«Bάρβαρη» διάρκεια…

Δεν σηκώνουν. Παραστάσεις πάνω από την κανονική διάρκεια. H Επίδαυρος, το
Ηρώδειο – ακόμα περισσότερο, άβολο θέατρο… – και τα άλλα αρχαία θέατρα ή και
τα σύγχρονα, χωρίς καθίσματα με πλάτη, θερινά αμφιθέατρα. Δεν αντέχεις πάνω
από δύο ώρες στις κερκίδες. Ό,τι ανάλογο έχει παιχτεί εκεί, δύσκολα το κοινό
το ανέχεται. Θυμάμαι τον εξοντωτικό «Ζαρατούστρα» του Κριστιάν Λούπα πρόπερσι
στο Ηρώδειο… Οι καλλιτεχνικοί διευθυντές πρέπει, όταν καταρτίζουν τα
προγράμματά τους, να μην το ξεχνούν αυτό. Γιατί διώχνει τον κόσμο. Έτσι και οι
«Βάρβαροι» του Γκόρκι από το Εθνικό Δραματικό Κέντρο Νορμανδίας – «Κομεντί ντε
Καν», σε σκηνοθεσία του διακεκριμένου, σχετικά νέου, Γάλλου Ζακ Λακασκάντ, που
έκαναν την παγκόσμια πρεμιέρα τους στο Ελληνικό Φεστιβάλ πριν ταξιδέψουν στην
Αβινιόν. Μολονότι οι παραστάσεις τους από δύο κατέληξαν μία (μετά τη ματαίωση
της κυριακάτικης, λόγω τελικού Μουντιάλ στον οποίο συμμετείχε η Γαλλία), τη
Δευτέρα το κοινό – πολλοί οι Γάλλοι – δεν θα ξεπερνούσε τα χίλια άτομα. Που
έμειναν ακόμα λιγότερα μετά το διάλειμμα. H διάρκεια της παράστασης, βλέπετε,
είχε «διαρρεύσει»: τέσσερις ώρες! «Βάρβαρη» διάρκεια… Δεν ήταν, βέβαια,
απολύτως αλήθεια αυτό. Τρεις ώρες και είκοσι λεπτά κράτησε η παράσταση, με ένα
– ευτυχώς… – εικοσάλεπτο διάλειμμα – δηλαδή, «ψαχνό», τρεις ώρες.

…κρουστή παράσταση

Όπως διαψεύστηκαν και οι φήμες ότι επρόκειτο και πάλι για… μεταμοντερνιά. Ο
Ερίκ Λακασκάντ είχε φέρει το έργο σε μια πολύ κοντινή μας εποχή – σχεδόν
σύγχρονη – αλλά το σεβάστηκε έστω κι αν το διασκεύασε. Και οδήγησε τους
ηθοποιούς του – κι ας μην ήταν όλοι ηθοποιοί πρώτης τάξεως – σε μια παράσταση
γεμάτη ενέργεια, κρουστή. Επιπλέον απέδειξε ότι είναι στυλίστας. Χωρίς να
επιδεικνύει το στυλ του, χωρίς να φορτώνει την παράσταση με ευρήματα, την
έστησε με έναν δικό του τρόπο: μπρεχτικά, με επί σκηνής στύλους-δέσμες
προβολέων στερεωμένους πάνω σε ροδάκια ώστε να μετακινούνται, «γυμνή»,
τονίζοντας αυτά που ήθελε στο μετα-τσεχοφικό αυτό έργο του 1906, το πολύπλοκο
και με πολλά πρόσωπα – ένα έργο «fin de siucle» («τέλους εποχής») – και
χρησιμοποιώντας όλο το Ηρώδειο που, όπως και για τη Σιλβί Γκιλέμ και τον Ράσελ
Μάλιφαντ, η ορχήστρα του και οι πάροδοί του είχαν υψωθεί στο επίπεδο της
σκηνής με «θαμμένο» τον θώκο και την πρώτη σειρά των κερκίδων – μια πολύ
έξυπνη και λειτουργική λύση, που φέρνει πιο κοντά στο κοινό την παράσταση.
Μεγαλύτερος έπαινος για τους «Βαρβάρους» με τη «βάρβαρη» διάρκεια:
κουραστήκαμε, αλλά μας κράτησαν – προσωπικά μιλάω, αλλά έβλεπα και τους γύρω
μου – με το ενδιαφέρον αμείωτο μέχρι το τέλος. Που χειροκροτήθηκε θερμά.