«Η γνώση δεν χρειάζεται ανώνυμες εταιρείες»

«Η Ευρώπη κολυμπάει όρθια! Πρέπει να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της ύστερα από την κατάρρευση του Ευρωσυντάγματος. Το να πιστεύουμε ότι αποτελεί πρότυπο για τον κόσμο είναι απλώς ευσεβής πόθος», λέει στα «ΝΕΑ» ο Σερ Χάουαρντ Ντέιβις

«Εδώ και χρόνια το LSE διαθέτει μεγάλο αριθμό Ελλήνων φοιτητών, πολύ
μεγαλύτερο απ’ όσο θα περίμενε κανείς για το μέγεθος της Ελλάδας! Συνήθως
έχουμε γύρω στους 200-250 Έλληνες, περίπου όσους και από τη Γερμανία. Αυτή η
στενή σχέση του LSE με την Ελλάδα κτίστηκε εδώ και πολλά χρόνια και η φήμη
διακεκριμένων αποφοίτων όπως ο Σπύρος Λάτσης, ο Γιώργος Αλογοσκούφης και ο
Νίκος Γκαργκάνας προσελκύει ακόμη περισσότερους φοιτητές. Χαιρόμαστε πάρα πολύ
που ένας όροφός μας θα πάρει το όνομα του Ηλία Παρασκευά. Πρόκειται για τη
Νομική Σχολή, που θα αποτελεί μνημόνιο της σχέσης της Ελλάδας με το
πανεπιστήμιο».

Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που ο διευθυντής του London School of
Economics, Σερ Χάουαρντ Ντέιβις, βρίσκεται σήμερα στην Αθήνα· για να μιλήσει
στην ειδική εκδήλωση που διοργανώνει το LSE και ο Σύλλογος Ελλήνων Αποφοίτων
του με αφορμή τη δημιουργία στο νέο κτίριο του πανεπιστημίου ενός ελληνικού
ορόφου, που θα φέρει το όνομα του διακεκριμένου νομικού Ηλία Παρασκευά.

Το αυξημένο ενδιαφέρον του LSE για την περιοχή αποδεικνύει ακόμη ένα γεγονός:
Πλάι στην έδρα νεοελληνικών σπουδών που υπάρχει ήδη στο European Institute του
LSE, ιδρύεται τώρα και έδρα σύγχρονων τουρκικών σπουδών. Έτσι, το LSE γίνεται
το μόνο ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο που έχει δώσει έδρες κοινωνικών επιστημών και
στην Ελλάδα και στην Τουρκία. Ο Ντέιβις, μάλιστα, περιμένει οι κάτοχοι των δύο
εδρών να συνεργαστούν.

Απλό ακαδημαϊκό ενδιαφέρον ή μήπως κάτι περισσότερο;

«Πιστεύουμε ότι η Νοτιοανατολική Ευρώπη και η Τουρκία θα αποτελέσουν περιοχή
μεγάλου ενδιαφέροντος στις ερχόμενες δεκαετίες. Είναι ένα συναρπαστικό μέρος
για τη μελέτη των συνόρων της Ευρώπης, τις σχέσεις ανάμεσα στην Ευρώπη και τη
Μέση Ανατολή και τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να ικανοποιηθούν οι επιδιώξεις
των μουσουλμάνων στην Ευρώπη. Ακόμη δεν έχει οριστεί ο κάτοχος της τουρκικής
έδρας, αλλά περιμένουμε ότι μέσα στα επόμενα χρόνια θα δημιουργηθούν κοινά
ερευνητικά προγράμματα και κοινές υποτροφίες».

Αν και ανώτερος αξιωματούχος του βρετανικού δημόσιου και τραπεζικού τομέα –
έχει διατελέσει πρόεδρος της Βρετανικής Αρχής Οικονομικών Υπηρεσιών,
υποδιοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, γενικός διευθυντής της Ομοσπονδίας
Βρετανών Βιομηχάνων – ο Σερ Χάουαρντ Ντέιβις, διευκρινίζει ότι δεν σκοπεύει να
μετατρέψει το LSE σε επιχείρηση· άποψη που διατυπώνουν οι επικριτές του,
βλέποντας το γεγονός ότι διαδέχτηκε τον κοινωνιολόγο Άντονι Γκίντενς στη
διεύθυνση ως μήνυμα ότι το LSE ρίχνει το βάρος από τις πολιτικές επιστήμες
στον κόσμο των επιχειρήσεων.

Όπως εξηγεί, «το πανεπιστήμιο δεν είναι κερδοσκοπική εταιρεία· έχει ανώτερες
επιδιώξεις. Αλλά τα πανεπιστήμια πρέπει να διευθύνονται με επαγγελματικό
τρόπο. Λειτουργούν μέσα σε μια όλο και πιο ανταγωνιστική αγορά και ίσως τελικά
ο ανταγωνισμός να τα ωφελήσει. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι χώροι, οι γνώσεις
θα γίνουν Α.Ε. ούτε ότι θα διευθύνονται σαν Α.Ε.! Μόνο το 18% των εισοδημάτων
του LSE προέρχεται από κρατικές επιχορηγήσεις. Τα υπόλοιπα προέρχονται από τον
ανταγωνισμό με άλλα ιδρύματα. Μπορεί να επιτύχει κανείς διατηρώντας τις
παραδοσιακές αξίες του πανεπιστημίου. Δεν σημαίνει ότι όλα τα μαθήματά μας
είναι επιλογής, ούτε ότι η έρευνά μας είναι μόνο εφαρμοσμένη. Σε πολλές
περιπτώσεις είναι καθαρή έρευνα για την έρευνα».

Εντέλει, μπορούν τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια να ανταγωνιστούν τα αμερικανικά;

«Τα περισσότερα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια δυσκολεύονται. Μια πρόσφατη λίστα με τα
20 κορυφαία πανεπιστήμια στον κόσμο συμπεριελάμβανε τέσσερα βρετανικά, ένα εκ
των οποίων το LSE, και μόνο ένα από την υπόλοιπη Ευρώπη, από τη Γαλλία. Αυτό
αντικατοπτρίζει την έλλειψη οικονομικών πόρων στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, που
από τη μια δεν μπορούσαν να χρεώνουν δίδακτρα για τα μαθήματά τους και από την
άλλη είδαν τις κρατικές επιχορηγήσεις να μην αυξάνονται με την ίδια ταχύτητα
που αυξάνονταν οι φοιτητές. Ενώ οι περιορισμοί στους μισθούς των καθηγητών
ανάγκασαν πολλούς να διασχίσουν τον Ατλαντικό. Τα περισσότερα ευρωπαϊκά
πανεπιστήμια χρειάζονται δομικές μεταρρυθμίσεις».

«Είμαστε όλοι στον “Τρίτο Δρόμο”»

Τι γνώμη έχει ο Σερ Χάουαρντ Ντέιβις για τον «Τρίτο Δρόμο» του προκατόχου του
Άντονι Γκίντενς; «Το παλιό φάσμα Αριστεράς – Δεξιάς δεν είναι ο σωστός τρόπος
για να περιγράψουμε τις σημερινές πολιτικές επιλογές. Υπάρχουν σημαντικές
διαφορές απόψεων για τον ρόλο του κράτους, την πρωτοκαθεδρία των αγορών, τον
ρόλο της θρησκείας στην κοινωνία. Όλα αυτά δεν χωρούν σε ένα φάσμα πολιτικών
χρωμάτων. Στην Αγγλία είναι δύσκολο να περιγραφούν οι πολιτικές διαφορές του
Τόνι Μπλερ και του Ντέιβιντ Κάμερον. Και οι δύο πασχίζουν να
επαναπροσδιοριστούν. Κανένας δεν χρησιμοποιεί την ορολογία του Τρίτου Δρόμου,
αλλά ίσως αυτό να οφείλεται στο ότι σήμερα είμαστε όλοι στον Τρίτο Δρόμο».

Ο Σερ Χάουαρντ Ντέιβις θα μιλήσει απόψε στις 19.30 στο Ζάππειο μαζί με
συναδέλφους του από το LSE για το αν η Ευρώπη μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική
στην αμερικανική τάξη πραγμάτων. «Με στρατιωτικούς όρους η Ευρώπη δεν πρέπει
να ελπίζει σε κάτι τέτοιο. Από την άλλη, η επιρροή της στις διεθνείς
οικονομικές συζητήσεις είναι σημαντική», σημειώνει.