ΑΡΘΡΟ Εισάγουμε τα πάντα, εξάγουμε ελάχιστα

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια διαρκής χειροτέρευση του ισοζυγίου
τρεχουσών συναλλαγών και με βάση τις εκτιμήσεις της Τραπέζης της Ελλάδος, το
2006 εκτιμάται να φτάσει το 11% του ΑΕΠ, από 8% το 2005. Η εξέλιξη αυτή δεν
είναι συγκυριακή και δεν οφείλεται μόνο στην άνοδο της τιμής του πετρελαίου,
αφού ο δείκτης αυτός ήταν στην περίοδο 2001-2005 γύρω στο 7,3% του ΑΕΠ, κατά
μέσον όρο.

Η αύξηση στο έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών δεν είναι κατ’ ανάγκην αρνητική
εξέλιξη, αν αυτή προέρχεται από αύξηση δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων. Στην
περίπτωση της Ελλάδας φαίνεται ότι η επιδείνωση προέρχεται μάλλον από τις
εισαγωγές για ιδιωτική κατανάλωση, κάτι που είναι ιδιαίτερα εμφανές και από
την πληθώρα ξένων προϊόντων που έχουν κατακλύσει την ελληνική αγορά.

Οι αυξημένες εισαγωγές δεν θα ήταν πρόβλημα, αν οι εξαγωγικές επιδόσεις της
χώρας μας ήταν ικανοποιητικές. Παρά τις όποιες αυξήσεις των εξαγωγών μας,
αυτές δεν είναι σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας και εξειδικευμένης εργασίας.
Από τη μια εισάγουμε τα πάντα, ακόμη και αγαθά στα οποία παραδοσιακά κάναμε
εξαγωγές, και από την άλλη δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε συγκριτικά
πλεονεκτήματα σε νέα προϊόντα.

Οι διαρθρωτικές αδυναμίες της οικονομίας μας γίνονται όλο και πιο εμφανείς.
Ευτυχώς λόγω ευρώ δεν έχουμε πρόβλημα χρηματοδότησης του ελλείμματος του
ισοζυγίου πληρωμών. Η επιδείνωση όμως της ανταγωνιστικής θέσης των προϊόντων
μας θέτει επιτακτικά το θέμα τού πώς θα αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα. Ο
περιορισμός του μισθολογικού κόστους δίνει κάποιες βραχυπρόθεσμες ανάσες, αλλά
δεν λύνει το πρόβλημα. Είναι σαν τις ανάσες που έδιναν στο παρελθόν οι
υποτιμήσεις. Χρειάζονται σημαντικές πρωτοβουλίες, στρατηγικός σχεδιασμός,
στενή συνεργασία κράτους και επιχειρήσεων και διαρθρωτικές αλλαγές, ιδιαίτερα
στο κράτος. Και αυτές δεν τις έχουμε δει ακόμη.

Ο Βασίλης Ράπανος είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών