Ποιος σκότωσε τον Λόρκα;

Παραμένει ένα από τα διαχρονικά μυστήρια που ταλανίζουν την Ισπανία: ποιος
σκότωσε τον πιο διάσημο ποιητή και συγγραφέα θεατρικών έργων της χώρας και πού
τον έθαψε.

Ο Γκαρθία Λόρκα εκτελέστηκε αφού κατηγορήθηκε ως δημοκρατικός, κομμουνιστής και ομοφυλόφιλος. Έγινε μάρτυρας για τη Δημοκρατική Αριστερά, η οποία τελικά ηττήθηκε στον πόλεμο

Στην 70ή επέτειο της δολοφονίας του, μία νέα ταινία για τη ζωή του Φεντερίκο
Γκαρθία Λόρκα θα ισχυριστεί ότι τη δολοφονία του προκάλεσαν ζηλόφθονα μέλη της
οικογένειάς του οι οποίοι ήταν πλούσιοι γαιοκτήμονες στη Γρανάδα. Παρότι οι
δημιουργοί της ταινίας είναι προσεκτικοί να μην αποκαλύψουν πολλά στοιχεία της
ταινίας πριν από την πρώτη προβολή της τον Σεπτέμβριο, ωστόσο ισχυρίζονται ότι
πίσω από τη δολοφονία του Λόρκα βρίσκονταν οι Χοράθιο και Μιγκέλ Ρολντάν,
εξαδέλφια του.

Σύμφωνα με νέα στοιχεία που τώρα έχουν βγει στο φως, οι δύο εξάδελφοι βοήθησαν
στην οργάνωση των φασιστικών ταγμάτων θανάτου που λυμαίνονταν την περιοχή τις
πρώτες αιματοβαμμένες εβδομάδες του ισπανικού εμφυλίου πολέμου.

Μάρτυρας

Ο Γκαρθία Λόρκα εκτελέστηκε αφού κατηγορήθηκε ως δημοκρατικός, κομμουνιστής
και ομοφυλόφιλος. Έγινε μάρτυρας για τη Δημοκρατική Αριστερά, η οποία τελικά
ηττήθηκε στον πόλεμο. Αλλά, σύμφωνα τουλάχιστον με τους παραγωγούς της
ταινίας, τα αληθινά αίτια του θανάτου του μεγάλου δημιουργού πρέπει να
αναζητηθούν στις μικροαντιπαλότητες και διαμάχες που δημιουργήθηκαν, μέσα σε
πολλές γενιές, ανάμεσα στην οικογένεια του ποιητή και τους άλλους συγγενείς
του: τους Ρολντάν και τους Άλμπα.

Τα όσα είχαν μάθει για το αριστούργημα του Λόρκα «Το σπίτι της Μπερνάρντα
Άλμπα», το οποίο ο μεγάλος δημιουργός ολοκλήρωσε λίγο πριν από τον θάνατό του,
είχαν προφανώς εξοργίσει πολλούς συγγενείς του. Αντιμετώπισαν την ιστορία του
για μία τυραννική μητέρα από την Ανδαλουσία ως προσβολή εναντίον τους. Κάποιοι
άλλοι συγγενείς του Λόρκα ζήλευαν τη φήμη του. «Ο θάνατος του Γκαρθία Λόρκα
πηγάζει αρχικά από την καρδιά της ίδιας της οικογένειάς του», δήλωσε ο Εμίλιο
Ρουίθ Μπαρακίνα, ο σκηνοθέτης της νέας ταινίας.

«Του έριξα δύο σφαίρες»

Υπήρχε βέβαια ένα πολιτικό στοιχείο: η οικογένεια του Γκαρθία Λόρκα υποστήριζε
τη δημοκρατική κυβέρνηση, ενώ οι Άλμπα και Ρολντάν υποστήριζαν το στρατιωτικό
πραξικόπημα του Φράνκο. Αλλά οι δημιουργοί της νέας ταινίας ισχυρίζονται ότι η
ομοφυλοφιλία του Γκαρθία Λόρκα, στην οποία δεν έδιναν καμία σημασία ακόμα και
οι θαυμαστές του από την Αριστερά, τον έκανε στόχο των ταγμάτων θανάτου.
Μάλιστα, ο ντόπιος που φέρεται ως εκείνος που τον σκότωσε, ο Χουάν Λουίς
Τρεσκάστρο Μεντίνα, λέγεται πως φώναξε σε ένα μπαρ εκείνη τη νύχτα: «Του έριξα
δύο σφαίρες στον πισινό επειδή είναι ομοφυλόφιλος». Τώρα οι δημιουργοί της
ταινίας λένε ότι ο εκτελεστής του Λόρκα ήταν μακρινός συγγενής.

Ο θάνατος του Γκαρθία Λόρκα είναι από τότε αμφιλεγόμενο ζήτημα στην Ισπανία.
Το θέμα αυτό εθεωρείτο ταμπού κατά τη διάρκεια της 36χρονης δικτατορίας του
στρατηγού Φραντσίσκο Φράνκο, ο οποίος απαγόρευσε τα έργα του Λόρκα. Μετά τον
θάνατο του Φράνκο το 1975 έχουν υπάρξει βέβαια ορισμένες σποραδικές απόπειρες
για να μαθευτεί τι ακριβώς συνέβη, και για να εντοπιστεί το σώμα του μεγάλου
θεατρικού συγγραφέα και να ταφεί σωστά.

Ωστόσο η οικογένεια του Λόρκα αρνείται κατηγορηματικά να γίνει εκταφή του
σώματος του Λόρκα, που πιστεύεται πως μπορεί να είναι θαμμένος μέσα σε έναν
ελαιώνα κοντά στη Γρανάδα. Οι συγγενείς όμως δύο αναρχικών ταυρομάχων και μιας
δασκάλας που πιστεύεται πως βρίσκονται θαμμένοι μαζί με τον Γκαρθία Λόρκα
θέλουν να βρουν πού πραγματικά είναι θαμμένοι οι δικοί τους άνθρωποι. Άλλοι
τάσσονται υπέρ της εύρεσης του σώματος του Λόρκα, τονίζοντας πως αυτό θα
βοηθήσει να βρεθούν τα περίπου άλλα 30.000 θύματα των φασιστών του Φράνκο που
κείτονται σε 800 μαζικούς τάφους σε όλη την Ισπανία. Και ορισμένοι απλώς
πιστεύουν ότι ήρθε επιτέλους η ώρα να λυθεί το πιο παλαιό λογοτεχνικό και
πολιτικό μυστήριο της Ισπανίας.