Tεστ υποχωρήσεων στο Aιγαίο

Σε τεστ διαρκείας μπαίνουν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις στον στρατιωτικό
τομέα μετά την επίσκεψη του Έλληνα αρχηγού ΓΕΕΘΑ στην Άγκυρα, για την
πραγματοποίηση της οποίας χρειάστηκε να ληφθούν μέτρα… αμοιβαίων
υποχωρήσεων.

Χηνοφώτης — Οζγκιόκ. ο αρχηγός των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων «επέδειξε επιμέλεια» κατά την επίσκεψή του στην Άγκυρα

Για σχεδόν μία εβδομάδα, όσο διαρκούσε η επίσημη επίσκεψη, τα τουρκικά
μαχητικά απέφυγαν τις προκλήσεις, καθώς δεν εκτέλεσαν καμία αποστολή με
προορισμό το Αιγαίο.

Παράλληλα, όπως αναφέρει ο τουρκικός Τύπος, ο αρχηγός των ελληνικών Ενόπλων
Δυνάμεων ναύαρχος Παν. Χηνοφώτης «επέδειξε επιμέλεια» και δεν επισκέφθηκε,
«όπως αναμενόταν» κατά τη «Σαμπάχ», την Αγία Σοφία, ενώ απέφυγε να προσφωνήσει
δημόσια τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, τον οποίο επισκέφθηκε και
συνομίλησε μαζί του, στην Κωνσταντινούπολη.

Για το πώς διαμορφώθηκε αυτό το σκηνικό, οι αρμόδιοι αποφεύγουν να μιλήσουν:
αρκετοί και από τις δύο πλευρές υποστηρίζουν ότι η επίσκεψη ίσως αποδειχθεί
κάτι περισσότερο από σημειολογική. Ήδη τα δύο Γενικά Επιτελεία συμφώνησαν να
πραγματοποιήσουν κοινή άσκηση αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών και παροχής
ανθρωπιστικής βοήθειας τον Νοέμβριο στην Κωνσταντινούπολη, ενώ επεξεργάστηκαν
όχι μόνο τρόπους αποτελεσματικότερης εφαρμογής των υπαρχόντων Μέτρων
Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), αλλά έθεσαν στο τραπέζι προς συζήτηση και
νέα…

«Ο χρόνος θα δείξει» λέει πάντως αρμόδια ανώτατη στρατιωτική πηγή για τις
προοπτικές μετά την επίσκεψη και προσθέτει ότι «μια ιστορία 600 χρόνων και μια
διαρκής κρίση 33 χρόνων δεν ανατρέπονται σε μια στιγμή». Κατά τον ίδιο
παράγοντα, που έχει υπόψη του όλες τις παραμέτρους των στρατιωτικών σχέσεων
των δύο χωρών, «αυτό που προέχει αυτή τη στιγμή είναι η μείωση της έντασης και
η απόκτηση εμπιστοσύνης». Καθώς, όπως λέει, «πρέπει χωρίς υποχωρήσεις στις
αρχές, να δοκιμαστεί ένας ενδιάμεσος τρόπος πέραν της απραξίας ή του
πολέμου…».

Βεβαίως, οι ρεαλιστές – και οι… αριθμοί – δεν προδιαθέτουν θετικά για το πώς
μπορεί τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) να επηρεάσουν τις
ελληνοτουρκικές σχέσεις. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι προκλήσεις στο
Αιγαίο ούτε διαχρονικά, από τη στιγμή που πρωτοεφαρμόστηκαν τα ΜΟΕ το 1988
(Μνημόνιο Παπούλια – Γιλμάζ), αλλά ούτε κατά τη θερινή περίοδο (μορατόριουμ)
έχουν ουσιαστικά μειωθεί. Άποψη, άλλωστε, που συμμερίζεται και ο υπουργός
Άμυνας κ. E. Μεϊμαράκης.

Λειτούργησε δύο φορές η «κόκκινη γραμμή»

APKETOI πάντως υποστηρίζουν ότι «δεν πρέπει να μηδενίζεται ο ρόλος των
ΜΟΕ». Και φέρνουν ως παράδειγμα την ενεργοποίηση ήδη δύο φορές της επίσης νέας
«κόκκινης γραμμής» που συνδέει από την 1η Ιουλίου τα αεροπορικά Στρατηγεία
Λάρισας και Εσκί Σεχίρ: και στις δύο περιπτώσεις ο Έλληνας διοικητής του
Κέντρου Αεροπορικών Επιχειρήσεων στη Λάρισα χρησιμοποίησε το τηλέφωνο για να
ειδοποιήσει τον Τούρκο ομόλογό του ότι τα τουρκικά μαχητικά που κατευθύνονται
προς το ενεργοποιημένο πεδίο βολών της Άνδρου κινδυνεύουν από τα εκτελούμενα
πυρά. «Και τις δύο φορές ανέστρεψαν πορεία» λένε πηγές της Τακτικής
Αεροπορίας.

Ο αντίλογος, ωστόσο, για τη σκοπιμότητα της επίσκεψης Χηνοφώτη δεν
περιορίζεται στα «τεχνικά» των ΜΟΕ: Αρκετοί υποστηρίζουν ότι η επίσκεψη μόλις
δύο μήνες μετά τον θάνατο του σμηναγού Ηλιάκη εξυπηρετεί κυρίως την «εικόνα»
της Τουρκίας εν όψει της ευρωπαϊκής αξιολόγησης τον Οκτώβριο. «Θα μπορούσε,
ανταπαντούν διπλωματικές πηγές, να αντιστραφεί το επιχείρημα. Κανείς δεν
μπορεί να μας κατηγορήσει για μονολιθικότητα» υποστηρίζουν και επιμένουν ότι
«ο χρόνος θα δείξει». Καλού κακού πάντως, σε στρατιωτικό επίπεδο, τα μέτρα
ετοιμότητας που ενισχύθηκαν μετά τη σύγκρουση των δύο F-16 στην Κάρπαθο,
παραμένουν.