Δρόμοι

Το σκάκι…

… είναι ένα ρομαντικό παιχνίδι: ο μαυροντυμένος Χάρος σκυμμένος πάνω από μια
σκακιέρα με τον σταυροφόρο της «Έβδομης σφραγίδας» του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, η
Αλίκη μέσα από τον καθρέφτη, ο πεισματάρης Κρόνστιν που σχεδιάζει την
καταστροφή του Τζέιμς Μποντ στην ταινία «Από τη Ρωσία με αγάπη».

Από την αρχαία…

… Περσία μέχρι την ψηφιακή εποχή, άνθρωποι κάθονταν ο ένας αντίκρυ στον
άλλον κι έλεγαν: «Τώρα παίζεις εσύ». Όπως ο Βενιαμίν Φραγκλίνος, ίσως ο
ισχυρότερος σκακιστής στην Αμερική τής εποχής του. Ο Ναπολέων και ο Μαρξ
λάτρευαν και οι δυο το σκάκι, χωρίς να είναι σπουδαίοι παίκτες. Ο Μαρσέλ
Ντισάν εγκατέλειψε την τέχνη («Γυμνό που κατεβαίνει τις σκάλες»), για να
αφιερωθεί στα μυστικά του παιχνιδιού. Ο Ντέβιντ Σενκ αφιέρωσε το βιβλίο του
«Το αθάνατο παιχνίδι» σε μια ιστορική παρτίδα. Την 21η Ιουνίου 1851, ο Άντολφ
Άντερσεν και ο Λάιονελ Κιζερίτσκι βρίσκονταν στο Λονδίνο για ένα τουρνουά. Σε
ένα διάλειμμα κάθησαν να ξεκουραστούν για λίγο στο Σίμσονς Γκραντ Ντίβαν,
χωρίς να γνωρίζουν πως επρόκειτο να γράψουν ιστορία. Εκείνο το απόγευμα έμελλε
να παίξουν αυτό που αργότερα θα έμενε γνωστό ως «αθάνατη παρτίδα». Σε εκείνη
την εκπληκτική συνάντηση, ο Άντερσεν που έπαιζε με τα λευκά, θυσίασε και τους
δύο πύργους του για να αποκτήσει πλεονέκτημα θέσης και κατόπιν, σε ένα
ξέσπασμα της ιδιοφυΐας του, θυσίασε και τη βασίλισσά του για να ανοίξει τον
δρόμο σε ένα αλησμόνητο ματ.

Ιδιοφυΐα;…

… αναρωτιέται ο αρθρογράφος της «Ουάσιγκτον Ποστ» Μάικλ Ντίρντα με την
ευκαιρία της έκδοσης του βιβλίου του Σενκ. Οι περισσότεροι πιστεύουν πως η
ικανότητα στο σκάκι είναι έμφυτη, μια γενετική μετάλλαξη. Όχι όμως και ο Σενκ.
Αυτός λέει πως στο σκάκι – όπως και σε τόσους άλλους τομείς – εκείνο που
ανταμείβεται είναι η μελέτη, η πειθαρχία και το πάθος. Στη δεκαετία του 1990,
ένας Ούγγρος ψυχολόγος ονόματι Λάζλο Πόλγκαρ ξεκίνησε ένα πείραμα για να
αποδείξει πως «οποιοδήποτε υγιές παιδί μπορεί να ανατραφεί έτσι που να γίνει
ιδιοφυΐα». Δήλωσε δημοσία πως θα το έκανε αυτό με τα παιδιά του που θα
αποκτούσε. Από πολύ μικρή ηλικία, η Σούσα, η Σοφία και η Τζούντιτ μελετούσαν
σκάκι 8-10 ώρες την ημέρα (συνολικά 20.000 ώρες από την ηλικία των 8 έως των
18 ετών). Έγιναν όλες τους ιδιοφυΐες στο σκάκι. Το 1991, σε ηλικία 21 ετών, η
Σούσα έγινε η πρώτη γυναίκα στον κόσμο που κέρδισε τον τίτλο του μεγάλου μετρ.
Η δεύτερη, η Σοφία, έγινε επίσης παίκτρια παγκοσμίου φήμης. Και η μικρότερη, η
Τζούντιτ, επανέλαβε το κατόρθωμα της Σούσα, αλλά σε ηλικία μόλις 15 ετών.

Εμείς…

… οι υπόλοιποι «κλέβουμε» πού και πού κανένα ματ από τα παιδιά μας κι
είμαστε ικανοποιημένοι αν δεν μας συντρίβουν τόσο τακτικά.