «Ελλάδα: Ο κήπος των Θεών» του Μίκαελ Σχλάμπεργκερ(Αυστρία), γιατί «η θαυμάσια φωτογραφία της ταινίας σε συνδυασμό με το κείμενο, μάς δείχνουν με νέα ματιά την Ελλάδα που θα έπρεπε να γνωρίζουμε, κι όμως πολλές φορές προσπερνάμε χωρίς να την προσέξουμε». Όπως σημειώθηκε δε, «η ταινία αυτή όπως και το περιοδικό στοχεύουν στο ευρύ κοινό, το οποίο βλέπει έτσι με καινούργιο μάτι το περιβάλλον στο οποίο ζούμε καθημερινά».

Το Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής, τέλος, απονεμήθηκε στην ταινία «Ο ζωντανός θρύλος της Αράτα» του Ολιβιέρ Ζουλιέν (Γαλλία). Την κριτική επιτροπή απάρτιζαν οι Ζεράλντ Μπαρμπέ (διευθυντής του Φεστιβαλ Αρχαιολογικής Ταινίας Βesannon της Γαλλίας), Κωνσταντίνος Κωτσάκης, καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας και οι σκηνοθέτες Μάνος Ζαχαρίας , Λάκης Παπαστάθης και Μέμη Σπυράτου.