Νέα αύξηση επιτοκίων, αλλά ίσως η τελευταία

Μία ακόμη αύξηση στα επιτόκια στην ευρωζώνη ετοιμάζεται να πραγματοποιήσει έως
το τέλος του έτους η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ενώ πληθαίνουν οι φωνές που
την καλούν να επανεξετάσει τη νομισματική της πολιτική για το 2007 και να
βάλει φρένο – έστω και προσωρινά – σε περαιτέρω αυξήσεις στο κόστος του
χρήματος.

Κύριος στόχος της ΕΚΤ είναι να διατηρηθεί ο πληθωρισμός κάτω από το όριο του
2%, καθώς οι οικονομολόγοι της τράπεζας βλέπουν τον κίνδυνο οι αυξήσεις στις
τιμές – που προκλήθηκαν λόγω του ακριβού πετρελαίου – να περάσουν στους
μισθούς. Όμως η σημαντική υποχώρηση των τιμών του μαύρου χρυσού τους
τελευταίους δύο μήνες αποκλιμακώνει τις πληθωριστικές πιέσεις όπως φάνηκε και
από τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, αναγκάζοντας πιθανότατα την τράπεζα να
επανεξετάσει τη στάση της, μετά και τις έντονες αντιδράσεις των κυβερνήσεων
για την πολιτική της.

Νέα αύξηση το 2006

Ο πρόεδρος της ΕΚΤ κ. Ζαν Κλοντ Τρισέ σε δηλώσεις του στις 5 Οκτωβρίου, όταν
ανακοίνωσε την άνοδο των επιτοκίων από 3% σε 3,25%, είχε αφήσει να εννοηθεί
ότι θα πραγματοποιηθεί τουλάχιστον μία ακόμη αύξηση τους επόμενους μήνες. Το
ίδιο άφησε να εννοηθεί και η ΕΚΤ στην τελευταία της μηνιαία έκθεση, όπου
αναφέρει ότι το κόστος δανεισμού στην ευρωζώνη βρίσκεται «σε χαμηλά επίπεδα»
και πως ο πληθωρισμός φέτος και πιθανότατα και το 2007 θα υπερβεί το 2% που
θέτει ως στόχο η τράπεζα.

Βουτιά του πληθωρισμού

Τον προηγούμενο μήνα ο Δείκτης Τιμών στην ευρωζώνη όμως κατέγραψε σημαντική
μείωση, υποχωρώντας στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο χρόνων. Τον
Σεπτέμβριο ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη διαμορφώθηκε σε 1,7% σε ετήσια βάση,
από 2,3% τον Αύγουστο και 2,6% τον Σεπτέμβριο του 2005. Σε ολόκληρη την
Ευρωπαϊκή Ένωση των 25 ο πληθωρισμός υποχώρησε τον Σεπτέμβριο στο 1,9%, από το
2,5% που βρισκόταν τον αντίστοιχο μήνα του 2005.

Η εξέλιξη του Δείκτη Τιμών τους τελευταίους μήνες του 2006 αναμένεται ότι θα
είναι καθοριστική για τη χάραξη της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ. Από την
εξίσωση των επιτοκίων όμως δεν λείπουν ούτε οι πιέσεις από τους πολιτικούς
στην ευρωζώνη, οι οποίοι φοβούνται πως το μπαράζ αυξήσεων στα επιτόκια
δυναμιτίζει τα θεμέλια της ανάπτυξης. Ανάμεσα σε αυτούς και ο ίδιος ο
επικεφαλής του Γιουρογκρούπ, ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου κ. Ζαν Κλοντ
Γιούνκερ, που δεν παύει να υπογραμμίζει τους κινδύνους αυτούς.

Και ράλι στα χρηματιστήρια

Η προοπτική να μπει φρένο στις αυξήσεις των επιτοκίων προκαλεί κούρσα στα
χρηματιστήρια που καταγράφουν το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, σκαρφαλώνοντας στα
υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών. Η Γουώλ Στρητ έσπασε το φράγμα των
12.000, που είναι το υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών, ενώ κοντά σε υψηλά
πενταετίας κινείται και η Ευρώπη.

Τα αμερικανικά χρηματιστήρια τρέχουν λόγω της προοπτικής να σταματήσουν οι
αυξήσεις των επιτοκίων από την Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ. Η Fed στην επόμενη
προγραμματισμένη συνεδρίαση του διοικητικού της συμβουλίου στις 24 και 25
Οκτωβρίου αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια δανεισμού σε
δολάρια, τα οποία έχουν εκτοξευτεί από το 1% πριν από δύο χρόνια, στο 5,25%
σήμερα. Και η αμερικανική τράπεζα προχώρησε σε αυξήσεις του κόστους δανεισμού
για να διατηρήσει υπό έλεγχο τον πληθωρισμό.

Το κόστος

Όποια κι αν είναι τα σχέδια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας οι δανειολήπτες
δεν θα αποφύγουν την αύξηση των επιτοκίων τον Δεκέμβριο. Μέχρι τώρα οι
συνεχείς αυξήσεις των επιτοκίων από την ΕΚΤ ισοδυναμούν για ένα μέσο
στεγαστικό δάνειο, με πρόσθετη ετήσια αύξηση στις δόσεις για την εξυπηρέτησή
του, που ξεπερνά τα 1.000 ευρώ. Πρόκειται για επιβάρυνση, που, σε συνδυασμό με
αυτήν του Δεκεμβρίου, θα κάνει ακόμη πιο δύσκολη την αποπληρωμή των δανείων
για όσους δανειολήπτες είναι υπερδανεισμένοι σε σχέση με τα εισοδήματά τους.