Παγκόσμιος ρόλος για το ΝΑΤΟ

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Γιαπ ντε Χουπ Σέφερ δίνει συνέντευξη Τύπου στη Ρίγα της Λετονίας, λίγες ώρες πριν από την έναρξη των επίσημων συνομιλιών ανάμεσα στα μέλη της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας

Η Βορειοατλαντική Συμμαχία ιδρύθηκε πριν από 57 χρόνια με σκοπό να εγγυηθεί
την αμοιβαία ασφάλεια των μελών της καθώς αυτά αντιμετώπιζαν τις προκλήσεις
του μεταπολεμικού κόσμου. Ο κόσμος έχει αλλάξει σημαντικά από τότε, ειδικά
κατά τα τελευταία 15 χρόνια. Η Συμμαχία ακολούθησε ανάλογη πορεία και
μετασχηματίστηκε σταθερά σε έναν οργανισμό που αναλαμβάνει πολυμερή δράση σε
πραγματικά παγκόσμια κλίμακα. Αυτή τη στιγμή, περισσότεροι από 50.000
στρατιώτες υπηρετούν υπό ΝΑΤΟϊκή διοίκηση σε επιχειρήσεις και αποστολές σε
τρεις ηπείρους.

Σήμερα, 29 Νοεμβρίου, οι αρχηγοί των 26 πλέον κρατών-μελών του ΝΑΤΟ θα
συναντηθούν στη Ρίγα της Λετονίας. Στόχος τους να αξιολογήσουν τον
μετασχηματισμό της Συμμαχίας καθώς αυτή ανταποκρίνεται στις προκλήσεις του
21ου αιώνα, και να συμφωνήσουν πώς να ενισχύσουν τις δυνατότητες και τη
συνεργασία της με άλλους φορείς σε ολόκληρο τον κόσμο. Το ΝΑΤΟ του 21ου αιώνα
αντιμετωπίζει τις σημερινές προκλήσεις όχι μόνο στην επικράτεια των μελών του,
αλλά και πέρα από αυτήν.

Το ΝΑΤΟ ήταν πάντα ένας ευέλικτος οργανισμός, καθώς τα μέλη του αυξάνονταν και
η στρατηγική του άλλαζε παράλληλα με τις αλλαγές στην Ευρώπη στα τέλη του
προηγούμενου αιώνα. Η πιο πρόσφατη αλλαγή ξεκίνησε το 2001 όταν, μετά τις
επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, το ΝΑΤΟ επικαλέστηκε για πρώτη φορά το άρθρο
πέντε του καταστατικού χάρτη του, και αρκετά κράτη-μέλη, της Ελλάδας
περιλαμβανομένης, συμμετείχαν σε περιπολίες με αεροσκάφη AWAC πάνω από την
Ανατολική Ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών. Στη συνέχεια, το ΝΑΤΟ ανέπτυξε δυνάμεις
για να ηγηθεί της Διεθνούς Δύναμης Βοήθειας για Ασφάλεια (ISAF) στο
Αφγανιστάν, που ήταν η πρώτη αποστολή της Συμμαχίας εκτός ευρωπαϊκών εδαφών
και η μεγαλύτερη στην ιστορία της. Το Αφγανιστάν παραμένει η πρώτη
προτεραιότητα του ΝΑΤΟ, καθώς η ISAF ανέλαβε πρόσφατα εξ ολοκλήρου τις
διεθνείς στρατιωτικές επιχειρήσεις διευρύνοντας την αποστολή της στη χώρα υπό
την εντολή του ΟΗΕ.

Επιπλέον, προκειμένου να ανταποκρίνεται άμεσα σε κρίσεις σε ολόκληρο τον
κόσμο, η Συμμαχία δημιούργησε μια Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης που έχει ήδη
συμμετάσχει σε επιχειρήσεις ασφαλείας. Στο Ιράκ, το ΝΑΤΟ άρχισε να εκπαιδεύει
και να εξοπλίζει ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας. Μια από τις σημαντικότερες
εξελίξεις ήταν η συμμετοχή του ΝΑΤΟ σε αποστολές ανθρωπιστικής βοήθειας,
αρχικά στη Νέα Ορλεάνη μετά τον τυφώνα Κατρίνα, και στη συνέχεια στις
απομονωμένες ορεινές περιοχές του Πακιστάν που επλήγησαν από τον σεισμό του
Οκτωβρίου του 2005.

Η Ελλάδα είναι σημαντικός αρωγός στις επιχειρήσεις και πολιτικές της
Συμμαχίας, κι έχει επίσης ωφεληθεί από τις επιτυχίες της. Η Ελλάδα συμμετέχει
ενεργά σε αποστολές της Συμμαχίας στα Βαλκάνια, το Αφγανιστάν, το Νταρφούρ,
καθώς και στο Πακιστάν και τη Νέα Ορλεάνη.

Παρά τη μεταβαλλόμενη φύση και ακτίνα δράσης του ΝΑΤΟ, κεντρική του αποστολή
παραμένει η εγγύηση της ασφάλειας των μελών του. Τώρα, περισσότερο από ποτέ,
απειλές όπως η τρομοκρατία, αποτυχημένα ή υπό διάλυση κράτη, και η διασπορά
όπλων μαζικής καταστροφής υπερβαίνουν τα σύνορα των κρατών. Η Συνάντηση
Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Ρίγα θα αναζητήσει περαιτέρω βήματα προς μια λειτουργική
προσέγγιση παγκόσμιας κλίμακας στον τομέα της ασφάλειας.

Προς αυτή την κατεύθυνση, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ελλάδα, και οι υπόλοιποι
σύμμαχοί μας θα συναντηθούν στη Ρίγα προκειμένου να βρουν τρόπους για να
ενισχύσουν τους τρεις κύριους πυλώνες της Συμμαχίας: τη συνεργασία στον
πολιτικό, επιχειρησιακό, και τον τομέα της εκπαίδευσης.

Στον πολιτικό τομέα, επιδιώκουμε μια παγκόσμια και ευέλικτη προσέγγιση στις
συνεργασίες του ΝΑΤΟ. Περισσότερα από 11 κράτη-μη μέλη του ΝΑΤΟ συμμετέχουν
στην αποστολή στο Αφγανιστάν. Θέλουμε να ενισχύσουμε την ικανότητά τους να
επιχειρούν, να επικοινωνούν, και να εκπαιδεύονται πιο αποτελεσματικά με τις
δυνάμεις του ΝΑΤΟ. Προγράμματα όπως η Σύμπραξη για την Ειρήνη και ο
Μεσογειακός Διάλογος έχουν ήδη ωφελήσει τη Συμμαχία και τους αντίστοιχους
εταίρους της. Τώρα έχουμε την ευκαιρία να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας και να
ενδυναμώσουμε τους δεσμούς μας με χώρες όπως η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, η
Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, οι οποίες έχουν ήδη λάβει μέρος σε αποστολές του
ΝΑΤΟ. Πρέπει επίσης να βρούμε τρόπους να συνεργαστούμε πιο στενά με άλλους
διεθνείς οργανισμούς.

Στον επιχειρησιακό τομέα, η Συμμαχία πρέπει να επενδύσει περισσότερο σε
στρατιωτικές δυνατότητες του 21ου αιώνα. Προκειμένου να είμαστε σε θέση να
αναπτύσσουμε δυνάμεις για να ανταποκρινόμαστε σε στρατηγικές απειλές και να
συντηρούμε τις δυνάμεις μας εφόσον αναπτυχθούν, η Συμμαχία χρειάζεται μια
πλήρως επανδρωμένη και εξοπλισμένη Δύναμη Αντίδρασης, δυνατότητα στρατηγικής
αερομεταφοράς, και περισσότερους κοινούς οικονομικούς πόρους.

Θέλουμε να διευρύνουμε τις επιτυχημένες αποστολές εκπαίδευσης των ιρακινών
δυνάμεων και των δυνάμεων υποστήριξης της αποστολής της Αφρικανικής Ένωσης στο
Νταρφούρ. Η ΝΑΤΟϊκή εκπαίδευση μπορεί να συμβάλει στην ευρεία διάδοση της
ασφάλειας και της σταθερότητας σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.

Αν και δεν θα απευθύνουμε προσκλήσεις για νέα μέλη κατά τη Σύνοδο Κορυφής της
Ρίγας, πρέπει να συνεχίσουμε τη συνεργασία μας με χώρες που επιθυμούν να
γίνουν μέλη του ΝΑΤΟ για να είναι έτοιμες να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις
συμμετοχής όταν έλθει η ώρα να γίνουν μέλη της Συμμαχίας. Το ΝΑΤΟ
μετασχηματίζεται όχι για να γίνει μια παγκόσμια συμμαχία αλλά για να γίνει μια
συμμαχία που μπορεί να ανταποκριθεί σε παγκόσμιες ευθύνες.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες πιστεύουν ότι ένα ισχυρό ΝΑΤΟ αποτελεί κεντρικό πυλώνα
διατλαντικών σχέσεων. Η Συμμαχία απέδειξε την αποτελεσματικότητά της κατά τη
διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και με τις επιτυχίες των τελευταίων 15 ετών.
Προσβλέπουμε στη συνεργασία μας με την Ελλάδα και τους υπόλοιπους συμμάχους
μας προκειμένου να συνεχίσουμε την ενίσχυση της Συμμαχίας καθώς αυτή
μετασχηματίζεται για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του 21ου αιώνα.

Ο Τσαρλς Π. Ρις είναι ο πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα.