Δρόμοι

Το βάθος…

… της ντροπής, όπως θα το έλεγε ο Πίντερ. Πάλι το ίδιο σκηνικό στη Μέση
Ανατολή. Από τη μια μεριά τα ισραηλινά άρματα μάχης και από την άλλη οι
πολιορκημένοι Παλαιστίνιοι. Τα δικαιώματα του παλαιστινιακού λαού
παραβιάζονται κατάφωρα, αλλά οι ηγέτες της Δύσης περιορίζονται σε φραστικές
«επεμβάσεις».

H Γκόλντα Μέιρ…

… είχε πει: «Δεν υπάρχουν Παλαιστίνιοι». Ο Σαουδάραβας βασιλιάς Φεϊζάλ είχε
πει: «Τι το θέλουν το Τείχος των Δακρύων; Ας τους χτίσουν ένα άλλο τείχος να
πηγαίνουν να κλαίνε». Πιο σωστά το είχε πει ένας ανώνυμος Παλαιστίνιος: «Ή να
μας χωρίσουν ή να μας παντρέψουν». Το Ισραήλ δείχνει πάλι να προτιμάει την
τρίτη λύση: τον αναγκαστικό γάμο, που θα επιβληθεί από μια μόνιμη δύναμη
κατοχής στην περιοχή, με ανυπολόγιστες συνέπειες.

Οι Ισραηλινοί…

… όταν δεν αναγνώριζαν καμία εθνική συνοχή στους Παλαιστινίους δεν σήμαινε
ότι γι’ αυτούς δεν υπήρχαν, αλλά ότι ήλπιζαν πως με κάποιον τρόπο οι
Παλαιστίνιοι τελικά θα «χωνεύονταν» στα υπόλοιπα αραβικά κράτη. Όταν οι
Παλαιστίνιοι δεν αναγνώριζαν το δικαίωμα ύπαρξης του Ισραήλ δεν σήμαινε ότι
ήθελαν να το εξοντώσουν, αλλά ότι ήλπιζαν πως ο υπόλοιπος εβραϊκός κόσμος θα
«αφομοίωνε» τους Ισραηλινούς Εβραίους. Όμως, τα ερωτήματα που έμπαιναν στο
παλαιστινιακό ζήτημα ήταν πάντα τα ίδια μπροστά στο ενδεχόμενο ίδρυσης
παλαιστινιακού κράτους. Θα επιτραπεί στους Παλαιστινίους που έχουν χάσει τις
περιουσίες τους να προσφύγουν στα ισραηλινά δικαστήρια; Θα τους αφήσουν να
μεταναστεύσουν στο Ισραήλ; Πώς θα διανεμηθούν τα νερά του Ιορδάνη; Ποιος θα
ελέγχει τα τουριστικά «χρυσωρυχεία» της Ιερουσαλήμ; Ερωτήματα που βρίσκονται
στην καρδιά κάθε φόρμουλας για ειρηνική λύση.

Οι πρόσφυγες…

…Παλαιστίνιοι, οι οποίοι είναι τέσσερα εκατομμύρια και είναι σπαρμένοι στις
χώρες της περιοχής, είναι η βασική αιτία που το παλαιστινιακό ζήτημα δεν
μπορεί να βρει ειρηνική λύση. Οι Παλαιστίνιοι, που σήμερα είναι τρία
εκατομμύρια στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα, δεν μπορούν να κάνουν χωρίς αυτούς.
Όμως οι Ισραηλινοί, που είναι πέντε εκατομμύρια (συν ένα εκατομμύριο
Παλαιστίνιοι που ζουν στο Ισραήλ), δύσκολα θα δεχθούν την επιστροφή των
προσφύγων. Σήμερα, το 53% από τα περίπου εννέα εκατομμύρια του πληθυσμού του
Ισραήλ, της Δυτικής Όχθης και της Γάζας είναι Εβραίοι. Μέχρι το 2010, λόγω
χαμηλής γεννητικότητας, οι Εβραίοι θα αποτελούν μειοψηφία, σύμφωνα με τους
υπολογισμούς του Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ. Δεν είναι λοιπόν μόνο οι
Παλαιστίνιοι βομβιστές που τους κάνουν να μην αισθάνονται ασφαλείς, αλλά και
οι αριθμοί. Γι’ αυτό, πολλοί από τους Ισραηλινούς εύκολα υποκύπτουν στις
απλοϊκές «λύσεις» της ωμής βίας και ακόμη πιο εύκολα ξεχνούν τις άλλες, τις
πιο δύσκολες αλλά πιο ελπιδοφόρες λύσεις, για τις οποίες έδωσε τη ζωή του ο
Γιτζάκ Ράμπιν.