Άνθρωποι και ποντίκια

«Υποσχέθηκαν δρόμο, σπίτια, σχολεία. Κάθε φορά που είναι να τους ψηφίσουμε,
υπόσχονται τα ίδια. Και κάθε φορά τα ξεχνάνε. Δύο μήνες έστειλαν μια κυρία και
ένα βαγόνι. Το είπαν σχολείο, στείλαμε τα παιδιά εκεί και μετά η κυρία δεν
άντεξε και τα παράτησε. Είμαστε ξεχασμένοι από όλους. Πεταμένοι δίπλα στα
σκουπίδια!».

«Όταν βρέχει και χιονίζει είμαστε ξεγραμμένοι. Δεν έχουμε ούτε νερό ούτε ρεύμα», λέει για τη ζωή στις παράγκες δίπλα στην εθνική οδό Λαμίας – Καρδίτσας, η Μαρία Ζαφειροπούλου που στα 37 της έχει 22 εγγόνια

Η Χρυσοβαλάντα ζει στα Νταμάρια, δίπλα στα σκουπίδια της Λαμίας, όπως και
εκατοντάδες άλλοι Τσιγγάνοι εδώ και 20 χρόνια. Τριακόσιες οικογένειες, όλες
πολύτεκνες, έχουν απλώσει χαλιά, καλάμια, κουτιά, ξύλα και λαμαρίνες δίπλα στη
χωματερή και έχουν στήσει έναν καταυλισμό γεμάτο απορρίμματα, καμένα λάστιχα,
ποντίκια και φίδια.

«Πριν από 15 μέρες παραλίγο να χάσω την εγγόνα μου από δάγκωμα φιδιού», λέει η
Παναγιώτα Τσακίρη, γυναίκα του Παντελή, που θεωρείται ο αρχηγός των Τσιγγάνων
αυτού του καταυλισμού.

Μια μεγάλη χαράδρα απλώνεται στα δεξιά της εθνικής οδού που οδηγεί από τη
Λαμία στην Καρδίτσα. Ένας χείμαρρος ρέει κατά μήκος της χαράδρας και στις
όχθες του… απλώνεται η χωματερή με τα σκουπίδια της πόλης. Μερικά μέτρα πιο
ψηλά εκτείνεται και ο καταυλισμός των Τσιγγάνων.

«Μόνο οι Αλβανοί ζήλεψαν τη φτώχεια μας και ήρθαν εδώ πριν από δέκα χρόνια»,
λέει ο Βασίλης, αλλά τον διορθώνει αμέσως μετά η Μαρία. «Ήρθαν, έμειναν όμως
για λίγο. Βρήκαν δουλειές στις πατάτες και τα κρεμμύδια και έφυγαν, δεν
κάθησαν ούτε χρόνο».

Μερικοί μόνο ξέφυγαν

Η Μαρία Ζαφειροπούλου πλένει τα πιάτα της έξω από την καλύβα, που την
αποτελούν μερικά κομμάτια ξύλου και χαρτόνια καλυμμένα στη σκεπή με πλαστικές
σακούλες. Είναι 37 ετών και έχει έξι παιδιά και 22 εγγόνια.

«Μερικοί από μας ξέφυγαν. Πήραν τα δάνεια για τα σπίτια και δεν γύρισαν να
κοιτάξουν πίσω τους. Εμείς, όταν βρέχει και χιονίζει, είμαστε ξεγραμμένοι. Δεν
έχουμε ούτε νερό ούτε ρεύμα. Μερικοί έχουν κάποιες γεννήτριες και φέγγουν πού
και πού ή βλέπουν τηλεόραση. Μαζευόμαστε όλοι σε αυτά τα σπίτια τον χειμώνα».

«Λεφτά φέρατε; Αν δεν φέρατε, να σηκωθείτε να φύγετε από ‘δώ». Ο Μιχάλης είναι
ένας νεαρός άνδρας που λίγο έλειψε να μας πάρει με τις πέτρες. «Είναι
αλαφροΐσκιωτος», μας είπε η Γιώτα. «Όλο φωνάζει, βρίζει και πετάει πέτρες στα
αυτοκίνητα που περνούν μέσα από τον καταυλισμό. Το δικό σας είναι από τα πιο
καινούργια που έχει δει και νομίζει πως έχετε λεφτά».

Στον καταυλισμό δεν υπάρχουν πολλά αυτοκίνητα. Μετρήσαμε τέσσερα, όλα
ημιφορτηγά και ελαφρώς τρακαρισμένα. Ένα από αυτά εκτελεί χρέη εμπορικού,
πουλώντας απορρυπαντικά, κατσαρολικά, σκούπες και φαράσια.

Μόνο στις εκλογές…

«Δεν μας υπολογίζουν για ανθρώπους εδώ. Έρχονται μόνο για τις ψήφους λίγες
μέρες πριν και μοιράζουν υποσχέσεις. Τον δήμαρχο έχουμε να τον δούμε από τις
προηγούμενες εκλογές, που είχε έρθει και είχε υποσχεθεί ότι θα γίνει δρόμος
και θα μας δώσουν γη να χτίσουμε σπίτια», λέει με παράπονο η Ασημίνα που στα
24 χρόνια της έχει τέσσερα παιδιά, άφαντο άνδρα και το μικρότερο κοριτσάκι της
είναι άρρωστο.

«Ακόμα και οι παπάδες και οι καλόγριες που πάνε σε άλλους φτωχούς και στα
Ιδρύματα, δεν έρχονται να μας δουν. Υπάρχουν περισσότερα από δέκα μοναστήρια
και εκκλησίες γύρω γύρω και δεν έχουν έρθει ούτε μία φορά να μας φέρουν έστω
λίγο ψωμί, από αυτό που δίνουν μετά τη λειτουργία. Δεν υπάρχουμε για τους
υπόλοιπους», λέει με αγανάκτηση η Λουκία που έχει 50 εγγόνια και άλλα τόσα
δισέγγονα.

«Τους έχουμε ξεχάσει»

Στα πεντακόσια μέτρα από τον καταυλισμό υπάρχει η διασταύρωση για το κέντρο
της Λαμίας, για Αθήνα, Λάρισα και Καρδίτσα. Σταθήκαμε στο βενζινάδικο κοντά
στους Τσιγγάνους και ρωτήσαμε γι’ αυτούς.

«Ζούνε χρόνια εκεί», μας είπε ο Αποστόλης. «Δεν έχουν ενοχλήσει ποτέ κανένα.
Ούτε κλοπές ούτε φασαρίες, τίποτα. Ούτε γλέντια και πανηγύρια όπως σε άλλους
καταυλισμούς. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς μπορούν και ζουν δίπλα στα σκουπίδια.
Εμείς δεν θα μπορούσαμε να μείνουμε εκεί και η αλήθεια είναι πως εκεί που
βρίσκονται, κυριολεκτικά θαμμένοι στη χωματερή, τους έχουμε ξεχάσει».

Η δασκάλα ήταν καλή, αλλά έφυγε γρήγορα…

«Η κυρία ήταν καλή. Μας έδωσε βιβλία, τετράδια και μολύβια» λένε τα Τσιγγανόπουλα του καταυλισμού. Τα περισσότερα δεν γνωρίζουν ανάγνωση…

ΔΕΚΑΔΕΣ πιτσιρίκια μάς περικύκλωναν όση ώρα μιλούσαμε με τους γονείς
τους και όλα ήθελαν να φωτογραφηθούν. Κανένα δεν πήγαινε σχολείο και μερικά
είχαν παρακολουθήσει για λίγο μαθήματα μέσα στο βαγόνι που τους είχαν στείλει
πέρσι γι’ αυτό τον σκοπό.

«Η κυρία ήταν καλή. Μας έδωσε βιβλία, τετράδια και μολύβια, αλλά έφυγε
γρήγορα. Με τα πρώτα κρύα έκλεισε ο δρόμος από το ποτάμι. Μια-δυο μέρες δεν
περνούσε αυτοκίνητο και μετά ερήμωσε το βαγόνι και τέλειωσε για μας το
σχολείο», λέει ο 12χρονος Γιάννης που συλλαβίζει ακόμη τις λέξεις, αλλά νιώθει
υπερήφανος τουλάχιστον που μπορεί να διαβάζει, ενώ οι άλλοι δεν μπορούν.