«Zήτημα χρόνου η αλλαγή στην Kούβα»

Ήταν το 1961. Δεκαεπτά Απριλίου. Μια ομάδα 1.500 οπλισμένων ανδρών ­
Κουβανοί εξόριστοι υποστηριζόμενοι από τις Ηνωμένες Πολιτείες ­ εισβάλλει στον
Κόλπο των Χοίρων, στη νότια ακτή της Κούβας, για να ανατρέψει το κομμουνιστικό
καθεστώς του Φιντέλ Κάστρο. Μέχρι τις 20 Απριλίου, οι περισσότεροι είχαν
σκοτωθεί ή συλληφθεί. Ένας από τους ενόπλους ήταν ο Αλφρέντο Ντουράν, ο οποίος
συνάντησε αρκετά χρόνια αργότερα τον Κουβανό πρόεδρο.

Αλφρέντο Ντουράν

Ο Αλφρέντο Ντουράν κρυβόταν στα έλη της Νότιας Κούβας επί 30 ημέρες πριν γίνει
αντιληπτός και συλληφθεί τελικά από Κουβανούς στρατιώτες: «Στις 17 Απριλίου,
γεμάτοι ελπίδα, φτάσαμε στην Κούβα. Πιστεύαμε τότε ότι θα κερδίζαμε ή θα
πεθαίναμε. Ποτέ δεν σκεφτήκαμε ότι θα χάναμε και θα ζούσαμε». Σήμερα, 45
χρόνια μετά, βλέπει τα πράγματα από άλλη σκοπιά. Δικηγόρος στο Μαϊάμι, ανήκει
πλέον κι αυτός στη μετριοπαθή μερίδα των εξορίστων της Φλόριντα, που βλέπουν
την αλλαγή στην Κούβα ως «ζήτημα χρόνου».

«Μετάβαση». Πράγματι, παρά τις εκρήξεις ενθουσιασμού που καταγράφηκαν
μεταξύ των μελών της κοινότητάς του – όταν έγινε γνωστό ότι ο Φιντέλ Κάστρο
είναι στο νοσοκομείο και παραδίδει «προσωρινά» την εξουσία στον αδελφό του
Ραούλ – δεν παρατηρήθηκαν ακραίες αντιδράσεις, για παράδειγμα, μαζική έξοδος
από τη μία ή την άλλη πλευρά, δηλαδή τις Ηνωμένες Πολιτείες ή την Κούβα. Ο
Ντουράν, ως πρώην αντικαθεστωτικός στρατιώτης και ως ενεργός παρατηρητής
σήμερα μέσα από την οργάνωση Κουβανική Επιτροπή για τη Δημοκρατία, πιστεύει
πως η κουβανική κυβέρνηση τα τελευταία δύο τρία χρόνια έχει αρχίσει να
σχεδιάζει τη διαδικασία διαδοχής. «Εμείς, εδώ στο Μαϊάμι, μιλούμε για
μετάβαση, όμως στην Κούβα μιλούν για διαδοχή. Όπως δείχνουν τα πράγματα, όλα
είναι υπό έλεγχο», τόνισε σε συνέντευξή του στο αμερικανικό ηλεκτρονικό
περιοδικό Salon.

Ένα εξάμηνο. Τι είναι όμως αυτό που σχεδίασαν στην Κούβα; Αυτό που έχει
γίνει γνωστό είναι ότι ο υπουργός Άμυνας της Κούβας, ο Ραούλ Κάστρο, ανέλαβε
κατόπιν εντολής του Προέδρου τη διακυβέρνηση της χώρας για κάποιο διάστημα που
δεν προσδιορίζεται χρονικά. Ο Ντουράν υποστηρίζει ότι στην τελευταία συνέλευση
του κόμματος έγινε τροποποίηση του Συντάγματος για να καλυφθεί το ενδεχόμενο
θανάτου ή αποχώρησης του Φιντέλ Κάστρο από την εξουσία. Δόθηκε τότε «ένα
εξάμηνο στον Ραούλ. Εντός αυτού του εξαμήνου θα πρέπει να συνέλθει η Κεντρική
Επιτροπή του κόμματος, η οποία και θα επιλέξει τη νέα ηγεσία. Είναι πιθανό να
υπάρξει ηγεσία συλλογικής μορφής, η οποία θα προκύψει από την Κεντρική
Επιτροπή». Αυτό, για τον Ντουράν, αποτελεί πηγή μεγάλης αισιοδοξίας. Το
αιτιολογεί λέγοντας ότι τα περισσότερα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής είναι
σχετικά νέα σε ηλικία. «Μόνο τέσσερις ή πέντε είναι της παλιάς φρουράς (…)
που θα ήθελαν δηλαδή να γυρίσει το ρολόι πίσω στο 1959. Όλοι οι άλλοι είναι
γύρω στα 50 ή 55. Και αυτοί οι άνθρωποι έχουν ένα νέο όραμα για το πώς θα
πρέπει να είναι η Κούβα. Μπορεί να κινηθούν γρήγορα, να ενσωματωθούν στη
συνολική διεθνή εικόνα, στην παγκοσμιοποίηση σε όλα αυτά που είναι ο 21ος
αιώνας».

«Πρέπει να πρυτανεύσει η μετριοπάθεια»

Αρκετά χρόνια μετά την ταπεινωτική ήττα των Ηνωμένων Πολιτειών στον Κόλπο των Χοίρων, ο Αλφρέντο Ντουράν συνάντησε τον Κουβανό ηγέτη

Για τον Ντουράν η μετριοπάθεια πρέπει να πρυτανεύσει. Απ’ όλες τις πλευρές,
από τους εξορίστους ή πρόσφυγες του Μαϊάμι, από τους αντικαθεστωτικούς που
παραμένουν στην Κούβα, από τους θερμούς υποστηρικτές του Φιντέλ Κάστρο.

Μέχρι και «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποφασίσουν στο τέλος να εφαρμόσουν μια
πιο έξυπνη πολιτική απέναντι στην Κούβα, θ’ αρχίσουν να μιλούν στη νέα
κυβέρνηση, θα ομαλοποιήσουν την κατάσταση, όσον αφορά στα ταξίδια, για
παράδειγμα, από και προς την Κούβα».

Θα μπορούσε όμως να γίνει αυτό με έναν Κάστρο στην ηγεσία; «Είναι και θέμα
εγωισμού. Δεν μπορούν να επιτρέψουν σε έναν Κάστρο να τους πλήξει. H πολιτική
που ασκούν οι Ηνωμένες Πολιτείες εδώ και πολύ καιρό δεν εξυπηρετεί τα
συμφέροντά τους. Έχει περισσότερο να κάνει με την εσωτερική τους πολιτική. Δεν
θα έπρεπε να είναι έτσι, όμως έτσι σκέφτονται στην Ουάσιγκτον, έτσι θα είναι
τουλάχιστον μέχρι την επόμενη κυβέρνηση. H ώρα για να αρχίσουν οι συνομιλίες
είναι τώρα».

638 απόπειρες δολοφονίας κατά του Κάστρο!

Για μισό αιώνα, η CIA και οι Κουβανοί εξόριστοι αναζητούσαν τρόπους να
δολοφονήσουν τον Φιντέλ Κάστρο. Μερικοί από τους τρόπους αυτούς θα προκαλούσαν
αμηχανία ακόμα και στον Τζέιμς Μποντ: δηλητηριώδη χάπια, τοξικά πούρα, ακόμη
και μαλάκια που εκρήγνυνται! Σύμφωνα με τον Φαμπιάν Εσκαλάντε, που ως αρχηγός
των μυστικών υπηρεσιών είχε μια εποχή την ευθύνη να κρατήσει τον Κουβανό ηγέτη
ζωντανό, έγιναν συνολικά 638 απόπειρες κατά της ζωής του. Ο αριθμός είναι
τεράστιος. Τεράστια όμως ήταν και η επιθυμία της CIA να τον σκοτώσει.

H χρησιμοποίηση ενός πούρου που είχε προγραμματιστεί να εκραγεί στο πρόσωπο
του Κάστρο είναι ίσως η πιο γνωστή απόπειρα εναντίον του. Άλλες είναι λιγότερο
γνωστές, αλλά εξίσου εντυπωσιακές. Γνωρίζοντας το πάθος του για τις
καταδύσεις, η CIA επινόησε το τέχνασμα με τα μαλάκια της Καραϊβικής: αναζήτησε
δηλαδή ένα κοχύλι αρκετά μεγάλο ώστε να χωρά μια φονική ποσότητα εκρηκτικών,
το οποίο στη συνέχεια θα βαφόταν με ζωηρά χρώματα ώστε να προσελκύσει την
προσοχή του Κάστρο. Το σχέδιο ήταν φιλόδοξο, αλλά δεν προχώρησε. Όπως δεν
προχώρησε και η ιδέα κατασκευής μιας στολής για καταδύσεις μολυσμένης με
κάποια ουσία που θα προκαλούσε στον Κουβανό ηγέτη μια χρόνια δερματική
ασθένεια.

Οι απόπειρες εναντίον του Κάστρο άρχισαν αμέσως μετά την επανάσταση του 1959.
Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε και μια γυναίκα, η οποία είχε κρύψει
δηλητηριώδη χάπια σε ένα κουτί με κρέμα νυκτός. Αλλά τα χάπια έλειωσαν. Έτσι
κι αλλιώς, ο Κάστρο κατάλαβε ότι η γυναίκα ήθελε να τον δολοφονήσει και της
πρόσφερε το πιστόλι του. «Δεν μπορώ να το κάνω, Φιντέλ», του είπε εκείνη.

H πιο πρόσφατη σοβαρή απόπειρα έγινε στη διάρκεια του ταξιδιού του Κάστρο στον
Παναμά, το 2000. Ενενήντα κιλά εκρηκτικών τοποθετήθηκαν κάτω από το βήμα από
το οποίο επρόκειτο να μιλήσει, αλλά τα ανακάλυψε η ομάδα προσωπικής ασφαλείας
του. Τέσσερις άνθρωποι συνελήφθησαν, αλλά στη συνέχεια τους δόθηκε χάρη.