Ολυμπιακή σκόνη πάνω από την Aθήνα

Περισσότερη σκόνη αιωρείται στην Αθήνα παρά την αξιοσημείωτη ύφεση της
οικοδομικής δραστηριότητας σε σχέση με την περίοδο 2002-2004 εξαιτίας των
μεγάλων ολυμπιακών έργων.

Δύο χρόνια πριν, τα ολυμπιακά έργα στην Αθήνα ολοκληρώνονταν το ένα μετά το άλλο. H σκόνη όμως στην ατμόσφαιρα του Λεκανοπεδίου έμεινε…

Όπως προκύπτει από τις επίσημες μετρήσεις του ΥΠΕΧΩΔΕ, οι συγκεντρώσεις
αιωρούμενων σωματιδίων στις περιοχές-εργοτάξια, όπως ήταν για παράδειγμα το
Μαρούσι, όχι μόνο δεν μειώθηκαν μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες αλλά αυξήθηκαν
κιόλας!

Όπως επισημαίνει ο Ηλίας Κάβουρας, κύριος ερευνητής Ινστιτούτου Ερευνών
Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, «η σκόνη
από οικοδομικές δραστηριότητες, όπως είναι για παράδειγμα οι εκσκαφές, συνήθως
συμβάλλει στην επαναιώρηση σωματιδίων με μεγάλη διάμετρο (μεγαλύτερη από 4-5
μm). Εξαιτίας του “τοπικού” χαρακτήρα της πηγής, βλέπουμε ένα σύννεφο σκόνης
εκεί που έχουμε τα έργα. Όμως τα συγκεκριμένα σωματίδια λόγω μεγάλου μεγέθους
όχι μόνο δεν απομακρύνονται, αλλά καθιζάνουν με μεγάλη ταχύτητα. Αυτό
δικαιολογεί και τη διατήρηση των συγκεντρώσεων των αιωρούμενων σωματιδίων κατά
το 2005 σε επίπεδα συγκρίσιμα με αυτά του 2002-2004. Και μάλιστα στην περιοχή
του Αμαρουσίου (όπου πραγματοποιήθηκαν πολλά έργα), η συγκέντρωση όχι μόνο δεν
μειώθηκε αλλά αυξήθηκε».

Χωρίς καθαρισμό…

«Στην Αθήνα έχουμε αυξημένα αιωρούμενα σωματίδια για τρεις κυρίως λόγους»,
επισημαίνει ο ερευνητής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. «Από τις εκπομπές
των I.X., από την επαναιώρηση της σκόνης στους δρόμους λόγω της κίνησης των
οχημάτων και από την παντελή απουσία καθαρισμού των δρόμων».

H ίδια εικόνα, όπως αυτή στο Μαρούσι, εμφανίζεται και σε άλλες περιοχές στις
οποίες γίνονταν πολλά έργα, όπως στο Μαρκόπουλο, το Φάληρο, το Ελληνικό, κατά
μήκος της Αττικής Οδού, αλλά και στο Γουδί. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η
αύξηση της συγκέντρωσης των αιωρούμενων σωματιδίων σε αυτές τις περιοχές μετά
το τέλος των έργων οφείλεται και στην αύξηση της κίνησης των I.X.. «Δεν πρέπει
να ξεχνάμε ότι η κίνηση στις λεωφόρους Κύμης και Σπ. Λούη ήταν μηδαμινή, αλλά
μετά την ολοκλήρωση των έργων αυξήθηκε σημαντικά συμβάλλοντας στην αύξηση των
συγκεντρώσεων», τονίζει ο κ. Κάβουρας.

Σύμφωνα με τον ερευνητή, αλλά και άλλους επιστήμονες που ασχολούνται με θέματα
ποιότητας της ατμόσφαιρας, όπως ο καθηγητής Γιάννης Ζιώμας, στην Αθήνα πλέον
είναι επιτακτική η ανάγκη λήψης μέτρων. Σύμφωνα με την Έκθεση της Γενικής
Διεύθυνσης Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ, για το έτος 2005 η μέση ετήσια
συγκέντρωση αιωρούμενων σωματιδίων ήταν μεγαλύτερη από την αντίστοιχη ετήσια
οριακή τιμή ώς και περίπου 30%. Την ίδια στιγμή η Κοινοτική Οδηγία προβλέπει
μείωση των ορίων από 40 σε 20 μg/m3 ημερησίως έως το 2010.

Κύριες πηγές εκπομπής αιωρούμενων σωματιδίων

Κίνηση οχημάτων: Θεωρείται η σημαντικότερη πηγή των «ψιλών» σωματιδίων
(διάμετρος μικρότερη από 2 μm), τα οποία λόγω του μικρού μεγέθους μπορούν να
διεισδύσουν στους πνεύμονες, ενώ εξαιτίας της χημικής σύστασης (αφού
προκύπτουν από την καύση πετρελαίου και βενζίνης) έχουν αυξημένη τοξικότητα.

H επαναιώρηση της σκόνης λόγω δραστηριοτήτων (π.χ. έργα): Είναι
η σημαντικότερη πηγή των αιωρούμενων σωματιδίων με διάμετρο από 2,5 έως 10 μm.
Σε πόλεις όπως η Αθήνα, όπου υπάρχουν μακρές περίοδοι χωρίς βροχή, η σκόνη
αυτή είναι περισσότερη.

Οι εκπομπές της βιομηχανίας: Στην περίπτωση της Αθήνας (και όχι του
Θριάσιου Πεδίου), οι βιομηχανικές δραστηριότητες δεν αποτελούν σημαντική πηγή
των αιωρούμενων σωματιδίων κυρίως λόγω των μέτρων που έχουν ληφθεί αλλά και
του ανέμου στην περιοχή.

Φυσικές πηγές (στην περίπτωση της Αθήνας και της Νοτιοανατολικής
Ευρώπης η σκόνη από τη Σαχάρα): Αυτές οι περιπτώσεις εμφανίζονται 3-4 φορές
τον χρόνο αλλά συνοδεύονται από μεγάλες συγκεντρώσεις.