Tρία χρόνια… φαγούρας για μετοχές

Το πετρέλαιο στα 80 δολάρια το βαρέλι, τα επιτόκια του ευρώ στο 4% – από 2,75%
σήμερα – και η ισοτιμία ευρώ/δολάριο στο 1,35 είναι οι προβλέψεις-σοκ που
κάνουν οι διεθνείς αναλυτές για την επόμενη τριετία, φέρνοντας την παγκόσμια
οικονομία αντιμέτωπη με ένα νέο, αβέβαιο τοπίο. Ήδη, χιλιάδες δανειολήπτες που
είδαν τη δόση τους να αυξάνεται κατά δεκάδες ευρώ κάθε μήνα, ενδέχεται να
πληρώσουν περισσότερα από 1.200 ευρώ επιπλέον κάθε χρόνο μέχρι το τέλος του
2007, καθώς οι αναλυτές εκτιμούν ότι το επιτόκιο του ευρώ θα φθάσει στο 4%,
έναντι 2,75% σήμερα, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα φαίνεται να «πατά γκάζι»
στις αυξήσεις των επιτοκίων.

Παράλληλα, ο μαύρος χρυσός εκτιμάται ότι θα σπάσει το φράγμα των 80 δολαρίων
ανά βαρέλι και σε περίπτωση θερμού επεισοδίου στη Μέση Ανατολή, μπορεί να
ξεπεράσει τα 100 δολάρια ακόμη και εντός του 2007. Όσο για το ευρώ, οι
αναλυτές της ΒΝΡ Paribas το «βλέπουν» στο 1,35 τους επόμενους μήνες. Μια
εξέλιξη που βάζει φρένο στις ευρωπαϊκές εξαγωγές, αποτελεί όμως «μαξιλάρι»
έναντι της ανόδου του μαύρου χρυσού, καθώς οι τιμές του πετρελαίου διεθνώς
τιμολογούνται σε δολάρια.

Ανήφορος επιτοκίων

Όπως όλα δείχνουν, ο δρόμος της ανάκαμψης στον οποίο βαδίζει η ευρωπαϊκή
οικονομία, θα είναι γεμάτος στροφές. Γιατί μπορεί η οικονομία στην ευρωζώνη να
βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας πενταετίας και οι
επιχειρηματικές προσδοκίες στο ζενίθ των τελευταίων μηνών, αλλά σε πείσμα των
κυβερνήσεων και των επιχειρηματιών η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα φαίνεται
αποφασισμένη να συνεχίσει την πολιτική ανόδου των επιτοκίων. H άνοδος του
πληθωρισμού στην ευρωζώνη στο 2,5% τον Ιούνιο, έναντι του στόχου για 2%,
ενισχύει τις εκτιμήσεις που θέλουν την EKT να «πατά γκάζι» στην αύξηση των
επιτοκίων.

Ο κύκλος της ανόδου των επιτοκίων που άνοιξε τον Δεκέμβριο του 2005, με την
EKT να ανεβάζει το κόστος δανεισμού από 2% σε 2,25%, φαίνεται ότι θα
συνεχιστεί μέχρι και το 2008, όπως υποστηρίζουν αναλυτές ανά τον κόσμο. Μια
τάση που τροφοδοτεί και την κούρσα του ευρώ, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν τη
σύγκλιση των ευρωπαϊκών επιτοκίων προς τα αμερικανικά και σπεύδουν να
τοποθετηθούν στο ενιαίο νόμισμα. Ήδη, οι αγορές έχουν προεξοφλήσει ότι κατά
την επόμενη συνεδρίαση της EKT, τον Αύγουστο, τα επιτόκια θα φτάσουν
τουλάχιστον στο 3%, από 2,75%, ενώ οι αναλυτές της Citygroup τα «βλέπουν» στο
3,25% τέλη του έτους και αυτοί της Merrill Lynch στο 4% τέλη του 2007. H
εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε επιπλέον κόστος, που μπορεί να ξεπεράσει ακόμα
και τα 1.200 ευρώ τον χρόνο για δάνειο 150.000 ευρώ για 20 χρόνια.

Ακριβότερο πετρέλαιο

Παράλληλα, οι αγορές πρέπει να συνηθίσουν να ζουν με το ακριβό πετρέλαιο, που
εν μέσω εντάσεων στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Κορέα παραμένει σταθερά πάνω
από τα 70 δολάρια το βαρέλι. Διεθνείς αναλυτές, μάλιστα, «βλέπουν» τον μαύρο
χρυσό στα 80 δολάρια ανά βαρέλι ακόμα και μέχρι το τέλος του καλοκαιριού. Αν η
πυραυλική δοκιμή στη Βόρεια Κορέα ήταν ικανή να το εκτινάξει στο νέο ιστορικό
ρεκόρ των 75,4 δολαρίων ανά βαρέλι, ένα θερμό επεισόδιο στο Ιράν μπορεί
κάλλιστα να κάνει πραγματικότητα τα εφιαλτικά σενάρια των 100 δολαρίων ανά
βαρέλι.

Αναταράξεις στις μετοχές

Βορά στην αναταραχή της παγκόσμιας οικονομίας έγιναν και τα χρηματιστήρια, τα
οποία ειδικά στις αναδυόμενες αγορές έγιναν έρμαιο των διεθνών κερδοσκοπικών
κεφαλαίων, όπως φάνηκε από τη βίαιη διόρθωση τις τελευταίες εβδομάδες.

Πλέον οι επενδυτές εγκαταλείπουν τα «χαρτιά» με προοπτική και αναζητούν
«ασφαλείς λιμένες» σε μετοχές με υψηλή μερισματική απόδοση και σταθερή
κερδοφορία. H αλλαγή των προτιμήσεων συνοδεύεται, όμως, από έντονες
ανακατατάξεις, καθώς η μεταφορά των κεφαλαίων φέρνει σκαμπανεβάσματα στις
μετοχές.

Πάντως, όπως αναφέρουν διεθνείς αναλυτές, σε αυτό το ασαφές περιβάλλον
υπάρχουν και μεγάλες ευκαιρίες για όσους μπορέσουν να «διαβάσουν» τις αγορές
και να «ποντάρουν» στη μελλοντική πορεία τους.

Θα αργήσει το φθηνό πετρέλαιο

Γιάννης Στουρνάρας, καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθύνων σύμβουλος της Κάππα Χρηματιστηριακής

H σημερινή τιμή του πετρελαίου αντανακλά κυρίως πολιτικές αβεβαιότητες στον
χώρο της Μέσης Ανατολής, παρά θεμελιώδεις σχέσεις προσφοράς και ζήτησης στην
αγορά πετρελαίου. Με άλλα λόγια, η τιμή ισορροπίας για το αργό πετρέλαιο είναι
χαμηλότερη από τη σημερινή, στον βαθμό βεβαίως που η διαθέσιμη πληροφόρηση
επιτρέπει την εξαγωγή αυτού του συμπεράσματος.

Επομένως, τα επόμενα χρόνια η τιμή θα κυμαίνεται είτε στα παρόντα επίπεδα – αν
συνεχίσουν οι πολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή – είτε κατά τι χαμηλότερα,
αν οι εντάσεις αυτές αμβλυνθούν. Άρα, πρέπει να συνηθίσουμε να ζούμε με υψηλές
τιμές πετρελαίου. Δεν θα είναι καταστροφή για την οικονομία, αλλά δεν
πρόκειται να επιστρέψουμε σύντομα στην εποχή του φθηνού πετρελαίου. Από την
άλλη, τα επιτόκια στη ζώνη του ευρώ προβλέπεται ότι θα αυξηθούν και σταδιακά
θα κλείσει η ψαλίδα με τα αμερικανικά. Αυτό σημαίνει ότι είναι πιθανότερο το
ευρώ να ανατιμηθεί ως προς το δολάριο, παρά να υποτιμηθεί. Βεβαίως η εξέλιξη
αυτή θα πλήξει τις εξαγωγές της ευρωζώνης, από την άλλη όμως, θα αμβλύνει το
κόστος του πετρελαίου και των πρώτων υλών για τις επιχειρήσεις και τους
Ευρωπαίους καταναλωτές, δεδομένου ότι η διεθνής τιμή του πετρελαίου
καθορίζεται σε δολάρια.

Όλα αυτά σημαίνουν ότι οι εξελίξεις είναι ελεγχόμενες. Δεν διαφαίνεται λόγος
ανησυχίας, εκτός βέβαια από απρόβλεπτες γεωπολιτικές εντάσεις. H διεθνής
οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με υψηλό ρυθμό και οι αγορές κεφαλαίου,
παρά τις όποιες αναταράξεις, μακροχρόνια θα συνεχίσουν να κινούνται ομαλά και
ελαφρώς ανοδικά. Συμπερασματικά, η διεθνής οικονομία φαίνεται ότι έχει
ξεπεράσει ορισμένα θεμελιώδη προβλήματα. Οι οικονομικοί κύκλοι έχουν αμβλυνθεί
λόγω των θετικών επιδράσεων από την είσοδο της Κίνας και της Ινδίας στην
παγκόσμια οικονομία και τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξής τους, καθώς και από το
κύμα εξαγορών και συγχωνεύσεων επιχειρήσεων που αναζωπυρώθηκε το 2005 και
εντείνεται το 2006. Φυσικά, υπάρχουν προβλήματα φτώχειας και ανισοκατανομής,
αυτά όμως – παρά τη σοβαρότητά τους – δεν επηρεάζουν τις αγορές.