Διπλή βόμβα στην οικονομία

Κρυφά και φανερά ελλείμματα πνίγουν την ελληνική οικονομία. Παρά τις
κυβερνητικές διαβεβαιώσεις για γρήγορη έξοδο από το τούνελ της επιτήρησης μετά
την απογραφή, στις Βρυξέλλες είναι κοινό μυστικό ότι θα παραμείνει υπό το
καθεστώς αυτό τουλάχιστον και το 2007.

Δεν είναι όμως μόνο το οξύ δημοσιονομικό πρόβλημα που η κυβέρνηση επιχειρεί να
κουκουλώσει ακόμη και με λογιστικά τρικ, αλλά και τα έντονα προβλήματα της
πραγματικής οικονομίας τα οποία, παρά τις αντίθετες προεκλογικές υποσχέσεις
της Ν.Δ., όχι μόνο παραμένουν αλλά και οξύνονται όπως προκύπτει από τον
«καθρέφτη» του ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Η έκρηξη του ελλείμματος που, σύμφωνα με έγκυρες εκτιμήσεις, θα ξεπεράσει
φέτος το ποσοστό-καμπανάκι του 10% του ΑΕΠ, οφείλεται όχι μόνο στην άνοδο του
κόστους για εισαγωγές καυσίμων, αλλά και στην έκρηξη των εισαγωγών που
αντανακλά το σοβαρό πρόβλημα ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Το
σήμα κινδύνου για αυτήν την τεράστια μαύρη τρύπα στην οικονομία – που
ισοδυναμεί με διαρροή κάθε χρόνο με τη μορφή κερδών και περισσότερων θέσεων
εργασίας για τις ξένες οικονομίες και επιχειρήσεις τού ενός στα δέκα ευρώ
διαθέσιμου εισοδήματος του Έλληνα ή αλλιώς 20 δισ. ευρώ ετησίως – πρόκειται,
σύμφωνα με πληροφορίες, να σημάνει η Τράπεζα της Ελλάδος με την επόμενη έκθεσή
της.

Ωραιοποίηση της κατάστασης

Ο Πρωθυπουργός, για άλλη μια φορά, από το «μπαλκόνι» της ΔΕΘ θα επιχειρήσει να
ωραιοποιήσει την κατάσταση της οικονομίας, υποστηρίζοντας ότι επί των ημερών
της κυβέρνησής του σημειώθηκε μεγάλη βελτίωση. Ωστόσο, όχι μόνο η κατάσταση
του προϋπολογισμού και η αθέτηση των προεκλογικών υποσχέσεων, αλλά και η
πολιτική λιτότητας που εφαρμόζεται ήδη και έχει προαναγγελθεί για το 2007 και
τα επόμενα χρόνια δείχνουν άλλα από αυτά που θα υποστηρίξει στη ΔΕΘ.

Ο Πρωθυπουργός θα επαναλάβει τη γνωστή υπόσχεση για αύξηση του ΕΚΑΣ και της
σύνταξης του ΟΓΑ από το 2007 και θα κάνει λόγο για φοροελαφρύνσεις στα φυσικά
πρόσωπα. Ωστόσο, με τα έκτακτα φοροεισπρακτικά μέτρα που ανακοίνωσε στο μέσον
του καλοκαιριού (φόροι σε καύσιμα, τσιγάρα, κινητά), η κυβέρνηση παίρνει πίσω
περισσότερα από αυτά που δίνει. Ενώ το κόστος των «παροχών» είναι 800 εκατ.
ευρώ, ο λογαριασμός των φοροεισπρακτικών μέτρων ξεπερνά τα 1,2 δισ. ευρώ.

Μάλιστα στο οικονομικό επιτελείο εξετάζουν σενάρια για νέα μέτρα που θα
περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό του 2007, τα οποία ζητεί άλλωστε και η
Κομισιόν. Ο προϋπολογισμός που θα κατατεθεί τον Νοέμβριο στη Βουλή θα
προβλέπει παράλληλα τη συνέχιση της εισοδηματικής πολιτικής λιτότητας στο
Δημόσιο – που ήδη προκαλεί τις αντιδράσεις των εργαζομένων -, ενώ στο ράφι
πλέον έχουν μπει και οι προεκλογικές υποσχέσεις της Ν.Δ. για μείωση των
δαπανών κατά 10 δισ. ευρώ από τη καταπολέμηση της σπατάλης. Οι αυξήσεις που
προτίθεται να δώσει η κυβέρνηση μόλις που θα ξεπερνούν το 3%, δηλαδή στην
καλύτερη περίπτωση θα παγώσουν οι πραγματικές αποδοχές των εργαζομένων, με
δεδομένο ότι στα ίδια επίπεδα αναμένεται να κινηθεί και ο πληθωρισμός.

Ζητούν μόνιμα μέτρα

Παρά τη λιτότητα, όμως, που εφαρμόστηκε και τα τελευταία δυο χρόνια και παρά
τα αλλεπάλληλα φορολογικά μέτρα, η κυβέρνηση απέτυχε να μειώσει το έλλειμμα
του προϋπολογισμού. Μάλιστα πληροφορίες από τις Βρυξέλλες, κάνουν λόγο για
παραμονή στο τούνελ της επιτήρησης και το 2007, καθώς για την Κομισιόν το
ζήτημα της μείωσης των ελλειμμάτων παραμένει και θα παραμείνει ανοικτό. Δεν
είναι τυχαίο ότι με κάθε ευκαιρία οι αρμόδιοι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής ζητούν μέτρα μόνιμης μείωσης του ελλείμματος. Άλλωστε και ο κ.
Αλογοσκούφης, στο Πρόγραμμα Σταθερότητας που έχει υποβάλει στις Βρυξέλλες,
έχει προαναγγείλει τη συνέχιση της πολιτικής λιτότητας για τα επόμενα χρόνια,
τουλάχιστον έως το 2010.

Φτωχότερη η Ελλάδα

Εκτός από το δημοσιονομικό πρόβλημα, η διόγκωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο
τρεχουσών συναλλαγών καταδεικνύει την επιδείνωση της πραγματικής κατάστασης
της ελληνικής οικονομίας. Το έλλειμμα του ισοζυγίου που πρόκειται, σύμφωνα με
τις εκτιμήσεις, να ξεπεράσει φέτος το 10% του ΑΕΠ αντανακλά μια σειρά από
σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία της οικονομίας και στις προοπτικές της.

Η διόγκωση του ελλείμματος με ταχείς ρυθμούς οφείλεται σύμφωνα με τους
αναλυτές αφ’ ενός στην μεγάλη διαφορά του πληθωρισμού στην Ελλάδα σε σχέση με
τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες – η Ελλάδα είναι πρωταθλήτρια στον πληθωρισμό στην
Ευρωζώνη, εξαιρουμένης της μικρής οικονομίας του Λουξεμβούργου – και αφ’
ετέρου στην υψηλό ρυθμό ανάπτυξης, που συντηρείται όμως κατά κύριο λόγο από
τους εκρηκτικούς ρυθμούς αύξησης του δανεισμού των νοικοκυριών. Σημειωτέον ότι
ο δανεισμός παρουσιάζει έκρηξη τα τελευταία χρόνια. Το συνολικό χρέος των
νοικοκυριών αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς, αφού από το 22,2% του ΑΕΠ που ήταν το
2002, φέτος σύμφωνα με εκτιμήσεις θα ξεπεράσει το 35%.

Πρόκειται για δανεισμό που «μεταφράζεται» σε υψηλή ζήτηση, η οποία διογκώνει
το κύμα των εισαγωγών ξένων προϊόντων. Τα τελευταία υποκαθιστούν τα εγχώρια
στην ελληνική αγορά, προκαλώντας ουσιαστικά μεταφορά θέσεων εργασίας στο
εξωτερικό. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του προβλήματος, ας σημειωθεί ότι
δεν είναι τυχαίο πως οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας τα τελευταία
χρόνια δεν κατάφεραν να κάμψουν την ανεργία, η οποία κινείται οριακά κάτω από
το 10% και είναι από τις υψηλότερες στην Ευρωζώνη. Παλαιότερα, πριν από την
είσοδο της χώρας στην ΟΝΕ, το άνοιγμα του ισοζυγίου καλυπτόταν με την απαξίωση
της δραχμής μέσω υποτιμήσεων που έκαναν φτωχότερους όλους τους ‘Έλληνες. Οι
προοπτικές για το μέλλον δεν είναι οι καλύτερες… Ο δανεισμός θα φθάσει αργά
η γρήγορα σε σημείο κορεσμού και η επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης θα
φρενάρει την πορεία σύγκλισης με την Ε.Ε. Η πορεία αυτή ήδη εμφανίζει στοιχεία
επιβράδυνσης τα τελευταία δυο χρόνια.