Aνάπλαση στα χαρτιά

Στα χαρτιά μένουν, για άλλη μια φορά, τα σχέδια για την ανάπλαση του
Ποικίλου Όρους. Το τρίτο ψηλότερο βουνό της Αττικής – μετά την Πάρνηθα και τον
Υμηττό – έκτασης 28.000 στρεμμάτων, παραμένει ένα… ξεροβούνι, έκθετο σε
διεκδικήσεις, καταπατήσεις και οικοπεδοποιήσεις.

Καταπατήσεις, έλλειψη πρασίνου, εγκαταλελειμμένα λατομεία συνθέτουν την εικόνα του Ποικίλου Όρους και του Όρους Αιγάλεω, που αποτελεί συνέχειά του (επάνω). Οι οργανωμένοι χώροι αναψυχής και περιπάτου αποτελούν «σταγόνα στον ωκεανό» (αριστερά)

Πάνω από το Περιστέρι, την Πετρούπολη, το Ίλιον, την Αγία Βαρβάρα και το
Αιγάλεω εξακολουθεί να υψώνεται ένας γυμνός ορεινός όγκος – χωρίς πράσινο, με
εγκαταλελειμμένα λατομεία, με σκουπίδια και μπάζα, με παράνομους βοσκότοπους.

Είναι ενδεικτικό ότι μόλις τα 5.000 στρέμματα είναι δεντροφυτεμένα. Μπορεί
στις εισόδους του βουνού να έχουν διαμορφωθεί οργανωμένοι χώροι αναψυχής και
περιπάτου – όπως τα πάρκα Νεολαίας, Καματερού και Προφήτη Ηλία, ή ο λόφος
Φοίνικα – αλλά, όπως λένε οι ειδικοί, αποτελούν «σταγόνα στον ωκεανό». Όπως
έχει υπολογιστεί, θα χρειαζόταν να δεντροφυτευτούν άλλα 10.000 στρέμματα για
να διπλασιαστεί το ποσοστό πρασίνου που αναλογεί στον κάθε κάτοικο της Δυτικής
Αθήνας – και από ένα τετραγωνικό μέτρο πρασίνου που είναι σήμερα, να φτάσει τα
δύο. «Το βουνό έχει αποκοπεί τελείως από την καθημερινή ζωή τής πόλης. Είναι
εχθρικό προς τους πολίτες. Είναι σύνορο, σηματοδοτεί το τέλος της πόλης, και
μάλιστα ένα “μη φιλικό” τέλος», αναφέρει ο περιβαλλοντολόγος κ. Φίλιππος
Κυρκίτσος.

Μελέτες αξιοποίησης

«Κι όμως, για το Ποικίλο Όρος έχουν γίνει στο παρελθόν επανειλημμένως μελέτες
αξιοποίησης», επισημαίνει ο αρχιτέκτονας – πολεοδόμος κ. Σπύρος Τσαγκαράτος.
«Σε αυτές είχαν προκύψει σημαντικά και ενδιαφέροντα στοιχεία. Υπήρχε σχέδιο
ακόμα και για την απομάκρυνση του στρατοπέδου ΚΕΒΟΠ από το Χαϊδάρι, και
πρόβλεψη για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ο χώρος. Όμως,
κανείς δεν ενδιαφέρθηκε προκειμένου να υλοποιηθεί αυτή η μελέτη. Δεν υπήρξε
πρόβλεψη για την ένταξη των φιλόδοξων αυτών σχεδίων σε κάποιο Κοινοτικό
Πλαίσιο Στήριξης».

Όπως λέει ο αρχιτέκτονας κ. Γιώργος Τζιρτζιλάκης, υπάρχουν λύσεις.
«Οικοτουρισμός, διαμόρφωση ορεινών περιπάτων, χώροι για ιππασία, θεματικά
πάρκα, οργανωμένη μελισσοκομία, είναι μερικές μόνο από τις δραστηριότητες που
θα μπορούσαν να αναπτυχθούν – και ταυτόχρονα να χρηματοδοτήσουν την
αποκατάσταση του φυσικού τοπίου σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο».

Πενιχρά μέσα

Προς το παρόν, οι μόνες προσπάθειες που γίνονται είναι ορισμένων δήμων της
περιοχής και του Αναπτυξιακού Συνδέσμου Δυτικής Αθήνας (ΑΣΔΑ), στους οποίους
ωστόσο η Πολιτεία διαθέτει πενιχρά μέσα. «Εμείς κάνουμε ό,τι μπορούμε», λένε
από τον ΑΣΔΑ. «Αναδασώνουμε εκτάσεις, κάνουμε γεωτρήσεις σε διάφορα σημεία του
βουνού, καθαρίζουμε μεγάλες εκτάσεις από μπάζα, οργανώνουμε την
πυροπροστασία». Οι ειδικοί, ωστόσο, επισημαίνουν ότι αν και οι παρεμβάσεις
αυτές είναι αξιέπαινες, δεν μπορούν να είναι αποτελεσματικές, εάν δεν
λειτουργήσουν με κεντρικό σχεδιασμό και συντονισμό. Πάντως, η βουλευτής
Επικρατείας κ. Μαρία Δαμανάκη ζήτησε πρόσφατα από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή
Περιβάλλοντος, την «υιοθεσία» του Ποικίλου Όρους και την εκπόνηση
συγκεκριμένου σχεδίου για την ανάπλασή του.

Κολλάνε στις διεκδικήσεις…

ENA ΑΠΟ τα μεγάλα προβλήματα του Ποικίλου Όρους, που εμποδίζουν την
ανάπλασή του, είναι και οι διεκδικήσεις τμημάτων του. Για παράδειγμα, ο Ιερός
Ναός Ευαγγελισμός της Θεοτόκου της Λαμίας διεκδικεί 7.500 στρέμματα. Στηρίζει
τη διεκδίκησή του σε μια διαθήκη του 1916, με την οποία έγινε κληρονόμος του
λεγόμενου Κτήματος Βέρδη. Το κτήμα αυτό αρχικά ανήκε στην Καλομοίρα Βέρδη, η
οποία το 1865 το κληροδότησε στα τέσσερα παιδιά της. Το ένα από αυτά πούλησε
το μερίδιό του σε κάποιον Αναστασόπουλο, ο οποίος έπειτα από δυο χρόνια το
αντάλλαξε με το σπίτι του Γεωργίου Ζωντανού. Ο τελευταίος δολοφονήθηκε και τον
κληρονόμησε, μεταξύ άλλων, και η αδελφή του Σοφία. Αυτή πέθανε το 1916, και
στη διαθήκη της άφηνε όλη της την περιουσία στον Ιερό Ναό Ευαγγελισμού της
Θεοτόκου…