TPITH AΠOΨH Iδιωτικά πανεπιστήμια και ιδιωτικοποίηση δημοσίων!

H δημιουργία «μη κρατικών – μη κερδοσκοπικών» πανεπιστημίων αποτελεί «βασικό
στόχο» στη νέα συνταγματική αναθεώρηση.

Οφείλουμε από την αρχή να ξεκαθαρίσουμε τις έννοιες. Τι σημαίνει πανεπιστήμια
«μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά»; Να το πούμε καθαρά: μη κρατικά – μη
κερδοσκοπικά πανεπιστήμια σημαίνει πανεπιστήμια με δίδακτρα!

Τα «μη κρατικά – μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια» θα είναι φτηνά σε υποδομές και
περιεχόμενο ιδιωτικά πανεπιστήμια με ακριβά δίδακτρα. Παράλληλα τον χώρο θα
έρθουν να γεμίσουν οι γνωστές «κολεγιές» διαφόρων κέντρων ελευθέρων σπουδών με
παραρτήματα ξένων, «φτηνών», συνήθως, πανεπιστημίων. Είναι φανερό ότι η
νομιμοποίηση των κέντρων αυτών θα αλλάξει δραματικά τον χάρτη της τριτοβάθμιας
εκπαίδευσης επιτρέποντας στα ξένα πανεπιστήμια να ανοίγουν θυγατρικές
επιχειρήσεις σαν αλυσίδες καταστημάτων Fast-food οπουδήποτε προσφέρονται
ικανοποιητικές συνθήκες κέρδους.

H νομιμοποίηση των παραπάνω παραρτημάτων ή η ίδρυση νέων είναι το εργαλείο για
την «ορθολογικοποίηση του αριθμού των εισακτέων» (μείωση των προσφερόμενων
θέσεων) στα δημόσια AEI και τη μετακύλιση του κόστους σπουδών στις οικογένειες
των υποψήφιων φοιτητών. Τελικός στόχος, ο σταδιακός μετασχηματισμός των
τριτοβάθμιων ιδρυμάτων σε επιχειρήσεις παροχής εκπαιδευτικών υπηρεσιών, η
μετάλλαξη της γνώσης από κοινωνικό αγαθό σε εμπορικό προϊόν και η μετατροπή
της μόρφωσης από συλλογικό δικαίωμα σε ατομική επιλογή. Έτσι, με το σκιάχτρο
της ίδρυσης των ιδιωτικών πανεπιστημίων, τα δημόσια ωθούνται να λειτουργήσουν
με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, να μειώσουν τα χρόνια σπουδών και να στραφούν
στην αγορά σε αναζήτηση νέων πηγών εσόδων (δίδακτρα, σύνδεση με επιχειρήσεις,
μετατροπή σε επιχειρήσεις πώλησης υπηρεσιών).

Αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά σε όσα γίνονται τα τελευταία χρόνια στην
Ευρώπη. Αν και ιδιωτικά πανεπιστήμια υπάρχουν στην Ισπανία, την Ιταλία και την
Πορτογαλία (και δεν υπερβαίνουν διψήφιο αριθμό), στην πραγματικότητα ο
δημόσιος χώρος της ανώτατης εκπαίδευσης σε ολόκληρη την E.E. σταδιακά
ιδιωτικοποιείται, καθώς π.χ. στο Βέλγιο, όπου κύριος φορέας της εκπαίδευσης,
της έρευνας και της φοιτητικής μέριμνας είναι το κράτος, υπάρχουν δίδακτρα που
κυμαίνονται από 125 έως 700 ευρώ σε ιδρύματα τα οποία χρηματοδοτούνται από το
κράτος και ώς 1.000 ευρώ σε ιδιωτικά. Στην Ιταλία έχουν μπει δίδακτρα εδώ και
10 χρόνια που κυμαίνονται στα 150 – 1.000 ευρώ, ενώ στη Βρετανία χιλιάδες
φοιτητές οδηγούνται σε πτώχευση μη μπορώντας να ξεπληρώσουν τα χρέη τους από
τα φοιτητικά δάνεια που είχαν αναγκαστεί να πάρουν για να πληρώνουν τις
πανεπιστημιακές σπουδές τους.

Το βασικότερο επιχείρημα που χρησιμοποιούν οι υποστηρικτές των «μη κρατικών –
μη κερδοσκοπικών» – ιδιωτικών πανεπιστημίων στη χώρα μας είναι ότι «με τα
ιδιωτικά πανεπιστήμια θα ανακοπεί η μεγάλη φοιτητική μετανάστευση, θα
σπουδάζει κανείς δίπλα στο σπίτι του και δεν θα ξοδεύονται σε άλλες χώρες
χρήματα για σπουδές».

Ωστόσο, ακόμη και αν δεχθούμε ότι η ίδρυση ή η νομιμοποίηση ιδιωτικών
πανεπιστημίων στην Ελλάδα θα περιορίσει ένα μέρος της φοιτητικής
μετανάστευσης, θα πρέπει να αναρωτηθούμε αν αυτό θα ανακουφίσει οικονομικά τις
οικογένειες που στέλνουν τα παιδιά τους σε πανεπιστήμια του εξωτερικού. Είναι
φανερό ότι το βασικό πρόβλημα, δηλαδή η οικονομική αιμορραγία του
οικογενειακού προϋπολογισμού, θα συνεχιστεί είτε το παιδί σπουδάζει σε
πανεπιστήμιο του εξωτερικού είτε σε ιδιωτικό πανεπιστήμιο στην Ελλάδα. Από την
άλλη, η δημιουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων, όχι μόνο δεν θα λύσει – μέσω του
ανταγωνισμού – τα προβλήματα της ποιότητας, αλλά θα εντείνει την πορεία
ιδιωτικοποίησης πλευρών της λειτουργίας των ίδιων των δημόσιων πανεπιστημίων.
Ακριβή εκπαίδευση με φθηνό περιεχόμενο.

Τέλος, έχει σημασία να σχολιάσει κανείς και την αριστοτεχνική μεθόδευση. Όλα
τα μέτρα και οι ρυθμίσεις των τελευταίων χρόνων, με την υποχρηματοδότηση του
δημόσιου πανεπιστημίου, με τον περιορισμό των εισακτέων, με το ψαλίδισμα
θέσεων στις περιζήτητες σχολές και με την πρόσφατη βαθμολογική βάση (πλαφόν
πρόσβασης) προσφέρουν στο πιάτο έτοιμη την πελατεία στους «επιχειρηματίες της
γνώσης», οι οποίοι ως γνώστες των επιχειρήσεων τρίβουν τα χέρια τους.