Έρχονται… ακτίνες X νέας γενιάς

Αν και ήταν γνωστό από χρόνια ότι τα εκρηκτικά σε υγρή μορφή αποτελούν
κίνδυνο για την ασφάλεια των αεροσκαφών, οι υπηρεσίες ασφάλειας διεθνώς δεν
έκαναν παρά ελάχιστα για να αναπτύξουν την τεχνολογία που θα βοηθούσε στον
εντοπισμό τους. Τώρα, μετά την αποκάλυψη του τρομοκρατικού σχεδίου στη
Βρετανία, εξετάζεται ακόμη και το ενδεχόμενο τα πρόσθετα μέτρα ασφάλειας που
ελήφθησαν να μονιμοποιηθούν ή ακόμη και να επεκταθούν και σε άλλες χώρες εκτός
της Βρετανίας και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Διαφανείς σακούλες μοιράζονται στους επιβάτες του αεροδρομίου του Γκάτγουικ, προκειμένου να βάλουν τα απαραίτητα και να παραδώσουν τις χειραποσκευές τους

Μια φωτιά σε εργαστήριο στη Μανίλα το 1995 έφερε τους ειδικούς μπροστά σε μια
νέα απειλή. Τα υγρά εκρηκτικά που προσπαθούσαν οι επίδοξοι βομβιστές να
κατασκευάσουν είχαν στόχο 12 αμερικανικά αεροσκάφη, τα οποία, σύμφωνα με το
σχέδιό τους, θα εκρήγνυντο πάνω από τον Ειρηνικό. Το σχέδιό τους δεν
υλοποιήθηκε. H αποκάλυψή του όμως σήμανε συναγερμό για τους επικεφαλής του
τομέα ασφάλειας των αερομεταφορών σε διεθνές επίπεδο. Ωστόσο η πρόοδος που
συντελέστηκε έκτοτε στον τομέα της ανάπτυξης μηχανισμών ανίχνευσης και
εντοπισμού «ύποπτων» αντικειμένων, ήταν μικρή.

Έπειτα από βίαια γεγονότα. Γεγονός είναι ότι τα τελευταία 30 χρόνια η
τεχνολογία ασφάλειας στα αεροδρόμια δεν έχει υποστεί μεγάλες αλλαγές. Όσες
τροποποιήσεις εφαρμόστηκαν για την ενίσχυση της προστασίας των επιβατών,
υιοθετήθηκαν ύστερα από βίαια γεγονότα τα οποία αύξησαν τη λαϊκή πίεση και την
αποφασιστικότητα των πολιτικών ηγεσιών για λήψη πρόσθετων μέτρων. Οι ακτίνες X
– για παράδειγμα – και τα μηχανήματα που ανιχνεύουν μεταλλικά αντικείμενα
εισήχθησαν στα αεροδρόμια μόνο μετά τις κουβανικές αεροπειρατείες σε αεροσκάφη
από και προς τις ΗΠΑ κατά τη δεκαετία του 1960. Οι αεροπειρατείες στις 11
Σεπτεμβρίου του 2001 με την τραγική κατάληξή τους ήταν το γεγονός που συνέβαλε
αποφασιστικά στη λήψη πρόσθετων μέτρων: οι είσοδοι των πιλοτηρίων έγιναν
αλεξίσφαιρες, τα αιχμηρά αντικείμενα απαγορεύθηκαν στις χειραποσκευές, ενώ στα
αμερικανικά αεροσκάφη τοποθετήθηκαν ένοπλοι συνοδοί.

Νέα φάση. Θα μπορούσε να είχε προβλεφθεί ότι στο μέλλον επίδοξοι
αεροπειρατές ή καμικάζι, θα δοκίμαζαν κάτι άλλο, πέρα από τις γνωστές και
επισφαλείς για την αποτελεσματικότητα των σχεδίων τους μεθόδους. H αποκάλυψη
του τελευταίου σχεδίου στη Βρετανία είναι το γεγονός που οδηγεί στην υιοθέτηση
νέων, χωρίς προηγούμενο μέτρων, για την ενίσχυση της ασφάλειας των ταξιδιωτών.
Ειδικοί μάλιστα επισημαίνουν ότι αποτελεί την αφορμή για να περάσει σε νέα
φάση γενικότερα η ασφάλεια στα αεροπλάνα.

Στο Λονδίνο εξετάζεται ήδη η μακροπρόθεσμη απαγόρευση μεταφοράς ποτών και
άλλων υγρών από τους επιβάτες στο αεροσκάφος. Αν αυτό υποστηριχθεί από τις
αρμόδιες υπηρεσίες (μυστικές, ασφάλειας αερομεταφορών, αεροπορικές εταιρείες)
θα εφαρμοστεί σε όλες τις πτήσεις εξωτερικού και πιθανόν να έχει και μόνιμο
χαρακτήρα. Από εκεί και πέρα, όμως, τον λόγο θα έχουν οι διεθνείς αρχές
αεροπορικής ασφάλειας.

Θα εντοπίζονται και ελάχιστες ποσότητες χημικών ουσιών

Βάσει των προτεινόμενων κανονισμών, που ήδη εφαρμόστηκαν σε Ηνωμένες Πολιτείες
και Βρετανία, θα επιτρέπεται στους επιβάτες να παίρνουν μαζί τους στο
αεροσκάφος τα ταξιδιωτικά τους έγγραφα, τα πορτοφόλια τους και τις τροφές των
παιδιών τους, με την προϋπόθεση όμως ότι όλα αυτά θα τα κρατούν σε διαφανή
πλαστική σακούλα και όχι σε χειραποσκευή. Παράλληλα όμως εξετάζεται και η
εισαγωγή νέων τεχνολογικών μέσων, περισσότερο εξελιγμένων. Για παράδειγμα,
καινούργιοι ανιχνευτές εντοπισμού όπλων και εκρηκτικών στις αποσκευές. Τα νέα
μηχανήματα, τα οποία σύμφωνα με τους «Τάιμς» του Λονδίνου έχουν δοκιμαστεί ήδη
στο αεροδρόμιο Χίθροου της βρετανικής πρωτεύουσας, μπορούν να εντοπίσουν
χημικές ουσίες από δείγμα ελάχιστης ποσότητας. Το δείγμα αυτό συγκρίνεται στη
συνέχεια με επικίνδυνα για χρήση στην κατασκευή εκρηκτικών υλών χημικά, τα
οποία υπάρχουν σε βάση δεδομένων, και καθορίζεται το κατά πόσο συνιστά
κίνδυνο. Τέτοιου είδους μηχανήματα υπάρχουν ήδη σε κάποια αμερικανικά
αεροδρόμια, ελάχιστα όμως θεωρείται ότι έχουν δοκιμαστεί στον υπόλοιπο κόσμο.

Τα τελευταία γεγονότα πιστεύεται ότι θα επισπεύσουν και την εισαγωγή
μηχανημάτων με ακτίνες X, για ολόσωμο έλεγχο των επιβατών. Τα μηχανήματα αυτά
θα δίνουν πλήρη εικόνα του σώματος του επιβάτη και θα μπορούν να ανακαλύψουν
αν κάποιος κρύβει κάτι στο σώμα του. Έτσι, ειδικοί εκτιμούν ότι σε λίγα χρόνια
ο συνηθισμένος τρόπος ελέγχου του επιβάτη μέσω ανιχνευτή μετάλλων θα είναι
παρελθόν. Λόγω της πολυπλοκότητας όμως των προτεινόμενων μέτρων ασφαλείας,
προκύπτει η ανάγκη μαζικού ελέγχου των επιβατών και γι’ αυτό σχεδιάζεται η
κατασκευή νέων μηχανισμών, οι οποίοι θα ερευνούν τους επιβάτες κατά ομάδες στα
αεροδρόμια.