Σε… αφάνεια 500 έργα του Γ’ KΠΣ

Δυόμισι χρόνια πριν λήξει η προθεσμία ολοκλήρωσης του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου
Στήριξης, η κυβέρνηση ετοιμάζεται να κηρύξει επισήμως σε… αφάνεια κάπου 500
από τα έργα του, με το αιτιολογικό ότι δεν έχουν δώσει «σημεία ζωής» και δεν
υπάρχει ελπίδα να απορροφηθούν οι πόροι που τους αναλογούν. Πρόκειται για
δημόσια έργα, μικρά και μεγάλα, που εκτελούνται σε εθνικό ή περιφερειακό
επίπεδο, και τα οποία θα σβηστούν από τον χάρτη του Γ’ ΚΠΣ, ώστε να
μεταφερθούν οι πόροι τους σε άλλα έργα και προγράμματα με καλύτερες προοπτικές
υλοποίησης.

Ταυτόχρονα θα σβηστεί και ένα… σεβαστό ποσό, της τάξης των 4 δισ. ευρώ, από
τον συνολικό προϋπολογισμό του Γ’ ΚΠΣ, με την προωθούμενη αύξηση της
κοινοτικής και την αντίστοιχη μείωση της εθνικής συμμετοχής σε αυτόν. Έτσι, το
ΚΠΣ που θα εκτελεσθεί στο τέλος, ελάχιστη σχέση θα έχει με αυτό που
σχεδιάσθηκε και δρομολογήθηκε στην αρχή. Θα είναι μικρότερο, δεν θα
περιλαμβάνει έργα και προγράμματα που είχαν θεωρηθεί σημαντικά, και θα αφήσει
«στον αέρα» σχέδια που θα συνεισέφεραν στην ανάπτυξη.

Αυτές είναι οι βασικές αλλαγές που προωθεί αυτήν την περίοδο η κυβέρνηση, σε
συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στελέχη της οποίας βρίσκονταν την
περασμένη εβδομάδα στην Αθήνα για να σχεδιάσουν και να διαπραγματευθούν την
τρίτη και τελευταία αναθεώρηση του Γ’ ΚΠΣ.

Οι αλλαγές, που αναμένεται να οριστικοποιηθούν τον Σεπτέμβριο, υπαγορεύονται
από μία και μόνο σκοπιμότητα: την απορροφητικότητα, που βρισκόταν μόλις στο
45% στα μέσα Ιουλίου, σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών. H
κυβέρνηση θέλει πάση θυσία να έρθουν από τις Βρυξέλλες στην Αθήνα, έως τις
30/4/2009 (όταν θα εξαντληθεί η τελευταία προθεσμία να απορροφηθεί και το
τελευταίο ευρώ), άλλα 12 δισ. ευρώ που έχει λαμβάνειν η Ελλάδα από το σύνολο
των 22,7 δισ. ευρώ της κοινοτικής συμμετοχής του Γ’ ΚΠΣ.

Δημιουργικές τεχνικές

Στο όνομα του σκοπού αυτού, το αναπτυξιακό περιεχόμενο έχει περάσει σε δεύτερη
μοίρα και τον πρώτο λόγο έχουν οι… δημιουργικές τεχνικές. Αυτές
περιλαμβάνουν:

1. Την αύξηση του ποσοστού της κοινοτικής συμμετοχής, από το 66% που
είναι κατά μέσον όρο σήμερα, στο 75%, που είναι το πλαφόν σύμφωνα με τους
κοινοτικούς κανονισμούς. Αυτό οδηγεί σε μείωση της εθνικής συμμετοχής – αλλά
και του συνολικού προϋπολογισμού του Γ’ ΚΠΣ – μέχρι και κατά 4 δισ. ευρώ.

Συγκεκριμένα, σήμερα, με ποσοστό κοινοτικής συμμετοχής 66% στο σύνολο των 34,2
δισ. ευρώ του προϋπολογισμού του Γ’ ΚΠΣ, τα 22,7 δισ. ευρώ είναι κοινοτικοί
και τα 11,56 δισ. ευρώ είναι εθνικοί πόροι. Αν το ποσοστό της κοινοτικής
συμμετοχής ανέβαινε στο 75%, οι εθνικοί πόροι θα μειώνονταν κατά 4 δισ. ευρώ
και, αντίστοιχα, θα μειωνόταν και ο συνολικός προϋπολογισμός, περίπου στα 30
δισ. ευρώ.

Βεβαίως υπάρχουν έργα, όπως π.χ. η Εγνατία, των οποίων το ποσοστό
συγχρηματοδότησης δεν επιτρέπεται να ξεπεράσει το 50%, επειδή αποδίδουν έσοδα
(μέσω των διοδίων). Ωστόσο, συνολικά η περικοπή εκτιμάται ότι θα είναι της
τάξεως των 4 δισ. ευρώ.

2. Την αναδρομική εφαρμογή του αυξημένου ποσοστού κοινοτικής συμμετοχής
σε έργα του παρελθόντος. Αν γίνει αποδεκτή η κίνηση αυτή, θα αποφέρει αμέσως
στα ταμεία του κράτους έως και 1 δισ. ευρώ από έργα του παρελθόντος, λύνοντας
ως διά μαγείας το πρόβλημα του υπερβολικού ελλείμματος του κ. Γ. Αλογοσκούφη!

3. Την περικοπή έργων με χαμηλή απορροφητικότητα. Αυτήν την περίοδο, το
υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών περνά από… μικροσκόπιο ένα ένα τα έργα
του ΚΠΣ και διατυπώνει προγνωστικά για την πιθανή απορρόφηση που θα έχουν ώς
το τέλος του 2008. Με βάση τις πρώτες εκτιμήσεις, κάπου 1.300 έργα
χαρακτηρίζονται ως τα πιο ελπιδοφόρα, αυτά δηλαδή που παρουσιάζουν υψηλούς
ρυθμούς ανάπτυξης και αναμένεται να εξαντλήσουν την απορροφητικότητά τους. Στο
άλλο άκρο βρίσκονται περίπου 500 έργα που δεν προχωρούν και αναμένεται να
απενταχθούν από το ΚΠΣ. Βεβαίως, η κυβέρνηση μπορεί να υποστηρίξει ότι για
κάποια από αυτά θα υπάρξει κάποτε δυνατότητα χρηματοδότησης από εθνικούς
πόρους, όμως με την παρούσα κατάσταση του προϋπολογισμού αυτό το ενδεχόμενο
δεν είναι ορατό. Για τα μεγαλύτερα αναμένεται να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή
Επιτροπή να ονομαστούν «έργα-γέφυρες» και να συνεχισθεί η χρηματοδότησή τους
από το Δ’ ΚΠΣ.

4. Τη συγκρότηση ενός ταμείου, στο οποίο θα μεταφερθεί ένα μέρος των
πόρων που δεν μπορούν να απορροφηθούν. Τη σύσταση του ταμείου αυτού (που το
ΠΑΣΟΚ χαρακτήρισε «πάρκινγκ» κοινοτικών κονδυλίων) διαπραγματεύεται η
κυβέρνηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή από τον Απρίλιο του 2005 και πρόκειται να
θεσμοθετηθεί με νόμο. Κατά την κυβέρνηση, θα χρηματοδοτεί επιχορηγήσεις και
δάνεια για αναπτυξιακούς σκοπούς.

Πολιτική διαπραγμάτευση

H κυβέρνηση μπορεί μεν να θέλει να μετέλθει κάθε δημιουργικής τεχνικής, όμως
προκαλεί εντύπωση το ότι έχει πείσει για τις αλλαγές αυτές και την Ευρωπαϊκή
Επιτροπή. H συνήθως αυστηρή Κομισιόν παρέκαμψε, ως φαίνεται, τις αυστηρές
τεχνοκρατικές της προσεγγίσεις, κατόπιν υψηλής πολιτικής εντολής.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση επεχείρησε σε πρώτη φάση να εξασφαλίσει
παράταση, για έναν χρόνο, της προθεσμίας απορρόφησης των κονδυλίων, ώστε αυτή
να φτάσει στο τέλος του 2009. Αυτό όμως ήταν κάτι που δεν μπορούσε να δώσει ο
πρόεδρος της Κομισιόν κ. X. Μπαρόζο στον Έλληνα πρωθυπουργό κ. K. Καραμανλή,
καθώς έτσι θα άνοιγε ο ασκός του Αιόλου για όλες τις άλλες χώρες. Του
υποσχέθηκε, όμως, ως φαίνεται, να τον «διευκολύνει» σε οποιαδήποτε άλλη αλλαγή
ζητούσε για να αυξήσει την απορροφητικότητα. H υπόσχεση αυτή μεταφέρθηκε,
σύμφωνα πάντα με πληροφορίες, στην αρμόδια Επίτροπο κ. Ντ. Χούμπνερ και
υλοποιείται τώρα με την ευελιξία που δείχνει η Επιτροπή στην αναθεώρηση του
ΚΠΣ.