ΓNΩMH Οι καταγγελίες θα μείνουν στα λόγια

H προειδοποίηση του ΟΗΕ πως οι βομβαρδισμοί του Λιβάνου από το Ισραήλ
συνιστούν ενδεχομένως εγκλήματα πολέμου, έχουν νομική βάση – όπως επισημαίνουν
ωστόσο οι αναλυτές, δεδομένου τού ότι στο ζήτημα αυτό εμπλέκεται τόσο το
δίκαιο όσο και η πολιτική, καλό είναι να μην περιμένει κανείς σύντομα
διώξεις…

Πριν ακόμα ξεπεράσουν οι νεκροί (στη συντριπτική τους πλειονότητα άμαχοι) στον
Λίβανο τους 300, η ύπατη εκπρόσωπος του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, η
Λουίζ Άρμπορ, δήλωσε πως ορισμένες ισραηλινές ενέργειες δείχνουν «πασιφανή και
απαράδεκτη στοχοποίηση αμάχων» – κάτι που αντιβαίνει στο διεθνές δίκαιο.
«Θεωρητικά», λέει ο Ντάνιελ Ματσόβερ, ένας Βρετανός δικηγόρος με ειδίκευση στα
ανθρώπινα δικαιώματα που εμπλέκεται σε μια απόπειρα δίωξης Ισραηλινών
στρατιωτών για εγκλήματα πολέμου στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας, «ένα
ολόκληρο φάσμα ανθρώπων, από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό και τους ανώτερους
στρατιωτικούς αξιωματούχους, μέχρι τους πιλότους των βομβαρδιστικών ή τους
πυροβολητές, μπορεί να είναι ένοχοι για εγκλήματα πολέμου». Για να αρχίσει
όμως μια δίωξη για εγκλήματα πολέμου, πρέπει να προηγηθούν διεξοδικές έρευνες
γύρω από το ποιοι στόχοι χτυπήθηκαν, πότε και από ποιον. Και πέρα από τη
δυσκολία που παρουσιάζει η συλλογή αξιόπιστων στοιχείων σε μια πολεμική ζώνη,
ουδείς πρέπει να υποτιμά την πανταχού παρούσα πολιτική διάσταση στις υποθέσεις
εγκλημάτων πολέμου.

Το Ισραήλ δεν έχει υπογράψει τη Συνθήκη της Ρώμης για τη συγκρότηση του πρώτου
διαρκούς δικαστηρίου που θα έχει τη δυνατότητα να διώκει τους υπευθύνους για
εγκλήματα πολέμου. Υπάρχουν ωστόσο δύο εναλλακτικές λύσεις. Ο ΟΗΕ μπορεί να
συγκαλέσει ένα ad hoc δικαστήριο, όπως έκανε για να δικάσει τον Σλόμπονταν
Μιλόσεβιτς – σύμφωνα ωστόσο με τον Ντάνιελ Ματσόβερ, είναι μάλλον απίθανο να
το πράξει όσο καιρό η Αμερική συνεχίζει να στηρίζει τη στρατιωτική δράση του
Ισραήλ στον Λίβανο και διαθέτει δικαίωμα βέτο στον ΟΗΕ. Απομένει η δυνατότητα
ατομικών χωρών να δρομολογήσουν διώξεις για εγκλήματα πολέμου στα δικά τους
δικαστήρια, βάσει των δικών τους νόμων. Οι Ισραηλινοί στρατηγοί και πολιτικοί
όμως αντιμετωπίζουν με μεγάλη επιφυλακτικότητα τα ταξίδια σε συγκεκριμένες
χώρες και η έκδοση καταζητούμενων σε άλλη χώρα για εγκλήματα πολέμου παραμένει
κάτι ανήκουστο. Το πιθανότερο λοιπόν είναι πως οι καταγγελίες θα μείνουν ως
έχουν: στα λόγια.

© The Times, 2006