Nέα εκρηκτικά – νέοι φόβοι

Αεροπορικά ταξίδια γεμάτα φόβο φαίνεται πως επιφυλάσσει το μέλλον στους
απανταχού ταξιδιώτες. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η επόμενη τρομοκρατική επίθεση
σε επιβατηγό αεροσκάφος δεν αποκλείεται να πραγματοποιηθεί με εκρηκτικά (υγρά
ή και σε μορφή σκόνης) μέσα σε ένα αθώο κουτί ταλκ, ένα μπιμπερόν ή ένα
μπουκάλι σιρόπι για τον βήχα…

Ο Στιβ Παρκ, Βρετανός ειδικός σε θέματα ασφαλείας, περιγράφει ένα σενάριο
τρόμου: Τρεις τρομοκράτες επιβιβάζονται στο ίδιο αεροσκάφος. Ο κάθε ένας από
αυτούς μεταφέρει επάνω του ή στη χειραποσκευή του ένα διαφορετικό «συστατικό»
της βόμβας. Το αεροσκάφος απογειώνεται και τα μέλη της ομάδας δίνουν
διακριτικά στον αρχηγό όλα όσα χρειάζεται. Αυτός πηγαίνει στην τουαλέτα,
αναμειγνύει τα εκρηκτικά, συνδέει σε αυτά ένα κινητό τηλέφωνο και καθώς το
αεροσκάφος αρχίζει τη διαδικασία προσγείωσης πάνω από μια πυκνοκατοικημένη
περιοχή, πυροδοτεί τη βόμβα.

Νέο κεφάλαιο

Σε ένα πράγμα συμφωνούν όλοι οι αναλυτές: το τρομοκρατικό σχέδιο που απέτρεψε
η βρετανική αστυνομία, το σχέδιο ανατίναξης αεροσκαφών με «υγρά εκρηκτικά»
κρυμμένα σε χειραποσκευές, πρέπει να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στη μάχη
εναντίον της τρομοκρατίας εν πτήσει. Το προσωπικό ασφαλείας στα αεροδρόμια,
προειδοποιούν, δεν ψάχνει πλέον εκεί που πρέπει. «Το θέατρο που βλέπουμε, με
ανθρώπους που βγάζουν τα παπούτσια τους, δεν πρόκειται να σταματήσει έναν
βομβιστή αυτοκτονίας» λέει ο Ιρλανδός Τομ Κλόναν. «Το κακό είναι πως τα μέτρα
ασφαλείας συνήθως προσαρμόζονται στην τελευταία επίθεση, όχι στην επόμενη
απειλή».

Δεν είναι η πρώτη φορά που οι τρομοκράτες σχεδιάζουν να ανατινάξουν αεροσκάφη
χρησιμοποιώντας υγρά εκρηκτικά. Το «σχέδιο Μπογίνκα» που αποκαλύφθηκε το 1995
στις Φιλιππίνες, προέβλεπε την ανατίναξη αεροσκαφών με βόμβες βασισμένες στη
νιτρογλυκερίνη, η οποία θα μεταφερόταν στο αεροσκάφος μέσα σε φιάλες με υγρό
για φακούς επαφής. Τότε, οι αρχές είχαν ανακοινώσει ότι θα απαγόρευαν στα
αεροσκάφη αμερικανικών εταιρειών που αναχωρούσαν από τη Μανίλα κάθε δοχείο με
υγρό ή τζελ χωρητικότητας μεγαλύτερης των 30 χιλιοστόλιτρων. Δεν το έκαναν.

Σε κρυσταλλική μορφή

Μία δεκαετία αργότερα, στο Μπέλφαστ της Βόρειας Ιρλανδίας, ένας Αλγερινός
βρέθηκε με 25 δισκέτες που περιέγραφαν πώς ακριβώς μπορείς να ρίξεις ένα
αεροσκάφος χρησιμοποιώντας εκρηκτικά σε κρυσταλλική μορφή κρυμμένα σε ένα
δοχείο με ταλκ. Στη δίκη του, ένας ειδικός του FBI κατέθεσε πως με βάση τις
οδηγίες αυτές, κατασκεύασε και πυροδότησε επιτυχώς τρεις βόμβες. Σε πείσμα του
βεβαρημένου αυτού παρελθόντος, όμως, οι εταιρείες εξακολουθούν να επιτρέπουν
στους επιβάτες να μεταφέρουν μαζί τους ένα σωρό δοχεία, που δύσκολα μπορεί να
ελεγχθούν με ακτίνες. «Οι χειραποσκευές είναι ο αδύναμος κρίκος των μέτρων
ασφαλείας» λέει ο Πολ Μπίβερ, ειδικός σε θέματα τρομοκρατίας. Και εντούτοις,
ειδικά οι εταιρείες χαμηλού κόστους, όπως η Ryanair ενθαρρύνουν ολοένα και
περισσότερο τους επιβάτες να προτιμούν τις χειραποσκευές.

Μόνιμα

Οι ειδικοί είναι κατηγορηματικοί. Τα έκτακτα μέτρα που ελήφθησαν χθες πρέπει
να γίνουν μόνιμα. Όλα αυτά όμως σημαίνουν πολύ μεγαλύτερη αναμονή στον έλεγχο
του αεροδρομίου. Και γεννούν ένα διαφορετικό σενάριο τρόμου: τρομοκρατικές
επιθέσεις σε τερματικούς σταθμούς αεροδρομίων.

«Εκδίκηση» της Αλ Κάιντα για Ιράκ – Αφγανιστάν

ΣΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ πως η Αλ Κάιντα βρίσκεται πίσω από τη συνωμοσία που
ματαιώθηκε από τη βρετανική αστυνομία και είχε στόχο την ανατίναξη αεροσκαφών
εν πτήσει, από το αεροδρόμιο του Χίθροου προς τις ΗΠΑ, καταλήγουν ειδικοί σε
θέματα τρομοκρατίας.

Ο ανεξάρτητος ειδικός σε θέματα τρομοκρατίας Πολ Μπίβερ σημείωσε: «Τους
τελευταίους δύο μήνες η Αλ Κάιντα υποσχέθηκε να εκδικηθεί για το Ιράκ και το
Αφγανιστάν με επιθέσεις εναντίον βρετανικών και αμερικανικών αεροπορικών
στόχων… Εντοπίζω ευθεία σχέση με αυτό».

Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει και ο Ροχάν Γκουναράτνα, ειδικός για την
τρομοκρατία στο Ινστιτούτο Αμυντικών και Στρατηγικών Σπουδών της Σιγκαπούρης.
«H μόνη οργάνωση που έχει την πρόθεση και τα μέσα για να σχεδιάσει
συντονισμένες επιθέσεις τέτοιας κλίμακας είναι η Αλ Κάιντα και οι πυρήνες που
συνδέονται ιδεολογικά μαζί της», ανέφερε ο Γκουναράτνα, από τους μεγαλύτερους
ειδικούς σε θέματα διεθνούς τρομοκρατίας.

Ο Μάγκνους Ράνστορπ, ειδικός σε θέματα τρομοκρατίας στο Σουηδικό Κέντρο
Μελετών για τις Ασύμμετρες Απειλές, τόνισε ότι η συνωμοσία που ματαιώθηκε χθες
από τις βρετανικές αρχές, «μπορεί κάλλιστα να ήταν το “μεγάλο χτύπημα»
εναντίον της Ευρώπης το οποίο τόσα χρόνια σχεδίαζε η οργάνωση».

Δεν χρειάζονται ούτε πυροκροτητή

ΝΙΤΡΟΜΕΘΑΝΗ, νιτρογλυκερίνη, νιτρογλυκόλη, νιτροαιθάνη, μεθυλικός
εστέρας νιτρικού οξέος, υδραζίνη… Καθεμιά από αυτές τις ουσίες,
προειδοποιούν οι ειδικοί, μπορεί να μετατραπεί σε «υγρή βόμβα» και δεν
αποκλείεται να είχε συμπεριληφθεί στα τρομοκρατικά σχέδια που απετράπησαν. Δεν
είναι δύσκολο να τις βρει κάποιος και βέβαια, δεν είναι δύσκολο να κρυφτούν σε
«αθώα» δοχεία ή φιαλίδια. H πιο γνωστή, η νιτρογλυκερίνη είναι – παρά τη φήμη
της – σχετικά σταθερή και δεν εκρήγνυται «αν δεν την ταρακουνήσεις καλά», όπως
λέει ο Τζον βον Ράντοβιτς στην «Independent». Ο μεθυλικός εστέρας νιτρικού
οξέος δεν χρειάζεται καν πυροκροτητή, εκρήγνυται μόλις συνδυαστεί «με μια άλλη
ουσία» την οποία ο Ράντοβιτς, για προφανείς λόγους, δεν θέλησε να αποκαλύψει.
Για τον Βρετανό ειδικό, μόνη λύση είναι να απαγορευθούν όλα τα υγρά στα
αεροσκάφη. Και το βρεφικό γάλα; «Δεν μπορεί παρά να συνεχίσουν οι μητέρες να
το δοκιμάζουν μπροστά στο προσωπικό ασφαλείας».