Ποιος φοβάται τη ρωσική «Αρκούδα»;

«Ξέρεις τι συμβαίνει όταν όλοι τους βρίσκονται στο ίδιο δωμάτιο με τον
Βλαντίμιρ Πούτιν. Κατεβάζουν τα παντελόνια τους και λένε “Σ’ αγαπώ,
Βλαντίμιρ”». Αυτή είναι η κυνική όψη των σχέσεων Ε.Ε. – Ρωσίας, όπως την
βλέπει ένας κορυφαίος παράγοντας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκ των ηγετών των 25
χωρών της Ε.Ε.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν γνωρίζει πως οι Ευρωπαίοι θέλουν να πετύχουν στενότερη σχέση με τη Ρωσία, στο θέμα της ενέργειας

Ενδεχομένως ο στόχος των λεγομένων του, προς Βρετανό δημοσιογράφο του BBC,
ήταν να κινητοποιήσει τους άλλους Ευρωπαίους και όχι να τους προσβάλει. Αλλά
δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Σύνοδος Κορυφής της Ε.Ε. στη Φινλανδία ήταν μία
κάπως ιδιότυπη συνάντηση. Οι 25 πρωθυπουργοί και πρόεδροι συζήτησαν για την
πολιτική τους έναντι του Ρώσου προέδρου κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού τους
φαγητού. Και στο δείπνο, μερικές ώρες αργότερα, βασικός καλεσμένος δεν ήταν
άλλος από τον ίδιο τον κ. Πούτιν.

Κάπως έτσι το μεσημέρι οι 25 συζήτησαν για την επάρκεια των ενεργειακών πηγών
και για το ενδεχόμενο να αυξηθούν οι εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Μεσόγειο,
τη Μαύρη Θάλασσα και την Κασπία και δήλωναν προς πάσα κατεύθυνση πως σκοπεύουν
να ασκήσουν πιέσεις στον Ρώσο πρόεδρο, προκειμένου να διευκολυνθούν οι
ευρωπαϊκές εταιρείες στις επενδύσεις τους στον τομέα της ενέργειας στη Ρωσία.
Η φινλανδική προεδρία, μάλιστα, τόνιζε ότι η Σύνοδος είναι μια καλή ευκαιρία
για την Ε.Ε. να μιλήσει ενωμένη και με μια φωνή για την ενεργειακή της
πολιτική και τη σχέση της με τη μεγάλη «Αρκούδα».

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεσμεύθηκαν χθες να πιέσουν τον Βλαντίμιρ Πούτιν για το θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της Γεωργίας, στη Σύνοδό τους. Από αριστερά, ο Φινλανδός πρωθυπουργός Βανχάνεν συζητά με τους ομολόγους του Κάλβιτις της Λετονίας, Ράσμουσεν της Δανίας, Κίρκι της Λιθουανίας και Ράινφελντ της Σουηδίας

Διμερείς σχέσεις. Ωστόσο – όπως παραδέχονται ουκ ολίγοι από τους καλά
γνωρίζοντες τα τεκταινόμενα στην Ε.Ε. – αυτό που συμβαίνει όλα τα τελευταία
χρόνια (από τότε, δηλαδή, που άρχισε η άνοδος της Ρωσίας) είναι πως για όποιο
θέμα κι αν επιτευχθεί ενότητα μεταξύ των Ευρωπαίων, όσον αφορά τη σχέση τους
με τη Ρωσία, αυτή η ενότητα φεύγει από το παράθυρο στο πλαίσιο των διμερών
σχέσεων κάθε ευρωπαϊκής χώρας με τη Ρωσία, όπου όλοι αγωνίζονται να γίνουν…
ο νέος καλύτερος φίλος του Ρώσου προέδρου. Η Ρωσία, δε, όπως είναι λογικό και
αναμενόμενο, αξιοποιεί προς το συμφέρον της την κατάσταση αυτή, κάνοντας
πολιτική και συνάπτοντας μεμονωμένες συμφωνίες με τα κράτη-μέλη, βάζοντας
διαφορετικούς όρους σε καθέναν – για άλλους περισσότερο συμφέροντες και για
άλλους λιγότερο. Και ο λόγος είναι πολύ απλός: δεν είναι μόνον ότι η Ρωσία
είναι μια πανίσχυρη χώρα και ο μεγάλος γείτονας και «συγγενής» της Ευρώπης. Οι
Ευρωπαίοι ηγέτες πιστεύουν σε όλες τις αρχές πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε και
στηρίζεται το ευρωπαϊκό όραμα, μεταξύ των οποίων και στην αδελφική αλληλεγγύη.
Απλώς, ο Βλαντ έχει κάτι που αξίζει ακόμα περισσότερο και από αυτές:
ενεργειακά αποθέματα.

Όταν οι πιέσεις είναι διακοσμητικές

Ποιος φοβάται τη Ρωσική Αρκούδα; Οι πάντες, όπως αποδεικνύεται, μεταξύ των
οποίων φυσικά και οι Ευρωπαίοι, οι οποίοι συνδέονται τα τελευταία χρόνια με τη
Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν με μία πολύ στενή και ιδιότυπη σχέση όπου τα
παιχνίδια εξουσίας, το συναισθηματικά φορτισμένο παρελθόν και η αμοιβαία
ανάγκη που συνδέει τα δύο μέρη κυριαρχούν.

Ο Ρώσος πρέσβης στην Ε.Ε. Βλαντίμιρ Τσίζοφ υποστηρίζει – σε δηλώσεις του στον
βρετανικό Τύπο – πως η Ευρώπη είναι «προγραμματισμένη» να τη φοβίζει η Ρωσία.
Όχι πολύ παλιά – λέει – οι Ευρωπαίοι φοβούνταν τυχόν εισβολή από μία ισχυρή
Σοβιετική Ρωσία. Αυτό ποτέ δεν συνέβη. Μετά φοβούνταν μία αδύναμη Ρωσία, η
οποία θα πλημμύριζε την Ευρώπη με λιμοκτονούντες πρόσφυγες. Ούτε αυτό συνέβη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ενέργεια είναι η νεώτερος «τρέντι» φόβος των Ευρωπαίων
για τη Ρωσία αλλά και αυτός θα αποδειχθεί κενός.

Όσο για το θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ελευθερίας του Τύπου, που
οι Ευρωπαίοι δηλώνουν πως θίγουν σε κάθε συνάντησή τους με τον Ρώσο ηγέτη, ο
Τσίζοφ χαμογελάει. «Αλήθεια, έτσι κάνουν;» απαντάει, αφήνοντας μηδενικά
περιθώρια αμφιβολίας πως οι πιέσεις αυτές στον Πούτιν είναι κάτι παραπάνω από
διακοσμητικές.