Διαστάσεις Χορδές και βόστρυχοι

Οι φυσικοί τα θέλουν όλα τακτικά και παστρικά. Οι αβεβαιότητες τούς
αποσυντονίζουν, οι πολλές θεωρίες τούς μπερδεύουν, θέλουν κάτι που να εξηγεί
όλες τις λειτουργίες του Σύμπαντος, μια «θεωρία του παντός».

Επιστήμονες – ταχυδακτυλουργοί αναζητούν εδώ και δεκαετίες τη «θεωρία του παντός»

Η θεωρία της σχετικότητας περιγράφει τη δύναμη της βαρύτητας, που κρατά τα
μεγάλα αντικείμενα μαζί. Η κβαντική φυσική περιγράφει τα μικρά, στοιχειώδη
σωματίδια από τα οποία αποτελείται η ύλη και τις δυνάμεις με τις οποίες αυτά
τα σωματίδια αλληλεπιδρούν. Οι διαφορές ανάμεσα στις δύο αυτές θεωρίες
οδήγησαν ορισμένους επιστήμονες να αναπτύξουν πριν από μερικές δεκαετίες μια
νέα θεωρία που προσπαθεί να τις συμφιλιώσει. Σύμφωνα με αυτήν, ο χώρος και ο
χρόνος αποτελούν ένα σταθερό και αμετάβλητο «σκηνικό» με γεωμετρική δομή, στο
οποίο εκτυλίσσεται το έργο της φύσης. Η ύλη υπάρχει ανεξάρτητα από τον χώρο
και τον χρόνο και τα σωματίδια από τα οποία συνίσταται διαμορφώνονται από
παλλόμενες συγχορδίες.

Αλλά και η «θεωρία των χορδών» δεν έχει μπορέσει να δώσει τις επιθυμητές
απαντήσεις. Το 1986, γράφει ο Εκόνομιστ, ένας καθηγητής του
Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνιας ονόματι Άμπεϊ Άστεκαρ έκανε ακόμη ένα βήμα,
ξαναγράφοντας τις εξισώσεις της σχετικότητας ώστε να συμφωνούν με την κβαντική
μηχανική. Οι σκέψεις αυτές οδήγησαν δύο άλλους επιστήμονες, τον Λι Σμόλιν και
τον Κάρλο Ροβέλλι, να επεξεργαστούν μια νέα «θεωρία των πάντων», που
υποστηρίζει ότι ο χώρος και ο χρόνος δεν σχηματίζουν μια ομαλή εικόνα, αλλά
αποτελούνται από μικρά, διακριτά κομμάτια. Η γεωμετρία τους, όμως, δεν
επηρεάζει τους νόμους της φύσης. Ο χώρος και ο χρόνος δεν είναι το σκηνικό στο
οποίο παίζεται το δράμα της ύπαρξης, αλλά αποτελούν και οι ίδιοι μέρος αυτού
του δράματος. Ένα στοιχειώδες σωματίδιο δημιουργείται όταν τρεις «μπούκλες»
χωροχρόνου σχηματίζουν μια κοτσίδα. Αν η μια μπούκλα συστραφεί προς μια
κατεύθυνση, το σωματίδιο αποκτά ένα ηλεκτρικό φορτίο. Αν συστραφεί προς την
αντίθετη, το φορτίο θα είναι το αντίθετο. Αν συστραφεί δύο φορές, το φορτίο
διπλασιάζεται.

Μπερδεμένη κι αυτή η θεωρία, χωρίς αμφιβολία, όπως και το όνομά της:
«βοστρυχωτή κβαντική βαρύτητα». Το χειρότερο όμως είναι ότι δεν μπορεί να
δοκιμαστεί πειραματικά. Οι βόστρυχοι, όπως και οι χορδές, είναι γοητευτικά και
παραστατικά εργαλεία για μια θεωρητική αναπαράσταση της λειτουργίας του
Σύμπαντος, δεν μπορούν όμως να παρατηρηθούν και να μελετηθούν με ένα
τηλεσκόπιο. Οι επιστήμονες θα συνεχίσουν να αναπτύσσουν θεωρίες με στόχο τη
συμφιλίωση των προηγούμενων θεωριών, αλλά όλο κάτι θα τους διαφεύγει, κάποια
στοιχεία θα συγκρούονται, κάποια ερωτήματα θα παραμένουν αναπάντητα. Κι αν
κάποιος καταφέρει και βρει την αναμφισβήτητη και αδιάψευστη «θεωρία των
πάντων», σίγουρα θα μοιάζει μ’ εκείνον τον ερμητικό Ρώσο μαθηματικό που
απέδειξε την εικασία του Πουανκαρέ αλλά αρνήθηκε να επιβραβευτεί γι’ αυτό,
προτιμώντας την ησυχία του, την ιδιωτικότητά του, το πνευματικό καταφύγιο που
προσφέρει η διάνοια.

LINK: http://diastaseis.blogspot.com