Ουράνιες προσκρούσεις στη Γη

Στο νοτιότερο άκρο της Μαδαγασκάρης βρίσκονται τέσσερα μεγάλα «βουνά» που
ξεπήδησαν από τον ωκεανό. Η αξιοπερίεργη μορφή τους ίσως είναι η απόδειξη που
ψάχνουν οι επιστήμονες για την πιο πρόσφατη πρόσκρουση αστεροειδούς στη Γη,
πριν από 4.800 χρόνια. Πρόκειται για γεωλογικούς σχηματισμούς γιγαντιαίων
διαστάσεων, που καλύπτει ο καθένας δύο φορές την έκταση του Μανχάταν, και
ξεπερνούν σε ύψος τον υψηλότερο ουρανοξύστη του.

Παρατηρώντας τους από κοντά, οι ερευνητές ανακαλύπτουν απολιθώματα από τον
βυθό που έχουν συγχωνευθεί με ένα κράμα μετάλλων, τα οποία συναντώνται σε
συγκρούσεις με ουράνια σώματα. Και οι τέσσερις σχηματισμοί έχουν
προσανατολισμό προς το ίδιο σημείο, τη μέση του Ινδικού Ωκεανού, όπου ένας
πρόσφατα αποκαλυφθείς κρατήρας, με διάμετρο 29 χλμ, βρίσκεται 4.150 μέτρα κάτω
από την επιφάνεια.

Η εξήγηση είναι φανερή σε κάποιους επιστήμονες. Ένας μεγάλος αστεροειδής ή
κομήτης, το είδος που θα σκότωνε το ένα τέταρτο του παγκόσμιου πληθυσμού,
έπεσε στον Ινδικό πριν από 4.800 χρόνια, προκαλώντας ένα τσουνάμι ύψους 200
μέτρων, 13 φορές μεγαλύτερο από αυτό που χτύπησε πριν από δύο χρόνια την
Ινδονησία. Το κύμα μετέφερε τις τεράστιες ποσότητες ιζημάτων στη στεριά
δημιουργώντας τα τέσσερα «βουνά».

Συχνότητα προσκρούσεων. Οι περισσότεροι αστρονόμοι αμφιβάλλουν ότι
μεγάλοι κομήτες ή αστεροειδείς έχουν πέσει στη Γη τα τελευταία 10.000 χρόνια.
Αλλά η επιστημονική ομάδα που μελετά το φαινόμενο επιμένει ότι οι αστρονόμοι
απλά δεν ξέρουν πού να ψάξουν για αποδεικτικά στοιχεία τέτοιων συγκρούσεων.

Οι ίδιοι λένε πως τα στοιχεία που υπάρχουν τα τελευταία 10.000 χρόνια, της
περιόδου που ονομάζεται Ολόκαινος, αλλάζουν τα σημερινά δεδομένα για τη
συχνότητα προσκρούσεων στην επιφάνεια της Γης που αντιστοιχούν σε εκρήξεις 10
μεγατόνων. Αντί για κάθε 500.000 με ένα εκατομμύριο χρόνια, όπως ισχυρίζονται
οι αστρονόμοι, οι καταστροφικές συγκρούσεις συμβαίνουν κάθε λίγες χιλιάδες
χρόνια.

Δορυφορικές εικόνες. Στην ομάδα συμμετέχουν ερευνητές από τις Ηνωμένες
Πολιτείες, την Αυστραλία, τη Ρωσία, τη Γαλλία και την Ιρλανδία και ειδικοί σε
τομείς όπως γεωλογία, γεωφυσική, γεωμορφολογία, τσουνάμι, δακτύλιοι δέντρων,
επιστήμη εδάφους, αρχαιολογία και δομική ανάλυση του μύθου. Φέτος, η ομάδα
χρησιμοποιεί δορυφορικές εικόνες από το Google Earth, ψάχνοντας για «ύποπτους»
σχηματισμούς, που ερμηνεύονται ως ίχνη γιγαντιαίων τσουνάμι από το παρελθόν.
Τέτοιες περιπτώσεις έχουν εντοπιστεί σε Αυστραλία, Αφρική, Ευρώπη και ΗΠΑ.

Όταν όλοι οι σχηματισμοί δείχνουν τη θάλασσα, η Ντάλας Άμποτ στο Παρατηρητήριο
της Γης στη Νέα Υόρκη χρησιμοποιεί μία διαφορετική δορυφορική τεχνολογία για
να εντοπίσει ωκεάνιους κρατήρες.

Οι αποθέσεις από γιγαντιαία τσουνάμι περιέχουν ασυνήθιστες πέτρες με κέλυφος
στρειδιών, που δεν μπορούν να εξηγηθούν από άλλα φυσικά φαινόμενα. «Δεν μιλάμε
για ένα τσουνάμι συνηθισμένο. Κανένα γνωστό τσουνάμι δεν θα μπορούσε να αφήσει
τέτοια ίχνη. Οι ταινίες που δείχνουν το τέλος του κόσμου δεν πλησιάζουν καν το
πραγματικό μέγεθος αυτών των κυμάτων. Υποβρύχιες κατακρημνίσεις μπορούν να
προκαλέσουν μεγάλα τσουνάμι αλλά μόνο τοπικά. Αυτά τα συναντούμε κατά μήκος
ολόκληρων ακτογραμμών», εξηγεί ο Τεντ Μπράιαντ, γεωμορφολόγος στο Πανεπιστήμιο
της Νέας Νότιας Ουαλίας στην Αυστραλία. Τα παλιρροϊκά κύματα που ξεπερνούν τα
10 μέτρα προκαλούνται από ηφαίστεια, σεισμούς και υποβρύχιες καθιζήσεις αλλά
οι αποθέσεις τους είναι διαφορετικές.

Οι αστρονόμοι δύσπιστοι με τους γεωλόγους

Οι αστρονόμοι διατηρούν τις επιφυλάξεις τους αλλά δέχονται να δουν τα
αποδεικτικά στοιχεία. Σύμφωνα με τα δεδομένα της NASA, 185 μεγάλοι
αστεροειδείς ή κομήτες έχουν χτυπήσει τη Γη στο μακρινό παρελθόν, αλλά οι
περισσότεροι κρατήρες είναι στη στεριά. Κανείς δεν τους αναζητά στον βυθό, μια
που πιστεύουν ότι όσοι υπάρχουν έχουν γεμίσει με ιζήματα.

Οι αστρονόμοι παρατηρούν το παραμικρό ουράνιο αντικείμενο με τροχιά κοντά στη
Γη. «Ξέρουμε τι είναι εκεί έξω, πότε επιστρέφουν, πόσο κοντά περνούν. Δεν
έχουμε λόγο να πιστεύουμε ότι είχαμε σημαντικές προσκρούσεις τα τελευταία
10.000 χρόνια. Αλλά αν η Ντάλας Άμποτ έχει δίκιο και ανακαλύψουν 10 τέτοια
γεγονότα, θα ξαναδούμε το ζήτημα», λέει ο Ντέιβιντ Μόρισον από το Διαστημικό
Κέντρο της NASA στην Καλιφόρνια. Άλλοι πάλι πιστεύουν ότι αυτά τα «βουνά»
σχηματίζονται από διάβρωση του εδάφους ή κάλυψη από παγετώνες.

Αλλά ο Γουίλιαμ Ράιαν, θαλάσσιος γεωλόγος, πιστεύει ότι η Άμποτ είναι στον
σωστό δρόμο. «Χτίζει την ιστορία της όπως ο Γουόλτερ Άλβαρεζ». Ο Άλβαρεζ,
καθηγητής Επιστημών της Γης και των Πλανητών στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ,
χρειάστηκε 10 χρόνια για να πείσει τους σκεπτικιστές ότι ένας γιγαντιαίος
αστεροειδής εξαφάνισε τους δεινοσαύρους πριν από 65 εκατομμύρια χρόνια.

Προσδιόρισε ημέρα και ώρα ερμηνεύοντας τους μύθους

Τη νέα θεωρία των επιστημόνων για την πρόσκρουση ενός κομήτη στον
Ινδικό Ωκεανό πριν από 4.800 χρόνια, στηρίζει και ο Μπρους Μάσι,
περιβαλλοντικός αρχαιολόγος στο Εργαστήριο του Λος Άλαμος στο Νέο Μεξικό. Ο
ερευνητής πιστεύει ότι ο κομήτης έπεσε το πρωί της 10ης Μαΐου του 2807 π.Χ.
και κατέληξε σε αυτό το συμπέρασμα αναλύοντας 175 μύθους από όλο τον κόσμο,
που μιλούν για μία τεράστια πλημμύρα,.

Ο καθηγητής συνέδεσε τους μύθους με γνωστά και ακριβή φυσικά γεγονότα όπως
ηλιακές εκλείψεις και ηφαιστειακές εκρήξεις. Πολλοί μύθοι αναφέρονταν σε
έκλειψη που θα μπορούσε να είχε συμβεί εκείνη την ημέρα. Οι μισοί μύθοι μιλούν
για χειμαρρώδη νεροποντή, το ένα τρίτο των μύθων για τσουνάμι. Περιγράφουν
σκηνές με ανεμοστρόβιλους και σκοτάδι σε όλο τον κόσμο στη διάρκεια της
καταιγίδας. Όλα αυτά θα μπορούσαν να προκληθούν από ένα γιγαντιαίο τσουνάμι.

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου