ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Κυβερνητικό παραλήρημα

Πριν από μερικές δεκαετίες ο γνωστός ιστορικός R. Hofstadter είχε μιλήσει για
το φαινόμενο της «παράνοιας» στην πολιτική ζωή των Αμερικής (The paranoid
style in American politics). Μάλιστα είχε διατυπώσει την εξής καταπληκτική
παρατήρηση: Ο πολιτικός που διακατέχεται από αυτό το σύνδρομο νομίζει ότι
αντιπροσωπεύει το υπέρτατο καλό στον αδυσώπητο αγώνα εναντίον του απόλυτου
κακού!

Γιατί κάνω αυτή την αναφορά στο έργο του Hofstadter; Γιατί αναρωτιέμαι
ειλικρινά, μήπως η υπουργός Παιδείας και ο Πρωθυπουργός υιοθετούν στα ζητήματα
της Παιδείας αυτή τη συνταγή του ιδιόμορφου και «παρανοϊκού στυλ» της
διακυβέρνησης (για το οποίο είχε μιλήσει ο παραπάνω συγγραφέας). Γιατί;

Διότι προφανώς δεν έχουν ολοκληρωμένη στρατηγική και ανακατεύουν ή
αναμειγνύουν ανεπίτρεπτα τα προβλήματα της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης με τα
εκρηκτικά και ιδιαίτερα προβλήματα των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, τα οποία
βρίσκονται σε μια πορεία αναμφισβήτητου θεσμικού εκφυλισμού (όπως
παραδέχονται όλοι).

Όμως η κυβέρνηση θα μπορούσε να καταλήξει με τους δασκάλους σε έναν «έντιμο»
και λειτουργικό συμβιβασμό, αφού τα αιτήματά τους είναι κατά βάση οικονομικά
(χωρίς βέβαια να λείπουν και οι ευρύτερες θεσμικές αξιώσεις αυτού του κλάδου,
όπως είναι η αύξηση των δαπανών για την Παιδεία ως ποσοστό επί του ΑΕΠ).

Αντ’ αυτού η ηγετική ομάδα της κυβέρνησης προτίμησε κυνικά (και ασύνετα) να
δυσφημίσει την εικόνα και το status του δασκάλου μέσα στην ελληνική κοινωνία
με τις απαξιωτικές δηλώσεις περί των προνομιούχων και «ανέντιμων» που παίρνουν
950 ευρώ τον μήνα!

Επιπλέον, η υπουργός Παιδείας με ένα «ναπολεόντειο ύφος» – που την αδικεί –
βλέπει παντού συνωμοσίες και πολιτικές υποκινήσεις (χωρίς να κατανοεί ότι
απευθύνεται σε μια κοινωνία η οποία μάλλον απεχθάνεται – ή βλέπει απαθώς – τα
κόμματα).

Μάλιστα, οι παραπάνω προκλητικές αναφορές για την οικονομική κατάσταση των
δασκάλων γίνονται ακόμη πιο ανυπόφορες, όταν όλοι γνωρίζουμε ότι η διεφθαρμένη
νομενκλατούρα του κυβερνητικού μηχανισμού ζει μέσα στα εκατομμύρια (όπως
απέδειξαν και τα πρόσφατα σκάνδαλα).

Ποιο ήταν, λοιπόν, το τελικό αποτέλεσμα αυτών των απαράδεκτων επιλογών;
Δυστυχώς κυοφορήθηκε μια πολωτική ατμόσφαιρα στη δημόσια σφαίρα η οποία μάλλον
δεν θα επιτρέψει τη γενναία θεσμική μεταρρύθμιση που χρειάζεται η Τριτοβάθμια
Εκπαίδευση.

Και το εύλογο ερώτημα που τίθεται πλέον είναι το εξής: Αν αυτό δεν αποτελεί
παρανοϊκό στυλ διακυβέρνησης, τότε τι άλλο αποτελεί; Η μόνη βάσιμη πολιτική
εξήγηση που μπορεί να ερμηνεύσει αυτό το φαινόμενο είναι το απίθανο έλλειμμα
στρατηγικής που έχει ο σημερινός Πρωθυπουργός, αφού δεν μπόρεσε να κατανοήσει
ότι το δομικό πρόβλημα δεν είναι τα Δημοτικά, αλλά τα Πανεπιστήμια!

Εξάλλου βρισκόμαστε στην εποχή της «μεταδημοκρατίας» – όπως λένε μερικοί
αναλυτές – και οι μονολιθικοί κυβερνητικοί μηχανισμοί κάνουν ορισμένες
επιλογές χωρίς να τις συζητούν δημόσια («Κόλιν Κράουτζ», «Η
μεταδημοκρατία»). Μπορεί, λοιπόν, ο Πρωθυπουργός και η υπουργός Παιδείας
να αποφάσισαν μια τέτοια ανεπεξέργαστη και αυταρχική ρήξη με τους δασκάλους,
χωρίς να διαβουλευθούν με κανέναν!

Βεβαίως οι παραπάνω θλιβερές καταγραφές δεν πρέπει να μας κάνουν να ξεχνούμε
ένα σημαντικό πράγμα (ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι εξαγγέλλονται από τους
φοιτητές και νέες καταλήψεις των ιδρυμάτων).

Με άλλα λόγια: Η ίδρυση των ιδιωτικών σχολών που προωθεί η σημερινή
νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση μπορεί να «κτυπηθεί» ουσιαστικά μόνο αν
ορθολογικοποιηθεί το υφιστάμενο δημόσιο Πανεπιστήμιο. Η στρατηγική των νέων
καταλήψεων δεν οδηγεί πουθενά (ή μάλλον οδηγεί στην καταβαράθρωση της δωρεάν
Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και αυτό πρέπει να γίνει αντιληπτό από όλα τα κόμματα
και από όλους τους φορείς).

Ποιο είναι το συμπέρασμα από όλα αυτά; Αντί να κάνει μεγάλες θεσμικές τομές
στα Πανεπιστήμια, η κυβέρνηση θέλησε αδικαιολόγητα να δυσφημίσει τον κλάδο των
δασκάλων (στους οποίους όλοι εμπιστευόμαστε τις νέες γενιές σε μια κρίσιμη
φάση της μορφωτικής τους διαπαιδαγώγησης).

Σε κάθε περίπτωση όλοι πρέπει να καταλάβουμε ότι οι δάσκαλοι δεν εκπροσωπούν
σε αυτή τη διαμάχη το «απόλυτο κακό» (Hofstadter)!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ.