Έκθεση-καταπέλτης κατά Τουρκίας

Τη σαφέστερη έως τώρα ένδειξη πως η Τουρκία βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο
της διακοπής των ενταξιακών της διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση
αποτελεί η έκθεση προόδου της Κομισιόν, που επισήμως θα δοθεί στη δημοσιότητα
στις 24 Οκτωβρίου – και η οποία θα αποτελέσει τη βάση για τη λήψη των
αποφάσεων εκ μέρους των 25.

Το κεφάλαιο για την Κύπρο από την έκθεση της Κομισιόν, όπου τονίζονται οι αρνήσεις του Τούρκου πρωθυπουργού και του υπουργού Εξωτερικών να προωθήσουν για επικύρωση στη Βουλή ή να εφαρμόσουν το Πρόσθετο Πρωτόκολλο. Δεξιά, ο επίτροπος Διεύρυνσης της Ε.Ε. Όλι Ρεν, υπεύθυνος για τη σύνταξη της έκθεσης προόδου της Τουρκίας

Το κεφάλαιο για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την
Κύπρο και τις διασυνοριακές διαφορές – που έχουν στη διάθεσή τους «ΤΑ ΝΕΑ» –
αποτελεί καταπέλτη για την Άγκυρα, καθώς αποδεικνύει βήμα προς βήμα πως όχι
μόνο δεν έχει συντελεστεί πρόοδος, αλλά η κατάσταση σε πολλές περιπτώσεις έχει
επιδεινωθεί. Σκιαγραφείται έτσι η εικόνα μιας χώρας που δεν δείχνει καμιά
διάθεση προσαρμογής προς τις ευρωπαϊκές αρχές – και προκρίνει άλλες
προτεραιότητες, σε βάρος των ανθρώπινων δικαιωμάτων και όλων των δεσμεύσεων
που έχει αναλάβει έναντι των Βρυξελλών.

Σημειώνεται πως η Κομισιόν θεωρείται το πλέον αντικειμενικό όργανο της Ένωσης
– και είναι κοινό μυστικό πως πριν προχωρήσει στη σύνταξη των κειμένων της
διερευνά τις διαθέσεις των πρωτευουσών. Ως εκ τούτου, όπως λένε κοινοτικές
πηγές, το γεγονός πως καταλήγει σε ένα τόσο σκληρό κείμενο μπορεί να
ερμηνευθεί και ως προμήνυμα της άκαμπτης στάσης που θα τηρήσει η πλειονότητα
των χωρών-μελών έναντι της Άγκυρας.

Στο κεφάλαιο για την Κύπρο, η Επιτροπή σημειώνει πως «καμιά σημαντική πρόοδος
δεν έχει γίνει προς την εξομάλυνση των διμερών σχέσεων με τη Δημοκρατία της
Κύπρου». Αφού αναφέρεται στις επανειλημμένες αρνήσεις της Άγκυρας να εφαρμόσει
την τελωνειακή ένωση με την Κύπρο, αναφέρει:

«Η Τουρκία συνέχισε να αρνείται την πρόσβαση στα λιμάνια της σε πλοία υπό
κυπριακή σημαία ή σε εκείνα που τελικός προορισμός τους είναι η Κύπρος.
Τέτοιοι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα δεν επιτρέπουν στους επιχειρηματίες να
επιλέξουν τον οικονομικότερο τρόπο μεταφοράς και, ως εκ τούτου, έχουν ως
αποτέλεσμα έναν φραγμό στην ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών και στο εμπόριο.
Δεν σέβονται τη συμφωνία τελωνειακής ένωσης».

Αναφερόμενη στην ειρηνική επίλυση των συνοριακών διαφορών, η έκθεση (αν και
δεν έχει ολοκληρωθεί) τηρεί ίσες αποστάσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας,
καταγράφοντας απλώς το περιστατικό με την πτώση των F-16, όπως και τα
αποτελέσματα της επίσκεψης της κ. Μπακογιάννη στην Τουρκία. Σημειώνει, πάντως,
ότι «η αναφορά στο casus belli σε σχέση με την πιθανή επέκταση των ελληνικών
χωρικών υδάτων στο ψήφισμα που υιοθέτησε η Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση το
1995 παραμένει αμετάβλητη».

Ανησυχούν για τον ρόλο του στρατού και τα βασανιστήρια

Από το κεφάλαιο για τη λειτουργία του κράτους και τα ανθρώπινα δικαιώματα, η
Κομισιόν επισημαίνει μεταξύ άλλων:

*Δεν έχει ληφθεί κανένα απολύτως μέτρο για την ενίσχυση του πολιτικού ελέγχου
επί της Πολιτοφυλακής, που είναι τμήμα του στρατού και λειτουργεί με καθήκοντα
επιβολής της τάξης.

*Οι ένοπλες δυνάμεις συνεχίζουν να ασκούν σημαντική πολιτική επιρροή. Ανώτερα
στελέχη των ενόπλων δυνάμεων συνεχίζουν να εκφράζουν δημόσια και τακτικά τις
απόψεις τους για θέματα εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής, όπως είναι η
Κύπρος.

* Όσον αφορά την πρόοδο και την ενίσχυση των ανθρώπινων δικαιωμάτων, δεν
υπήρξε καμιά πρόοδος στην αναβάθμιση του θεσμικού συστήματος. Ανησυχούν
περιπτώσεις βασανιστηρίων και κακομεταχείρισης έξω από κέντρα κράτησης και
παραβιάσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων στα Νοτιοανατολικά της Τουρκίας .