Η εξέλιξη μάς έκανε προληπτικούς

Μαύρη γάτα. Το «κόκκινο πανί» των προληπτικών

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ έχουν εξελιχθεί κατά τη διάρκεια δεκάδων χιλιάδων χρόνων με
τρόπο ώστε να είναι επιρρεπείς σε υπερφυσικές ιδέες και πιστεύω.

Αυτό τουλάχιστον ισχυρίζεται ένας ψυχολόγος, ο Μπρους Χουντ, καθηγητής
πειραματικής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, ο οποίος τονίζει πως,
ακόμα και στη σημερινή εποχή, οι θρησκευτικές πεποιθήσεις, η πίστη στη μαγεία
και σε υπερφυσικά φαινόμενα ευδοκιμούν – παρόλη την έλλειψη αποδεικτικών
στοιχείων και την πρόοδο της επιστήμης – επειδή οι άνθρωποι είναι από φυσικού
τους προκατειλημμένοι υπέρ της αποδοχής μέσα στη ζωή τους του ρόλου του
υπερφυσικού.

Ανθρώπινο μυαλό

Αυτές οι τάσεις, σημειώνει ο καθηγητής Χουντ, είναι σχεδόν σίγουρα ένα προϊόν
της εξέλιξης του ανθρώπου. Το ανθρώπινο μυαλό είναι φτιαγμένο έτσι ώστε να
μπορεί να βγάζει λογικό συμπέρασμα και με χρήση της διαίσθησης, για να μπορεί
να γεννάει θεωρίες για το πώς λειτουργεί ο κόσμος, ακόμα κι όταν κανείς δεν
μπορεί να διακρίνει ή να συμπεράνει εύκολα τους μηχανισμούς του.

Αυτός ο τρόπος σκέψης έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη της επιστημονικής σκέψης και
την προώθηση της επιστήμης, όπως συμβαίνει π.χ. στην ανακάλυψη αόρατων
δυνάμεων, όπως είναι η βαρύτητα, που όλοι γνωρίζουν πως υπάρχουν, προτού
καταστεί δυνατή η απόδειξη της ύπαρξής τους. Ωστόσο, ο ίδιος αυτός τρόπος
σκέψης μπορεί να οδηγήσει τους ανθρώπους σε παράλογες σκέψεις και πεποιθήσεις,
επειδή οι θεωρίες που σχηματίζονται με τη χρήση της διαίσθησης και όχι της
εμπειρικής παρατήρησης μπορεί να είναι λανθασμένες. Αυτές οι λανθασμένες
θεωρίες – όπως ισχυρίζεται ο καθηγητής ψυχολογίας – αποτελούν τη βάση πολλών προλήψεων.