Υπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

Μ’ αρέσουν πολύ τα αεροδρόμια και οι σταθμοί των τρένων. Μου φαίνονται μια
καταπληκτική παραβολή της ίδιας της ανθρώπινης ύπαρξης. Εδώ τα πάντα ρει.
Τίποτα δεν είναι αιώνιο και μόνιμο. Ακόμα και ο πιο βαρετός των ανθρώπων
«αποκτά» εδώ κάτι από τη μαγεία και την ελευθερία ενός πλάνητα. Τι κρίμα που
σήμερα τα αεροδρόμια μετατρέπονται σιγά σιγά σε σύμβολα του φόβου! Ήμουν στο
αεροδρόμιο «Μητέρα Τερέζα» των Τιράνων προχθές, όταν παρέστην στον παρακάτω
«διάλογο»:

«Τι έχετε εκεί, κύριε;». «Ένα μπουκάλι ρακί». «Δεν επιτρέπεται, θα το αφήσετε
εδώ». Το παιδί με το μπουκάλι του ρακιού βλέπει απορημένος. Είναι μετανάστης,
από την Αλβανία. Γυρίζει στην Ελλάδα. Προσπαθεί να εξηγήσει στον υπάλληλο ότι
το μπουκάλι αυτό του το έδωσε ο πατέρας του. Ότι γι’ αυτόν είναι κάτι
περισσότερο από ένα μπουκάλι ρακί. «Είναι σπιτικό», λέει με μια αφέλεια που
αγγίζει τα όρια της τρυφερότητας, «θέλω να το πάρω μαζί μου στην Ελλάδα». Ο
υπάλληλος μειδιά. Τα υγρά είναι ύποπτα στην εποχή μας. Τέλος.

Αφήνω τη σκηνή με το ρακί και «σεργιανίζω» το βλέμμα μου στη μεγάλη οθόνη της
τηλεόρασης, που είναι συντονισμένη στο CNN. Δείχνει τον Σαντάμ Χουσέιν. Από
κάτω η λεζάντα ανακοινώνει την καταδίκη του σε θάνατο. Ακολουθεί η εικόνα του
Μπους – πανηγυρίζει για την καταδίκη. Έπονται εικόνες γνώριμες από το Ιράκ:
καμικάζι, καπνός, νεκροί, αίμα… Κάποια στιγμή η κάμερα πάει στην Αργεντινή.
Δείχνει τις μανάδες των Αργεντινών desaparecidos, στην Plaza de Mayo, που
ψάχνουν ακόμα τα εξαφανισμένα παιδιά τους – στη διάρκεια της δικτατορίας. Τόσα
χρόνια περιμένουν, ζητούν δικαιοσύνη. Τόσα χρόνια τις βλέπουμε στις οθόνες
μας. Και οι πατεράδες των desaparecidos πού είναι, άραγε; Γιατί δεν τους
βλέπουμε ποτέ; Γιατί οι πόλεμοι συνδέονται αποκλειστικά με άνδρες και ο θρήνος
με γυναίκες;

Μια Ιταλίδα δημοσιογράφος, η Concita de Gregorio, μας λύνει την απορία στο
βιβλίο της «Μια μάνα ξέρει»*. Υπήρχε λοιπόν, πριν από μερικά χρόνια, και η
οργάνωση των «πατεράδων των desaparecidos». Αλλά στην πρώτη συνεδρίαση οι
πατεράδες τσακώθηκαν άγρια μεταξύ τους. Οι σοσιαλιστές πατεράδες τα έβαλαν με
τους περονιστές, οι δυο μαζί επιτέθηκαν στους κομμουνιστές και οι
κομμουνιστές, ως συνήθως, τα έβαλαν με όλους. Μέσα σε λίγο καιρό προέκυψαν
επτά φράξιες μέσα στους κόλπους των πατεράδων. Το αποτέλεσμα ήταν ότι κανένας
πατέρας δεν σκεφτόταν πια τα εξαφανισμένα παιδιά. Οι μανάδες, όμως, ενώ οι
σύζυγοί τους είχαν επιδοθεί στους ιδεολογικούς σπαραγμούς, έμειναν
προσηλωμένες στον κοινό πόνο. Ήταν και αυτές σοσιαλίστριες, κομμουνίστριες,
περονίστριες ή καθολικές. Πριν από όλα, όμως, ήταν μάνες. Ο κοινός πόνος και ο
κοινός στόχος τις κράτησαν μαζί.

Μια απλή ιστορία αυτή που, ειδικά στις δύσκολες στιγμές που περνάει η
ανθρωπότητα, μας κάνει να αναρωτιόμαστε: πώς θα ήταν άραγε ο κόσμος εάν τον
κυβερνούσαν οι γυναίκες; Ίσως πιο προσηλωμένος στον ανθρώπινο πόνο και στους
κοινούς στόχους της ανθρωπότητας; Ίσως. Φοβάμαι μόνο πως, όταν οι γυναίκες
κινούνται στα υψηλά δώματα της εξουσίας, συνήθως καλούνται να αποδείξουν ότι
είναι πιο άνδρες και από τους άνδρες. Γιατί, αν και η εξουσία είναι γένος
θηλυκού, κατά βάθος εκείνη είναι απλώς γιούνισεξ…

Περιμένω ακόμα την πτήση μου. Και βλέποντας όλα αυτά που παρελαύνουν στην
οθόνη, τον Σαντάμ, τον πόλεμο στο Ιράκ, τον Μπους, το αίμα, τις μανάδες της
Plaza de Mayo στη Αργεντινή, θυμήθηκα το τραγούδι του Bruce Springsteen, το
«Mrs. McGrath»: «Όλοι οι πόλεμοι που κάνω/ ζουν πάνω στο αίμα και τον πόνο των
μανάδων…».

* Concita de Gregorio, «Una madre lo sa», Mondadori

LINK: * www.gkapllani.com