ΒΙΜ ΒΕΝΤΕΡΣ «Θα γίνουμε ασφαλείς όταν θα αρχίσουμε να μοιραζόμαστε»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
6 λεπτά  |
 |
|
«Οι πολυεθνικές καθορίζουν τη μοίρα των ανθρώπων, αλλά από την ίδια τη δομή |
«Επέλεξα να λέω ιστορίες που είναι γεμάτες μηνύματα. Θέλω να συνεχίσω να
εκφράζω τον εαυτό μου. Έτσι, αρνήθηκα κάθε προσφορά να δουλέψω με τα μεγάλα
μπάτζετ του Χόλιγουντ. Είμαι ακόμα αφεντικό του εαυτού μου και απολαμβάνω τη
δημιουργία. Μπορώ να πω ό,τι θέλω. “Μαγειρεύω” για ανθρώπους που προσέχουν
πολύ τι τρώνε, χρησιμοποιώ μόνο φυσικά, “βιολογικά” συστατικά που προσπαθώ να
βρω στη μεγάλη φάρμα που λέγεται “ζωή”. Δεν ψωνίζω σε σούπερ μάρκετ
μεταχειρισμένη πραγματικότητα», λέει μαχητικός ο Βιμ Βέντερς
Για την τρομοκρατία, τη μετανάστευση, την πλούσια αλλά φοβισμένη Δύση, τη
φτωχή αλλά ελπιδοφόρο Ανατολή, τη μέρα με τη νύχτα που χωρίζει τον ευρωπαϊκό
από τον χολιγουντιανό κινηματογράφο έχει απαντήσεις και προβληματισμούς ο
διάσημος Γερμανός σκηνοθέτης. Και τα καταθέτει στα «ΝΕΑ»:
«Ευτυχώς, δεν θέλουν όλοι οι άνθρωποι να τρώνε φαστ φουντ. Και όταν πηγαίνεις
στα μούλτιπλεξ σινεμά σήμερα, θα διαπιστώσεις ότι στο πρόγραμμα υπάρχει
τέτοιος αριθμός ντοκιμαντέρ και ανεξάρτητων παραγωγών, που εκπλήσσει. Φυσικά ο
σκηνοθέτης λειτουργεί διαφορετικά σε τέτοιες ταινίες. Είναι κάτι παραπάνω από
ένα βιομηχανικό σχεδιαστή. Οι ταινίες έχουν γίνει μακέτες προτού ακόμη αρχίσει
η παραγωγή. Είναι σχεδόν σαν άλλο επάγγελμα».
Το 1975-1985 σάς θεωρούσαν Νο 1 δημιουργό της ευρωπαϊκής κινηματογραφίας.
Πιστεύετε ότι έχει χαθεί εκείνη η εποχή;
«Καθόλου. Υπάρχει μια νέα ανάγκη για σινεμά που λέει την αλήθεια και που έχει
άλλους σκοπούς από την απλή διασκέδαση. Καθώς η τηλεόραση γίνεται ολοένα και
χειρότερη, συχνά οι ταινίες είναι ο μόνος τρόπος να εξερευνήσεις τον κόσμο και
τα σύγχρονα προβλήματά του. Υπάρχει μια νέα κοινωνική σχέση με ταινίες στις
οποίες μπορείς να δεις ξεκάθαρα την επανεμφάνιση ενός είδους που είχε
εξαφανιστεί εδώ και πολύ καιρό, του ντοκιμαντέρ».
Για πολύ καιρό η τέταρτη ταινία του, «Η Αλίκη στις πόλεις», ήταν η αγαπημένη
του, λέει. Γιατί; «Με αυτήν απέδειξα στον εαυτό μου ότι ήμουν ικανός να πω
ιστορίες που κανένας άλλος δεν μπορούσε ή δεν θα έλεγε με αυτό τον τρόπο. Είχα
βρει τη γλώσσα μου. Πολύ αργότερα, αισθανόμουν στοργικά για το “Παρίσι –
Τέξας” και τα “Φτερά του έρωτα”. Σήμερα, τείνω να αγαπώ περισσότερο κάποιες
σχετικές αποτυχίες μου. Το “Μέχρι το τέλος του κόσμου” για παράδειγμα, που
ήταν ό,τι πιο φιλόδοξο έχω κάνει», λέει ο σκηνοθέτης, που διδάσκει και Θόδωρο
Αγγελόπουλο στη Σχολή του καθώς τον θεωρεί «από τους πιο θαυμαστούς
συναδέλφους» του.
Το Χόλιγουντ στις ημέρες μας έχει εξαφανίσει σχεδόν τις εθνικές
κινηματογραφίες της Ευρώπης. Ποιός ευθύνεται;
«Το κυριότερο πρόβλημα είναι ότι οι χολιγουντιανές παραγωγές ελέγχουν το
σύστημα διανομής των ταινιών στις αίθουσες. Υπάρχουν αξιοθαύμαστες “εθνικές”
παραγωγές σε όλη την Ευρώπη και περισσότερες από 50 χώρες παραγωγοί
κινηματογράφου. Από τη στιγμή όμως που δεν μπορούν να γίνουν δαπανηρές κόπιες,
διαφημιστικές εκστρατείες, δημοσιότητα, πολλές ταινίες μένουν στα ράφια. Μόνο
όταν θα υπάρχουν περισσότερες – και νέες – αίθουσες, εξοπλισμένες να δείχνουν
ψηφιακές παραγωγές θα δούμε ξανά τη δυνατότητα των εθνικών κινηματογραφιών».
Η συζήτηση έρχεται στο μέλλον του σινεμά και ο Βιμ Βέντερς αισιοδοξεί: «Ήδη
σήμερα το Διαδίκτυο είναι η πλέον σημαντική πηγή πληροφόρησης. Τελικά, θα
έχουμε τη δυνατότητα να διαθέτουμε τις ταινίες σε διαδικτυακές πλατφόρμες και
αυτό θα ενισχύσει τα ντοκιμαντέρ, τις πειραματικές ταινίες και ταινίες σε
άλλες γλώσσες εκτός από τα ακατανίκητα αγγλικά».
Απάντηση που του δίνει αφορμή να μιλήσει για τη σημερινή πολυφυλετική
ευρωπαϊκή κοινότητα, τα φαινόμενα ρατσισμού και τη μοίρα της μετανάστευσης…
«Οι κοινωνίες μας πρέπει να μάθουν να ενσωματώνουν άλλους πολιτισμούς με
καλύτερους τρόπους. Σύντομα όλοι θα έχουν το δικαίωμα να εργάζονται
οπουδήποτε. Αυτό θα προκαλέσει και πάλι τεράστιες αλλαγές. “Κλειδί” θα είναι:
Πώς μπορούν οι “φτωχές χώρες” να φτάσουν και να συνδεθούν με τη σειρά των
πλουσιότερων εθνών; Πώς το εμπόριο μπορεί να γίνει δικαιότερο; Είμαστε όλοι
μετανάστες -για να το πω έτσι- ήδη από σήμερα. Και αυτό πρέπει να το βάλουμε
στο κεφάλι των άλλων».
Οι Ευρωπαίοι πολίτες φαίνονται ολοένα και πιο τρομοκρατημένοι, όλο και
λιγότερο ευτυχισμένοι…
«Αν ένας φτωχός κοιμάται στα σκαλοπάτια σου, αρχίζεις να τρομοκρατείσαι και
φοβάσαι για τα προνόμιά σου. Μπορούμε να γίνουμε και πάλι ασφαλείς όταν
αρχίσουμε να μοιραζόμαστε. Όταν ο πλούτος μας εξαρτάται από τη φτώχεια των
άλλων, πρέπει να κατασκευάσουμε φράκτες γύρω από τις περιουσίες μας, όπως στο
Ρίο ντε Τζανέιρο όπου εργαζόμουν πρόσφατα. Δεν υπάρχει κτίριο χωρίς φράκτη και
ηλεκτροφόρα σύρματα. Γιατί οι φτωχοί ζουν σε φαβέλες και δίπλα όλοι
φοβούνται».
«Η τρομοκρατία χρησιμοποιείται για να καταπιέζονται οι μάζες»
Για εσάς «παγκοσμιοποίηση» τι σημαίνει;
«Πρέπει να κατανοήσουμε πως ο κόσμος είναι ενιαίος και πλέον τα προβλήματα και
οι καταστροφές “εδώ” δεν μπορεί να χωρίζονται από τα προβλήματα “εκεί”. Πρέπει
να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε με όρους υφηλίου και όχι με όρους τοπικούς. Το
μεγαλύτερο εμπόδιο είναι ότι η μοίρα του κόσμου δεν καθορίζεται από ανθρώπους
αλλά από ληστρικές πολυεθνικές εταιρείες».
Ο παλιός κόσμος και η ισορροπία ανάμεσα στον σοσιαλισμό και τον καπιταλισμό
δεν υπάρχουν πια. Ποιο είναι το νέο πρόσωπό του;
«Ο νέος κόσμος δεν είναι “ο κόσμος ενάντια στην τρομοκρατία” – όρος ατυχής και
ηλίθιος. Ο νέος κόσμος είναι ανάμεσα στους πληροφορημένους και στους
απληροφόρητους, τους υπερπρονομιούχους και τους υποπρονομιούχους, αυτούς που
επιμένουν να ελέγχουν ενεργητικά την ύπαρξή τους και στους άλλους χωρίς κανένα
έλεγχο. Αυτή είναι η μεγαλύτερη πηγή των νέων κυμάτων της τρομοκρατίας που
χρησιμοποιείται για να καταπιέζει τις μεγάλες μάζες ανθρώπων που αποκλείονται
από όλες τις ευκαιρίες να έχουν έλεγχο της οικονομίας τους, της υγείας, της
παιδείας, της ζωής τους».
Φτώχεια, πληροφορία, επιτάχυνση
Ποια θέματα απασχολούν το μυαλό του και θα ήθελε να αποτελέσουν τις
ιστορίες των επόμενων ταινιών του; «Πώς τα βγάζουμε όλοι πέρα με τις σύγχρονες
δυσκολίες: τη φτώχεια, την υπερφόρτωση πληροφοριών, την αποξένωση, τη
συνεχιζόμενη επιτάχυνση των πάντων. Σχεδιάζω μια ταινία για τη χώρα μου, τη
Γερμανία, όπου δεν έχω κάνει γυρίσματα επί δέκα χρόνια. Σχεδιάζω να κάνω μια
ταινία στην Αφρική. Θα συνεχίσω να εργάζομαι στο πεδίο των ταινιών χαμηλού
μπάτζετ, έτσι ώστε να μπορώ να κάνω ταινίες που θα είναι ενδιαφέρουσες».
INFO
Βραβευμένος πολλές φορές στο Φεστιβάλ των Καννών και στα Φελίξ, ο Βιμ Βέντερς
φτάνει 20 Νοεμβρίου στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Google news
