Πάπας: Στον ΟΗΕ το Κυπριακό

Ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ’ από χθες το μεσημέρι που πάτησε το πόδι του στην
Τουρκία δεν βρέθηκε μπροστά σε καμία έκπληξη, μέχρι την ώρα που συνάντησε τον
διευθυντή του Τμήματος Θρησκευτικών Υποθέσεων της τουρκικής κυβέρνησης, Αλί
Μπαρντάκογλου. Εκεί έπεσε η πρώτη βόμβα.

Υπό το βλέμμα του Κεμάλ. Ο Ταγίπ Ερντογάν με τον Πάπα Βενέδικτο ΙΣΤ’ στο αεροδρόμιο της Άγκυρας

«Οι θρησκευτικοί ηγέτες δεν πρέπει να είναι όμηροι προκαταλήψεων», είπε στον
Πάπα ο Μπαρντάκογλου αισθανόμενος την ανάγκη να του δώσει απάντηση εκ μέρους
όλων των μουσουλμάνων για τις προσβλητικές δηλώσεις του εναντίον του Ισλάμ.

«Η πρώτη αντίδραση προήλθε από τον Μπαρντάκογλου», σχολίαζαν αμέσως μετά οι
πολιτικοί αναλυτές. Ο δε Πάπας προτίμησε να προσπεράσει την επίθεση
Μπαρντάκογλου, χωρίς καν να δείξει ότι αιφνιδιάστηκε. «Πρέπει να αρχίσει
διάλογος μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων», ήταν η αντίδρασή του στην κοινή
συνέντευξη Τύπου, ενώ ύστερα είπε πως πρέπει όλοι να απελευθερωθούν από τις
προκαταλήψεις και να υπάρξει σεβασμός. Ο Πάπας δεν σταμάτησε εδώ. Απέστειλε
και άλλα θετικά μηνύματα προσπαθώντας να προσεγγίσει τους μουσουλμάνους: «Το
Ισλάμ είναι ειρηνικό και στοργικό», φέρεται να είχε πει στον Τούρκο
πρωθυπουργό Ταγίπ Ερντογάν νωρίτερα. Αμέσως μετά ο Ταγίπ Ερντογάν έφυγε για τη
Λετονία με «ήσυχη τη συνείδησή» του που συνάντησε τον Ποντίφικα, έστω και στο
πόδι, στο αεροδρόμιο της Άγκυρας, παρά το αίτημα των ισλαμιστών να μη μεταβεί
καν ο Πάπας στην Τουρκία!

Προκάλεσε μάλιστα έκπληξη το ότι ο Ερντογάν προχώρησε μέχρι τον χώρο
προσγείωσης του αεροπλάνου του Πάπα, περιμένοντάς τον στη σκάλα. «Ήταν μια
θετική κίνηση», σχολίασαν πολιτικοί αναλυτές.

Η Άγκυρα όμως έμεινε ικανοποιημένη από την επίσκεψη, γιατί κατάφερε να
αποσπάσει και δύο άλλες σημαντικές δηλώσεις από τον Πάπα, έστω και σε κατ’
ιδίαν συναντήσεις.

Σημαντικές δηλώσεις

Πρώτον, ο Πάπας φέρεται να είπε και στον Ταγίπ Ερντογάν και στον πρόεδρο Αχμέτ
Σεζέρ ότι στηρίζει την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας. «Ευχόμαστε να ενταχθεί η
Τουρκία στην Ε.Ε.», είπε στον Τούρκο πρωθυπουργό. «Ο Πάπας άλλαξε τη στάση
του», πανηγύριζαν Τούρκοι πολιτικοί αναλυτές υπενθυμίζοντας την παλαιότερη
θέση του εναντίον της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας, όταν ήταν ακόμη
καρδινάλιος. Αλλά ο Σαμί Κόεν της «Μιλιέτ» συνιστούσε ψυχραιμία: «Και η Μέρκελ
και ο Σαρκοζί λένε το ίδιο, αλλά το θέμα είναι με ποιους όρους θέλουν να
ενταχθεί η Τουρκία!».

Η δεύτερη δήλωση που χαροποίησε την Άγκυρα ήταν για το Κυπριακό. Ο Πάπας
φέρεται να είπε στον Αχμέτ Σεζέρ, ο οποίος τον υποδέχθηκε στο προεδρικό
μέγαρο, ότι «ο χώρος επίλυσης του Κυπριακού είναι τα Ηνωμένα Έθνη». Ποια είναι
η σημασία αυτής της δήλωσης για τους Τούρκους; Πιστεύουν ότι είναι καθαρά
τουρκική θέση και πως η ελληνική πλευρά αναζητεί λύση του Κυπριακού εντός της
Ε.Ε., αν και δεν είναι ακριβώς έτσι τα πράγματα.

Άσχετο με τη συζήτηση που είχε ο Αχμέτ Σεζέρ με τον Πάπα δεν ήταν ούτε και το
«δώρο» που του προσέφερε. Του χάρισε, μεταξύ άλλων, και ένα βιβλίο του
Σαμπαχατίν Ισμαήλ, μεταφρασμένο στα αγγλικά, με τίτλο «Διαγράφοντας το
παρελθόν». Ο συγγραφέας υποστηρίζει πως οι Ελληνοκύπριοι κατέστρεψαν την
πολιτιστική και θρησκευτική κληρονομιά των Τουρκοκυπρίων.

Η επίσκεψη του Πάπα στην Τουρκία είχε και αρκετό άρωμα από κεμαλισμό. Στη
χρυσή βίβλο στο Μνημείο του Ατατούρκ υπέγραψε υιοθετώντας τα λόγια του ιδρυτή
της Τουρκίας: «Ειρήνη στην πατρίδα, ειρήνη στον κόσμο». Ίσως να πιστεύει πως
κάπως έτσι θα ηρεμούσε και τους εθνικιστές!

«Πιθανό ένα στρατιωτικό πραξικόπημα μέσα στο 2007»

Ζεϊνό Μπαράν. Η διευθύντρια του Κέντρου Ευρασιατικής Πολιτικής του Ινστιτούτου Χάντσον της Ουάσιγκτον

ΟΙ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ να πραγματοποιηθεί στρατιωτικό πραξικόπημα στην Τουρκία
μέσα στο 2007 είναι 50-50, υποστηρίζει η Ζεϊνό Μπαράν, διευθύντρια του Κέντρου
Ευρασιατικής Πολιτικής του Ινστιτούτου Χάντσον της Ουάσιγκτον.

Η Μπαράν, η οποία έχει γεννηθεί στην Τουρκία, αλλά πέρασε σημαντικό τμήμα της
παιδικής ηλικίας της στην Ελλάδα και είχε επιλεγεί, το 2001, ως μέλος της
ελληνοτουρκικής ομάδας εργασίας για τη βελτίωση των διμερών σχέσεων, συγκρίνει
τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα στην Τουρκία με εκείνες πριν από σχεδόν 10
χρόνια, όταν ο στρατός είχε ανατρέψει τον δημοκρατικά εκλεγμένο ισλαμιστή
πρωθυπουργό Νετζμετίν Ερμπακάν. Ο σημερινός πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν
είναι κι αυτός ισλαμιστής, και ο απερχόμενος πρόεδρος Αχμέτ Νετζντέτ Σεζέρ
προειδοποιεί δημόσια ότι η κυβέρνηση Ερντογάν διευρύνει μέρα με τη μέρα τη
φονταμενταλιστική πλατφόρμα της και αμφισβητεί θεμελιώδεις αρχές του κοσμικού
χαρακτήρα του κράτους, ενώ ο «ιέραξ» νέος αρχηγός του τουρκικού Γενικού
Επιτελείου στρατηγός Γιασάρ Μπουγιούκανιτ απηχεί τις προειδοποιήσεις του Σεζέρ
περί «ισλαμικού φονταμενταλισμού». Κορυφαίοι Τούρκοι αξιωματικοί ξεκαθάρισαν
τις τελευταίες εβδομάδες σε συνομιλίες τους με την Μπαράν πως ο στρατός μπορεί
να χρειαστεί να επέμβει σύντομα για να προστατεύσει τον λαϊκό χαρακτήρα του
κράτους που σε μια μουσουλμανική χώρα είναι ταυτόσημος με τη δημοκρατία. Αυτά
συμβαίνουν κυρίως εξαιτίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εξηγεί η Τουρκάλα
επιστήμονας. Όχι όμως λόγω της Κύπρου ή των νέων νόμων για τα ανθρώπινα
δικαιώματα που υποχρεώθηκε να υιοθετήσει η Τουρκία υπό ευρωπαϊκή πίεση. Το
πραγματικό πρόβλημα είναι το κεντρικό αίτημα της Ε.Ε. για μεγαλύτερο πολιτικό
έλεγχο επί του στρατού. Αυτό, λένε υψηλόβαθμοι αξιωματικοί, θα οδηγούσε
αναπόφευκτα σε μια ισλαμική Τουρκία. Ο τουρκικός στρατός ανησυχεί επίσης για
το γεγονός ότι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσεγγίζουν ισλαμιστές για να τους
κάνουν συμμάχους τους εναντίον της εγχώριας τρομοκρατίας. Αυτό μπορεί να
λειτουργήσει βραχυπρόθεσμα, αλλά οι Τούρκοι φοβούνται πως, μόλις ανοίξουν οι
πύλες στους «μετριοπαθείς» ισλαμιστές, θα καταφέρουν να μπουν και να
επικρατήσουν οι πιο ριζοσπαστικές δυνάμεις.

Ο κίνδυνος είναι, σύμφωνα πάντα με την Μπαράν, να αισθανθεί ο τουρκικός
στρατός πως δεν δεσμεύεται πλέον να κρατήσει την Τουρκία στον δρόμο της
Ευρώπης. Και τούτη τη φορά, οι ΗΠΑ δεν είναι σε θέση να τον συγκρατήσουν.

Χαμήλωσαν τους τόνους

ΤΟΥΣ ΤΟΝΟΥΣ χαμήλωσαν χθες οι τουρκικές Αρχές στο θέμα των
διαπιστεύσεων προς τους δημοσιογράφους από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το
Βατικανό. Κύκλοι προσκείμενοι στο Φανάρι μάς ανέφεραν χθες πως παρόλο που η
«αντίρρηση» των τουρκικών Αρχών στην επιμονή του Πατριαρχείου να δίνει τις
δικές του διαπιστεύσεις εξακολουθεί να ισχύει, δεν άσκησαν έντονες πιέσεις για
να σταματήσουν οι εγγραφές. Μάλιστα χθες στο Κέντρο Τύπου που συνέστησαν από
κοινού Οικουμενικό Πατριαρχείο και Βατικανό πραγματοποιήθηκε και η πρώτη
συνέντευξη Τύπου. Εκ μέρους του Πατριαρχείου ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής
Δημήτριος δήλωσε ότι τέσσερα είναι τα σημαντικά ζητήματα που θα συζητηθούν με
τον Πάπα: ο τίτλος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η νομική προσωπικότητά του,
η δέσμευση της περιουσίας και το άνοιγμα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Ο
επίσκοπος Μπράιαν Φάρελ εκ μέρους της Αγίας Έδρας είπε ότι ο διάλογος μεταξύ
των Εκκλησιών συμβάλλει ώστε να «καλυφθεί» το χάσμα μεταξύ Ανατολής και Δύσης.