[Διαστάσεις] Η παγκοσμιοποίηση είναι σαδομαζοχισμός

Στον πρώτο τόμο του «Αντιεγχειριδίου της οικονομίας», παρατηρούσε τα μυρμήγκια.
Στον δεύτερο τα βάζει με τα τζιτζίκια. Ο ασθενής όμως είναι πάντα ο ίδιος: ο καπιταλισμός.

Κάποτε τα πράγματα ήταν απλά: ο εργοδότης, τα συνδικάτα, ο εργαζόμενος. Ο εργάτης μπορούσε να βρίζει με τους συναδέλφους του το αφεντικό και κανείς να μην τους παίρνει χαμπάρι. Τώρα, ο εχθρός είναι παντού: από τον συνάδελφο στο γραφείο μέχρι τον Κινέζο εργάτη υφαντουργίας και τον Πολωνό υδραυλικό. Η έννοια της πάλης των τάξεων άλλαξε, η πάλη είναι τόσο έντονη ανάμεσα στις τάξεις όσο και στο εσωτερικό τους. Ο καπιταλισμός προτιμά τη στείρα αναταραχή από την ενδοσκόπηση. Καταναλώνουμε από μιμητισμό. Αυτός ο πολιτισμός δεν έχει σχέση με τον Έρωτα, μονάχα με τον Θάνατο. Άλλωστε, κάθε φάση επέκτασης του καπιταλισμού συνοδεύεται κι από έναν πόλεμο.

Αν κρίνουμε από τη χειμαρρώδη συνέντευξή του στη Λιμπερασιόν, οι φοιτητές του Μπερνάρ Μαρί στο Πανεπιστήμιο Ρaris-VΙΙΙ θα πρέπει να περνούν πολύ ωραία. Τι είναι ο καπιταλισμός; «Ένα αγχωμένο παιδί, ένας βουλιμικός, κάποιος που κρύβει τα πλούτη του κάτω από τη γη για να μην τα βρει η κοινωνία, όπως έλεγε ο Κέινς. Ένας άπληστος, που καταλήγει να γίνει ο πιο πλούσιος ένοικος του νεκροταφείου, όπως έλεγε ο Βέμπερ». Τι είναι ο εργαζόμενος; «Ο νέος Σίσυφος, που σέρνει τον πελώριο βράχο του. Κοιτάξτε πόσο βίαιες είναι οι επιθέσεις εναντίον του 35ώρου! Κι όμως, το μέτρο αυτό αποσκοπούσε σε μια καλύτερη ποιότητα ζωής. Είναι επικίνδυνο, μας λέει ο καπιταλισμός. Στο όνειρο του τέλους της εργασίας αντιτάσσουν την εργασία χωρίς τέλος. Στο όνομα της επιβίωσης πρέπει να αυτοκαταστραφούμε. Η ορχήστρα παίζει ενώ βυθιζόμαστε, όπως στον Τιτανικό. Τουλάχιστον εκεί υπήρχε η “παιδαγωγία της καταστροφής”: βελτίωναν τα ραντάρ. Εδώ, οδηγούμαστε προς την αυτοκτονία. Γνωρίζουμε τα πάντα για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, για τους περιορισμένους πόρους της Γης. Αλλά βουλιάζουμε…». Αν όλα αυτά ήταν η νέα θρησκεία του αιώνα, θα ήμασταν τουλάχιστον ανακουφισμένοι, χαρούμενοι. Αλλά εμείς αυτομαστιγωνόμαστε. Έχουμε πειστεί ότι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα, ότι φτάσαμε στο τέλος της Ιστορίας, εναλλακτική λύση δεν υπάρχει, η μοίρα μας είναι να είμαστε χάμστερ κλεισμένα στα κλουβιά τους. Οι επιχειρήσεις θέλουν να αυξάνουν συνεχώς την αποτελεσματικότητά τους. Αλλά η υπερβολική αποτελεσματικότητα σκοτώνει την αποτελεσματικότητα, τονίζει ο Γάλλος οικονομολόγος. Η υπερβολική έρευνα για την αξιοποίηση του χρόνου σκοτώνει τον χρόνο. Να ποιο είναι σήμερα το πιο σπάνιο αγαθό στον κόσμο: ο χρόνος. Ο καπιταλισμός είναι μάσημα, έλεγε ο Μπατάιγ, κατανάλωση των όντων και της φύσης. Ο καπιταλισμός είναι αυτοφάγος. Η παγκοσμιοποίηση δεν είναι χαρά, είναι σαδομαζοχισμός. Η φανερή πλευρά του παγόβουνου, η εμπορευματική αξία, δεν βλέπει την κρυμμένη πλευρά, την έρευνα. Για να δημιουργηθεί όμως πλούτος, χρειάζεται η άχρηστη ομορφιά. Με άλλα λόγια, ο αντικαπιταλισμός.