Λίγα αλλά… μεγάλα λάθη στις άδειες

Λίγες – αλλά… ξεχωριστές – είναι οι περιπτώσεις κρατουμένων που δεν
επιστρέφουν στη φυλακή ύστερα από μία άδεια. Ωστόσο εντύπωση προκαλεί η
ευκολία που ορισμένοι βαρυποινίτες εξασφαλίζουν την πολυπόθητη άδεια – αλλά
και η λίστα με τα ονόματα των αδειούχων… μακράς διαρκείας: B. Ρωχάμης, Χρ.
Παπαδόπουλος, Αφοί Βλαστού. Ο τελευταίος ήταν ο M. Μακρυγιάννης.

Ξεχασμένοι αδειούχοι αποδείχθηκαν και ο Χρήστος Παπαδόπουλος (αριστερά), εγκέφαλος της «εταιρείας δολοφόνων», αλλά και ο Παναγιώτης Βλαστός (κέντρο) που συνελήφθη τρεις μήνες έπειτα από συμπλοκή με αστυνομικούς όπου έχασε τον αδελφό του

Τα τελευταία τέσσερα χρόνια περισσότεροι από 450 κρατούμενοι που πήραν
άδεια… ξέχασαν να επιστρέψουν στη φυλακή. Ο αριθμός όμως των «διαρροών»
θεωρείται ελάχιστος – αντιπροσωπεύει μόλις το 3,5% των αδειούχων κρατουμένων –
ώστε να θεωρηθεί αποτυχημένος ο θεσμός της άδειας.

«Το γεγονός ότι κατά χρονικά διαστήματα κρατούμενοι παίρνουν άδεια χωρίς
επιστροφή δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι πρέπει να καταργηθεί ο θεσμός,
αλλά δείχνει πως τα αρμόδια όργανα οφείλουν να είναι πιο προσεκτικά στους
κατάδικους που ανοίγουν – προσωρινά – την πόρτα των φυλακών», λένε νομικοί και
εισαγγελείς, οι οποίοι επισημαίνουν πως οι διαρροές τα τελευταία δεκαπέντε
χρόνια που εφαρμόζεται στη χώρα μας ο θεσμός της άδειας είναι ελάχιστες.

12.185 άδειες σε 3 χρόνια

Όπως προκύπτει εξάλλου από τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Δικαιοσύνης, από
το έτος 2002 έως το τέλος του 2005 χορηγήθηκαν συνολικά 12.185 άδειες σε
κρατουμένους – οι 468 δεν επέστρεψαν στο κελί τους.

«Οι υπεύθυνοι των φυλακών ούτε ζητούν τη γνώμη μας αλλά ούτε και ενημερώνουν
προκαταβολικά όσον αφορά το σε ποιον χορηγούν άδεια», επισημαίνουν στελέχη του
υπουργείου Δημόσιας Τάξης, που δεν μπορούν να κρύψουν τον προβληματισμό τους
για την περίπτωση του Μιχάλη Μακρυγιάννη και αφήνουν αιχμές εναντίον της
διοίκησης των φυλακών Αλικαρνασσού. «Ειδικά για τον Μακρυγιάννη, και μετά την
απόδραση του Παλαιοκώστα τους είχαμε προειδοποιήσει να μην του δώσουν άδεια σε
τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Το γιατί τελικά του έδωσαν μάς προβληματίζει»,
λέει στα «NEA» ανώτερος αξιωματικός της ΕΛ.ΑΣ.

Από το 1993 οι άδειες

Ο Βαγγέλης Ρωχάμης (δεξιά) πήρε άδεια πενθήμερη τον Αύγουστο του 1994, αλλά επέστρεψε ύστερα από… 2 χρόνια

Ο θεσμός των αδειών, που ισχύει σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, εφαρμόστηκε στην
Ελλάδα για πρώτη φορά το 1993, επί υπουργίας Κουβελάκη, ενώ από το 1957 έχει
συμπεριληφθεί και στους Κανονισμούς του ΟΗΕ για τη μεταχείριση των
κρατουμένων.

Σύμφωνα με όσα ορίζονται στον σωφρονιστικό κώδικα, ένας κρατούμενος για να
υποβάλει αίτηση για χορήγηση άδειας (πενθήμερης ή οκταήμερης) πρέπει να έχει
εκτίσει το 1/5 της ποινής που του έχει επιβληθεί ή τουλάχιστον 8 χρόνια εάν
έχει καταδικαστεί σε ισόβια κάθειρξη. H βαρύτητα του εγκλήματος που έχει
διαπράξει δεν αρκεί για να… στερήσει από κάποιον κρατούμενο το δικαίωμα να
ζητήσει άδεια. Τα αρμόδια συμβούλια των φυλακών, μαζί με τον υπεύθυνο
εισαγγελέα, αποφαίνονται κάθε φορά κατά περίπτωση για τον κάθε κατάδικο
λαμβάνοντας υπ’ όψιν σοβαρά αν θεωρείται ύποπτος για διάπραξη άλλων
εγκλημάτων, αλλά και τη συμπεριφορά του μέσα στη φυλακή.

Διάσημοι αδειούχοι μακράς διαρκείας

Ο τελευταίος κρατούμενος που απέδρασε μετά την άδεια ήταν ο M. Μακρυγιάννης

Ο ΜΑΚΡΥΣ κατάλογος των κρατουμένων που βγήκαν από τη φυλακή με άδεια
αλλά δεν επέστρεψαν είναι αρκετά μακρύς. Στις περισσότερες μάλιστα περιπτώσεις
οι κρατούμενοι δεν ξεχνούν το εγκληματικό παρελθόν τους και επαναλαμβάνουν τα
εγκλήματά τους. Από τους αδειούχους μακράς διαρκείας ξεχωρίζει η περίπτωση του
Βαγγέλη Ρωχάμη που πήρε άδεια πενθήμερη τον Αύγουστο του 1994 από τις φυλακές
του Αγίου Στεφάνου στην Πάτρα, αλλά επέστρεψε ύστερα από… 2 χρόνια, όταν
συνελήφθη από αστυνομικούς στην Οινόη. Ξεχασμένος αδειούχος αποδείχθηκε και ο
Χρήστος Παπαδόπουλος, εγκέφαλος της «εταιρείας δολοφόνων», αλλά και οι
διαβόητοι κακοποιοί αδελφοί Βλαστού. Τον Μάρτιο του ’98 εντοπίστηκαν από
αστυνομικούς στην Καλλιθέα. Ακολούθησε μάχη, στην οποία σκοτώθηκε ο K. Βλαστός
ενώ δύο αστυνομικοί τραυματίστηκαν βαριά. Ο Παναγιώτης Βλαστός διέφυγε και
πιάστηκε τρεις μήνες αργότερα στην Πλατεία Συντάγματος.