Δρόμοι

Μια επιχείρηση…

… όταν δωροδοκεί στα κρυφά έναν κυβερνητικό υπάλληλο για να πάρει μια
δουλειά, αυτό λέγεται διαφθορά. Όταν δωροδοκεί μια ολόκληρη κυβέρνηση, αυτό
λέγεται πολιτική. Όμως και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει διαφθορά (δεν υπάρχει
διαφορά). Υπάρχουν πολλά ιστορικά παραδείγματα, από την Ιταλία του Κράξι μέχρι
τη Γαλλία του Μιτεράν και τη Γερμανία του Κολ, που δείχνουν πως το κακό χρήμα
μπορεί να διαφθείρει ακόμη και μια καλή δημοκρατία.

Στις ΗΠΑ Α.Ε….

… όπως είχε πει κάποτε την Αμερική ο αρθρογράφος Ουίλιαμ Πφαφ, ο θεσμός του
προέδρου έχει μετατραπεί σε εργαλείο επιχειρηματικών συμφερόντων. Είναι γνωστό
πως αν είχε κερδίσει τις εκλογές του 2000 ο Γκορ, θα εξυπηρετούσε τα
συμφέροντα των επιχειρήσεων της «νέας οικονομίας» που είχαν στηρίξει την
κυβέρνηση Κλίντον. Ο Μπους υποστηρίζει την πολεμική και πετρελαϊκή βιομηχανία.
Πρακτικοί άνθρωποι, οι ανώτατοι δικαστές των ΗΠΑ έχουν αποφασίσει πως τα
χρήματα που δαπανώνται για τη στήριξη ενός υποψηφίου στις εκλογές συνιστούν
μια μορφή ελευθερίας της έκφρασης που είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη. Έτσι,
τα οικονομικά συμφέροντα δεν χρηματοδοτούν μόνο τους νικητές των εκλογών, αλλά
και όλους τους ηττημένους. Παντού στον δυτικό κόσμο είναι γνωστό πως οι
κυβερνώντες δεν ελέγχουν πια την οικονομία, αλλά πως η οικονομία ελέγχει τους
κυβερνώντες.

Η εξουσία…

… είχε πει ο λόρδος Άκτον, διαφθείρει τις δημοκρατίες το ίδιο όπως και τις
δικτατορίες, τους βουλευτές το ίδιο όπως και τους μιλόρδους, τους
γραφειοκράτες το ίδιο όπως και τους στρατοκράτες. Όταν το βουλευτήριο ψηφίζει
για αγορές και πωλήσεις, το πρώτο πράγμα που αγοράζεται και πουλιέται είναι οι
βουλευτές. Άρα, όσο περισσότερο μεγαλώνει ο «κύκλος εργασιών» των κυβερνήσεων,
τόσο περισσότερο αυξάνεται η επιρροή των συμφερόντων. Δεν μας κυβερνούν
φιλόσοφοι – βασιλιάδες. Μας κυβερνούν τα συμφέροντα που χρίζουν φιλοσόφους –
βασιλιάδες. Ο κόσμος έχει αλλάξει πολύ από τότε που ο λόρδος Άκτον, ο Άγγλος
πολιτικός, μας άφησε χρόνους, πριν από έναν αιώνα (προλαβαίνοντας να πει αυτά
τα σοφά λόγια). Βασιλιάδες έπεσαν, αυταρχικά καθεστώτα ήρθαν και έφυγαν. Η
δημοκρατία επικράτησε, αλλά εξακολουθούμε να ζούμε μέσα στην αντίφαση πως η
δημοκρατία είναι ιερή, αλλά η πολιτική είναι νοσηρή. Μισοπιστεύουμε εκείνο που
είπε ο λόρδος Άκτον, αλλά πιστεύουμε πως το είχε πει για τσάρους και για
βασιλιάδες, όχι για αντιπροσωπευτικές κυβερνήσεις.

Ο σαιξπηρικός…

… βασιλιάς Ληρ, μονάχα αφού φεύγει από τον πολιτισμό βρίσκει μέσα του τον
πολίτη. Στους αγρούς, στις θύελλες, βλέπει την άθλια μοίρα των φτωχών που τους
σφίγγει σαν βρόχος τον λαιμό κι αναρωτιέται πώς μένουν ζωντανοί. Μπορεί η
εποχή του βασιλιά Ληρ να έχει παρέλθει, αλλά αυτό αναρωτιόμαστε ακόμη σήμερα.
Πόσοι πολιτικοί σήμερα θα τολμούσαν, σαν τον βασιλιά Ληρ, να βγουν στις
θύελλες που μέσα τους παραδέρνουν οι φτωχοί;