ΜΑΤΙΕΣ Η επέτειος

Επί τριάντα τρία χρόνια, τέτοιες μέρες, καρφώνεται στον νου μου το υπέροχο
τραγούδι του Λειβαδίτη (μουσική Θεοδωράκη) για τα νιάτα και δεν λέει να φύγει:
«Τα νεαρά ζευγάρια, σαν αστέρια / σ’ ομορφαίνουν μαύρη πολιτεία / Για μια
στιγμή κρατιούνται από τα χέρια / σκοτώνονται στην άλλη τη γωνία / Παιδιά, και
τον αντέξατε τον δύσκολο καιρό / Δεν έχει ο έρωτας αρχή κι ο κόσμος τελειωμό /
Στον δρόμο περπατούνε αγκαλιασμένοι / κρυφομιλάνε σε κάποιο καφενείο / κι όλοι
οι νεκροί είναι πάλι αναστημένοι / σαν γονατίζουν στο Πολυτεχνείο».

Τριάντα τρία χρόνια. Είχαμε πάει με τον Μηνά. Τον Παπάζογλου. Μεσημέρι κι η
μέρα μύριζε επανάσταση. Στα παράθυρα της Πατησίων, πριν από τη Στουρνάρη, τα
παιδιά ξεδίπλωναν πανό, άνοιγαν σημαίες. Από μέσα, από το Πολυτεχνείο,
ακούγονταν συνθήματα και τραγούδια του Μίκη και του Μαρκόπουλου. Ναι, η μέρα
μύριζε επανάσταση Δεν είχε γίνει ποτέ κάτι τέτοιο, ίσαμε τότε. Βέβαια, είχαν
προηγηθεί τα γεγονότα της Νομικής, τα γεγονότα της Θεσσαλονίκης, με τον
πρύτανη των τανκς, τον Σδράκα, οι συλλήψεις, οι ξυλοδαρμοί, αλλά τούτο εδώ,
στην Αθήνα, στην καρδιά της πόλης, δεν είχε προηγούμενο. Ο Αρχιεπίσκοπος,
όμως, δεν είχε πάρει χαμπάρι. Διάβαζε…

Προσπαθώ να θυμηθώ λεπτομέρειες. Δεν τα καταφέρνω. Ήμουν μαζί με τον Δημήτρη
Ιατρόπουλο, τον ποιητή. Σουρώναμε σε κάτι πόρτες της οδού Στουρνάρη, για να μη
μας βρει καμιά αδέσποτη. Ύστερα, προς το σούρουπο, ανεβήκαμε στο Γενικό
Κρατικό. Νοσοκομειακά, γιατροί, νοσοκόμοι, κόσμος ανήσυχος, το ασανσέρ να
ανεβοκατεβαίνει συνεχώς, τρόμος. Τη νύχτα, άκουγα τη φωνή του Μήτσου και της
Μαρίας, από τον πομπό. Χαράματα, την άλλη μέρα, έφευγα με τον Λυκούργο Κομίνη
και τον Αντώνη Καλαμαρά, σε προγραμματισμένη από καιρό αποστολή, στο Λονδίνο.
Γυρίζοντας, είδαμε και πάλι τανκς στους δρόμους. Είχε έρθει η ώρα του
Ιωαννίδη. Όσο για τον Αρχιεπίσκοπο, βυθισμένος στην ανάγνωση των βιβλίων του,
ούτε που είχε πάρει μυρωδιά τι συνέβαινε στην Αθήνα, τι συνέβαινε στη χώρα…

Τα νεαρά ζευγάρια. Οι νέοι. Παίζανε τη ζωή τους, την ελευθερία τους, λεπτό
προς λεπτό. Ο Μήτσος ο Παπαχρήστος. Η Μαρία η Δαμανάκη. Ο Ανδρουλάκης. Ο
Λαλιώτης. Ο Παναγιώτου. Κι ύστερα μπήκαν στη μέση τα κόμματα. Ευκαιρία ν’
αρπάξουν ένα κομμάτι δόξας, που δεν τους ανήκε, για να το ανεμίσουν λάβαρο τις
μεγάλες ώρες της μεταπολίτευσης. Τα ίδια, πάντοτε. Να χιμήξουνε. Να
εκμεταλλευθούνε. Να εξαργυρώσουν με ψήφους τους «αγώνες» τους.

Λένε πολλοί, να καταργηθούν οι εκδηλώσεις μνήμης. Να σταματήσει το «παζάρι».
Γιατί, με όσα συμβαίνουν, εντός και στα πέριξ, η όλη ιστορία θυμίζει
κατασκευασμένο «λαϊκό» πανηγύρι. Δεν θα συμφωνήσω. Οι εκδηλώσεις πρέπει να
συνεχιστούν. Κάθε λουλούδι, από το χέρι ενός μικρού παιδιού, στην αυλή της
θυσίας, γι’ αυτό το παιδάκι, που προσκυνάει, είναι μια ιερή στιγμή. Το δίδαξαν
ότι είναι ιερή στγμή. Που δεν θα την ξεχάσει, όσα χρόνια κι αν περάσουν. Και
πρέπει να θυμόμαστε. Και πρέπει να γιορτάζουμε. Ιδίως αυτές τις εποχές, που οι
βραδιές πλημμύρισαν χειροπέδες. Για τους καρπούς όλων μας. Ο Μεγάλος Αδελφός
μάς θέλει ανθρώπους «δίχως μνήμη και συνέχεια»…

Γράφω Πέμπτη, για το φύλλο του Σαββάτου. Ελπίζω να μην έχει αίμα, εμπρησμούς
και λεηλασίες κι αυτή η επέτειος…